Kiedy dziecko zaczyna wstawać: chaotyczna i męcząca rzeczywistość

Miałam na sobie moje ulubione czarne legginsy – te z podejrzaną plamą z jogurtu na lewym kolanie, z którą w sumie już dawno przestałam walczyć – i trzymałam w dłoni trzeci kubek letniej kawy. Był wtorek, jakoś koło 16:00. Godzina duchów. Leo miał wtedy osiem miesięcy i właśnie z furią atakował szafkę pod telewizorem. Aż nagle, znikąd, po prostu podciągnął całe swoje mięciutkie ciałko do góry, złapał za krawędź drewna i zablokował kolana. Spojrzał na mnie z tym dzikim wyrazem twarzy pijanego dyktatora.

Mój mąż wiwatował. Ja wiwatowałam. Zrobiliśmy rozmazane zdjęcie.

A potem Leo zdał sobie sprawę, że wpadł w pułapkę. Zmienił się w sztywną, wrzeszczącą deskę, bo kompletnie nie miał pojęcia, jak z powrotem usiąść na podłodze, a ja rozlałam kawę, próbując rzucić się przez dywan, żeby go uratować, zanim zaliczy bliskie spotkanie z kantem PlayStation. Witajcie w fazie wstawania, drodzy rodzice.

W świecie rodzicielstwa krąży ten gigantyczny, całkowicie oderwany od rzeczywistości mit, że podciąganie się do stania to taki uroczy, liniowy kamień milowy, kiedy to twoje dziecko po prostu wyskakuje jak delikatna wiosenna stokrotka i nagle staje się małym człowieczkiem. To kłamstwo. To wcale nie jest początek chodzenia. To po prostu zupełnie inny krąg piekieł, w którym odkrywają, że mogą zobaczyć blat stolika kawowego, ale jeszcze nie do końca ogarniają, jak działa grawitacja.

Dziwna faza siłowania się na rękę

Kiedy w środku nocy gorączkowo wpisujesz w Google pytanie, kiedy dzieci tak naprawdę to łapią, pewnie wyobrażasz sobie, że używają do tego nóg. Ale tak nie jest. A przynajmniej nie na początku. Moja pediatra, dr Miller – która widziała, jak płaczę w jej gabinecie więcej razy, niż chciałabym przyznać – wyjaśniła mi to, kiedy kilka lat później przechodziła przez to Maya.

Okazuje się, że na początku wspinają się w górę, używając wyłącznie siły górnych partii ciała. Wyglądają jak malutcy, agresywni crossfitowcy robiący podciągania na twoich meblach. Po prostu chwytają krawędź czegokolwiek, co akurat jest pod ręką – kanapy, twojej nogawki, nieszczęsnego psa rodzinnego – i odrywają swoją bezwładną dolną połowę od podłogi. Wszystko opiera się na rękach.

Dr Miller powiedziała, że to zwykle dzieje się gdzieś pomiędzy siódmym a dwunastym miesiącem, co jest absurdalnie ogromnym przedziałem czasowym. Leo stał i wrzeszczał przy stoliku kawowym, gdy miał osiem miesięcy, ale Maya? Maya z pełnym zadowoleniem siedziała na pupie i badała kłaczki na dywanie, dopóki nie skończyła prawie dziesięciu miesięcy. Każde dziecko idzie po prostu swoim własnym, dziwacznym harmonogramem. Niektóre poszukujące przygód maluchy próbują tego już w okolicach pół roku, podczas gdy inne wolą siedzieć i obserwować chaos z bezpiecznej odległości.

W każdym razie, chodzi o to, że najpierw używają rąk. Zajmuje im trochę czasu ogarnięcie całego tego "półklęku", w którym kładą jedną stopę płasko i odpychają się mięśniami ud. Do tego czasu po prostu zwisają z krawędzi kanapy na własnych knykciach.

Sytuacja zakładnicza w łóżeczku o trzeciej nad ranem

Wstawanie to szczerze mówiąc tylko dziesięć procent problemu. Prawdziwym koszmarem jest zejście w dół.

