Jak przetrwać stratę, o której nikt nie chce mówić

Nie przynoś pogrążonej w żałobie matce zapiekanki z tuńczykiem, mówiąc jej, że Bóg po prostu potrzebował kolejnego aniołka. Stałam w kuchni, w tych samych poplamionych dresach, które nosiłam od trzech dni, trzymając w rękach letnie naczynie żaroodporne, podczas gdy moja ciotka Shirley klepała mnie po ramieniu i dzieliła się tą swoją życiową mądrością. Będę z tobą szczera – o mało nie upuściłam tego naczynia prosto na jej praktyczne, ortopedyczne buty. Jeśli szukasz mistrzowskiej lekcji tego, czego absolutnie nie robić, gdy ktoś roni ciążę, po prostu spójrz na to, jak poradziła sobie z tym moja dalsza rodzina. Krążyli po moim domu, rzucając pustymi frazesami i próbując myć moje listwy przypodłogowe, podczas gdy ja chciałam tylko wpełznąć do jakiejś ciemnej dziury i przeczekać do końca roku.

Moja babcia, z całym szacunkiem do jej dobrych chęci, ciągle nazywała tę ciążę "naszym drogim aniołkiem", i to takim ściszonym, tragicznym szeptem, przez który miałam ochotę krzyczeć w poduszkę. Wiem, że wszyscy mieli dobre intencje, ale ludzie z dobrymi intencjami bywają czasem najtrudniejsi do zniesienia, kiedy twój cały świat właśnie przestał się kręcić. Słownikowe znaczenie utraconego dziecka (tzw. aniołka) to zazwyczaj jakaś sterylna definicja o utraconej ciąży czy niemowlęciu, ale prawdziwa definicja to po prostu ogromna, przytłaczająca ilość miłości, która nagle nie ma się gdzie podziać. Zostajesz w połowie opróżnionym pokoju gościnnym z mnóstwem planów, które właśnie wyparowały.

Tym, co w końcu pomogło, nie były zapiekanki ani wymuszone rozmowy, ale mój mąż, który po prostu wszedł, wziął to naczynie z moich rąk i usiadł ze mną na kuchennej podłodze w całkowitej ciszy, podczas gdy ja szlochałam potwornie, aż do mdłości. Nie próbował niczego naprawiać – co było pierwszą użyteczną rzeczą, jaką ktokolwiek zrobił przez cały ten tydzień.

Błagam, przestańcie zaczynać zdania od "przynajmniej"

Błagam każdego, kto zbliży się na krok do pogrążonego w żałobie rodzica, aby na zawsze wykreślił ze swojego słownika słowo "przynajmniej". "Przynajmniej wiesz, że możesz zajść w ciążę!" – to taki wspaniały tekst, którym ludzie uwielbiają rzucać, jakby fakt, że moje ciało nie zdołało ochronić dziecka, był jakąś pocieszającą nagrodą. To nie jest żadna jazda próbna, a traktowanie tego w ten sposób całkowicie umniejsza znaczenie tego, jak najbardziej prawdziwego, dziecka, wokół którego zdążyliśmy już zaplanować całe nasze życie.

Jest jeszcze "przynajmniej stało się to wcześnie", co zakłada, że żałoba działa według ścisłego harmonogramu, a utrata przyszłości w ósmym tygodniu jest w jakiś sposób mniej druzgocąca niż w dwudziestym. Nie opłakujesz tygodni, opłakujesz całe życie, które już zdążyłaś sobie ułożyć w głowie. Zdążyłam już w myślach urządzić pokoik, dostosować harmonogram wysyłek w moim sklepie na Etsy do terminu porodu i wymyślić, jak zmieścimy pieluchy w naszym domowym budżecie.

Najgorsze jest chyba "przynajmniej macie teraz czas na podróże i nacieszenie się sobą". Słuchajcie, mieszkam na prowincji w Teksasie, prowadzę małą firmę i omijam skorpiony na tylnym tarasie; razem z moim mężem i tak nie planowaliśmy spontanicznej wycieczki na Wybrzeże Amalfi. Próba wciskania komuś na siłę pozytywów w obliczu jego traumy, to po prostu leniwy sposób na to, by ludzie poczuli się mniej nieswojo z twoim smutkiem.

Dział rozliczeń w szpitalu zakodował cały ten koszmar na naszej fakturze jako "poronienie samoistne", co jest klinicznym terminem, który najchętniej osobiście wystrzeliłabym w samo centrum słońca.

Co tak naprawdę powiedział nam lekarz

Spodziewałam się jakiegoś chłodnego, medycznego wykładu, ale moja ginekolożka, dr Evans, po prostu weszła, zamknęła ciężkie drewniane drzwi i usiadła tuż obok mnie na brzegu kozetki. Nie miała tego dnia na sobie białego fartucha. Powiedziała mi, że jej poczekalnia jest nieustannie pełna kobiet zmagających się z dokładnie takim samym złamanym sercem. Rzuciła kilkoma statystykami o tym, że może około jednej na dziesięć jej pacjentek doświadcza wczesnej utraty ciąży, choć przysięgam – te liczby wydają się znacznie wyższe, gdy to ty siedzisz tam, trzęsąc się w papierowym fartuchu.

Wspomniała coś o tym, że osiemdziesiąt kilka procent kobiet zachodzi później w całkowicie zdrową ciążę, ale szczerze mówiąc, kiedy właśnie zdradziło cię twoje własne ciało, statystyki pocieszają równie dobrze, co mokry ręcznik papierowy. Nie zmuszała mnie do zrozumienia całej tej biologii, nie wręczyła mi też broszury o podziałach komórkowych. Po prostu spojrzała na mnie i powiedziała, że czasem ciało podejmuje decyzję, na którą serce nie jest gotowe. I że to wcale nie dlatego, że wypiłam kawę, podniosłam ciężkie pudło albo za bardzo stresowałam się firmowymi podatkami.

Co zrobić z rzeczami, które już kupiliśmy

Nikt nie uprzedza cię o fizycznych śladach, które zostają. W chwili, gdy tylko zobaczyłam tę drugą, różową kreskę, od razu weszłam do internetu i kupiłam to maleńkie Body dziecięce bez rękawków z bawełny organicznej. Kiedy wróciliśmy z kliniki, leżało dokładnie tam, na mojej komodzie. Wydałam na nie około dwudziestu dolców, co nie jest małą kwotą za coś wielkości pudełka chusteczek, ale było tak niesamowicie miękkie i uwielbiałam to, że nie miało tych drapiących metek, które zawsze doprowadzają mnie do szału.

Wykonane jest w 95% z bawełny organicznej z domieszką elastanu, dzięki czemu ładnie się rozciąga, a do tego ma te wzmocnione zatrzaski, które naprawdę dobrze trzymają. Pamiętam, jak trzymałam je w rękach i zdałam sobie sprawę, że to jedyna fizyczna rzecz udowadniająca to, że to dziecko było prawdziwe. Nie zwróciłam go. Ostatecznie złożyłam je bardzo starannie i włożyłam do drewnianego pudełka na pamiątki, razem z jedynym, rozmytym