W rozwoju człowieka istnieje głęboko niesprawiedliwy błąd biologiczny. Nauka opuszczania się z powrotem na ziemię wymaga skurczu ekscentrycznego. Co jest tylko bardzo mądrym sposobem na powiedzenie, że muszą wydłużyć mięsień, podczas gdy wciąż jest on napięty, a dziecięce mózgi na początku dosłownie nie potrafią tego przetworzyć. Więc wstają, blokują kolana i wpadają w panikę.

Właśnie dlatego, przez około trzy wyczerpujące tygodnie, będziesz wzywana do pokoju dziecięcego o trzeciej nad ranem. Wejdziesz tam, a twoje słodkie maleństwo będzie stało w ciemności, ściskając barierkę łóżeczka, jakby było w maleńkim więzieniu, wrzeszcząc wniebogłosy, ponieważ jest zmęczone, ale nie wie, jak usiąść, żeby zasnąć. Musisz tam fizycznie wejść, oderwać ich mały morderczy uścisk od szczebelków i złożyć ich na pół, żeby mogli się położyć. To doprowadza do szału. Mój mąż i ja graliśmy w kamień-papier-nożyce po ciemku, żeby ustalić, kto idzie składać dziecko w łóżeczku.

Przeczytałam gdzieś, że powinno się uczyć je kucać w ciągu dnia, żeby zapobiec nocnym pobudkom. Wiecie, kładąc zabawkę na niskiej powierzchni, tak by musiały ugiąć kolana, aby ją dosięgnąć. Próbowałam tego. Spędzałam godziny na kładzeniu zabawek na pudełkach po pieluchach. Leo po prostu patrzył na mnie na wyprostowanych nogach i płakał, dopóki sama mu nie podałam zabawki. Ale ostatecznie w końcu to łapią. Musisz po prostu przetrwać brak snu, dopóki ich mózg nie połączy faktów.

Odruch spadającego drzewa

O rety, te upadki.

Istnieje coś takiego jak odruch spadochronowy, czyli instynkt wyciągania rąk w celu zamortyzowania upadku, gdy tracisz równowagę. Dr Miller powiedziała mi, że rozwija się on zazwyczaj w okolicach ósmego lub dziewiątego miesiąca, co jest super, z wyjątkiem tego, że wiele niemowląt zaczyna podciągać się do stania, zanim ten odruch u nich zadziała. Więc się nie łapią. Po prostu lecą do tyłu jak ścięte drzewo, kompletnie sztywne, prosto na tył głowy.

To przerażające. W zasadzie musisz nieustannie podążać za nimi krok w krok. Po prostu rozłóż wszystkie dywany, jakie masz w domu, i krąż za nimi jak zestresowany bramkarz.

Rzeczy, które faktycznie utrzymują je w pionie

Więc jak tak naprawdę przez to przejść i nie zwariować? Cóż, po pierwsze, zrezygnujcie z butów. Pokolenie dziadków uwielbia nas krytykować za to, że pozwalamy dzieciom biegać boso, bo myślą, że dzieciak złapie katar przez palce u stóp albo coś w tym stylu, ale chodzenie boso jest nieporównywalnie lepsze.

Potrzebują sensorycznej informacji zwrotnej z podłoża, by łapać równowagę. Buty po prostu zmieniają ich stopy w odrętwiałe małe bloczki. Jeśli jest zimno, po prostu podkręćcie ogrzewanie albo załóżcie im coś miękkiego. Kiedy Maya ćwiczyła swoje niekończące się rutyny stania, żyła w swoim body z organicznej bawełny z falbankami na ramionach, ponieważ było wystarczająco elastyczne, by mogła niezgrabnie podciągać nogi do góry bez materiału krępującego jej biodra, a w domu trzymaliśmy ją całkowicie boso.

Potrzebujecie też ciężkich, stabilnych rzeczy, na których mogą się podciągać i które nie przewrócą się, przygniatając ich. Kiedy Leo był mały, ostatecznie sprawiliśmy mu ten drewniany tęczowy stojak edukacyjny. Początkowo myślałam, że będzie służył tylko do tego, żeby sobie pod nim leżał i pacał rączkami wiszące zwierzątka – co zresztą robił, a stojak jest piękny i nie straszy plastikiem – ale ponieważ rama w kształcie litery A jest zrobiona z naprawdę litego drewna, kiedy skończył te osiem miesięcy, zaczął go używać do podciągania się. Łapał za drewnianą nogę, zrywał się do pionu, a potem trzymał się kurczowo, machając jednocześnie w stronę pluszowego słonia. Uwielbiałam to, bo to była jedna z niewielu rzeczy w salonie, która nie przewracała się, kiedy przeniósł na nią cały swój ciężar ciała.

Gorąco polecam szukanie solidnych drewnianych zabawek lub niskich stolików edukacyjnych, zamiast czegoś nietrwałego i wywrotnego.

Mówiąc o rzeczach, które pomagają, jeśli szukacie akcesoriów, które naprawdę wspierają chaotyczne kroki milowe w rozwoju ruchowym malucha, nie psując przy tym estetyki waszego salonu, koniecznie przejrzyjcie kolekcję akcesoriów dziecięcych marki Kianao. Wszystko jest produkowane w zrównoważony sposób, przepiękne i zaprojektowane z myślą o prawdziwym, codziennym bałaganie.

Wielka debata o chodzikach

Musimy porozmawiać o chodzikach, w których dziecko siedzi. Wiecie, tych plastikowych oponach na kółkach, gdzie wsadza się dzieciaka w środek, a on pędzi po kuchni, rozbijając się o szafki? Moja teściowa miała obsesję na punkcie kupienia nam czegoś takiego.

Dr Miller w zasadzie dała mi surową lekcję na ich temat, zanim jeszcze sama o tym wspomniałam. Amerykańska Akademia Pediatrii nienawidzi ich z całego serca. Nie tylko są szalenie niebezpieczne, jeśli w domu są schody, ale też naprawdę opóźniają naukę chodzenia. Zmuszają dzieci do stania w nienaturalnej pozycji na palcach stóp, co całkowicie zaburza prawidłowy rozwój bioder i mięśni tułowia.

Jeśli chcecie im coś kupić, wybierzcie pchacz. Coś ciężkiego, za czym będą mogły stanąć i popychać do przodu. To one kontrolują prędkość, a to zmusza je do faktycznego używania własnej równowagi, zamiast tylko zwisać na kroczu w plastikowej huśtawce.

Panika obniżonego łóżeczka

Kiedy wasze dziecko po raz pierwszy podciągnie się do stania, poczujecie przypływ dumy, a zaraz po nim absolutną panikę, kiedy zdacie sobie sprawę, że nie zabezpieczyliście kompletnie niczego na tej wysokości.

Nagle miska z wodą dla psa staje się basenem. Piloty do telewizora są gryzakami. Ziemia w doniczce jest przekąską. Musicie natychmiast pędem pobiec do pokoju dziecka i obniżyć materac w łóżeczku, co zawsze jest okropną robotą kończącą się przytrzaśniętymi palcami i przekleństwami, ale trzeba to zrobić, zanim ogarną, jak przeskoczyć przez barierkę.

Pory posiłków też się zmieniają. Kiedy już potrafią stać, nienawidzą siedzieć w krzesełku do karmienia. Chcą być ciągle w pionie. Próbowałam wdrożyć u Mayi cały ten patent z niskim stoliczkiem do rozszerzania diety, co w teorii było urocze, a w praktyce okazało się katastrofą. Kupiłam ten silikonowy talerzyk w kształcie morsa, ponieważ miał masywną przyssawkę. Pomyślałam, że nie będzie w stanie rzucać jedzeniem, stojąc przy swoim małym stoliku. Sam talerzyk jest naprawdę świetny – przyssawka trzyma obłędnie mocno i mega łatwo wrzuca się go do zmywarki – ale ostatecznie po prostu stała tam, wybierając groszek z idealnie wydzielonych przegródek pyszczka morsa i zrzucała go na podłogę po jednej sztuce. Więc, wiecie, gadżety pomagają, ale dzieci nadal będą dziećmi.

Cała ta faza to po prostu jedno gigantyczne ćwiczenie z cierpliwości i odpuszczania kontroli. Spędzicie tygodnie, krążąc, łapiąc i ponownie składając dziecko w pół. Wypijecie za dużo kawy i spędzicie zdecydowanie za dużo czasu, wpatrując się w ich stopy. Ale w końcu to całe chwianie się znika. Kolana zaczynają się zginać. Odkrywają, jak klapnąć z powrotem na pieluchę i nagle zaczynają spacerować wzdłuż kanapy, totalnie was ignorując.

To męczące i pełne bałaganu, ale jest też w tym coś magicznego, gdy patrzycie, jak zdają sobie sprawę, jak duży kawałek świata mają wreszcie w swoim zasięgu.

Jeśli właśnie jesteście w samym środku tej fazy malucha, zróbcie zapasy kawy i upewnijcie się, że macie w domu odpowiednie przygotowanie. Sprawdźcie organiczne niezbędniki od Kianao – znajdziecie tam ubranka i akcesoria, które naprawdę współpracują z waszym dzieckiem, a nie ograniczają jego ruchów, podczas gdy ono próbuje ogarnąć cały ten proces wstawania.

Czy powinnam zakładać dziecku buty, kiedy zaczyna stawać?

Nie! Naprawdę, proszę, nie róbcie tego. Chyba że jesteście na zewnątrz, na gorącym chodniku albo ostrych kamieniach – w domu zostawcie te malutkie stópki bose. Dzieci muszą czuć podłogę, żeby zrozumieć równowagę i orientację przestrzenną. Sensoryczna informacja zwrotna z ich bosych stóp podpowiada mózgowi, jak przenosić ciężar ciała. Buty, zwłaszcza te z twardą podeszwą, tylko mącą im w głowie i utrudniają przyczepność. Pozwólcie im być małymi, bosymi małpkami.

Dlaczego moje dziecko staje w łóżeczku i płacze zamiast spać?

Bo utknęło! To najbardziej irytująca faza pod słońcem. Mają siłę mięśni, żeby się podciągnąć, ale ich mózgi jeszcze nie wymyśliły, jak rozluźnić mięśnie nóg, by z powrotem usiąść. Stoją więc tam, ściskając barierkę, wyczerpane i spanikowane. Musicie po prostu do nich iść i delikatnie ugiąć im kolanka, żeby pomóc im się położyć. Obiecuję, że zwykle trwa to tylko kilka tygodni, zanim ogarną mechanikę kucania.

Czy to normalne, jeśli mój 10-miesięczny maluch jeszcze nie próbuje stawać?

Całkowicie normalne. Moja lekarka nieustannie przypominała mi, że "norma" jest ogromna – powiedzmy, od 7 do 12 miesięcy. Niektóre niemowlęta są super chętne do tego, by przejść do pionu, podczas gdy inne (jak moja córka) są perfekcyjnie szczęśliwe, pełzając na pupie przez długie miesiące. Jeśli zbliżacie się do granicy 12 miesięcy, a dziecko nawet nie próbuje opierać ciężaru na nogach, kiedy je trzymacie, to jest moment, w którym powinniście wspomnieć o tym pediatrze.

Czy mogę pomóc im ćwiczyć wstawanie?

Możesz, ale nic na siłę. Najlepszą rzeczą, jaką zrobiłam, było po prostu rozrzucenie wysoce motywujących przedmiotów (szczerze mówiąc, na przykład pilota od telewizora albo kluczyków do samochodu) na niskich powierzchniach, takich jak poduszki z kanapy, by zachęcić je do wyciągania rączek w górę. Jeśli trzymasz dziecko za rączki, by pomóc mu ustać, trzymaj swoje dłonie nisko, na poziomie jego klatki piersiowej lub talii. Jeśli trzymasz ich rączki wysoko nad ich głową, zaburzasz ich środek ciężkości i nie mogą prawidłowo używać mięśni stabilizujących tułów.

Czy centra aktywności i chodziki są bezpieczne?

Chodziki, w których sadza się dziecko, zdecydowanie odpadają. Amerykańska Akademia Pediatrii mocno je odradza, ponieważ powodują poważne urazy i drastycznie opóźniają samodzielne chodzenie, zmuszając dzieci do dziwnego stania na paluszkach. Stacjonarne centra aktywności (w których stoją w jednym miejscu) są okej na jakieś 15 minut, podczas gdy ty robisz sobie kanapkę, ale nie zostawiajcie ich tam na cały dzień. Podłoga jest zawsze najlepszym miejscem do ćwiczenia naturalnych ruchów.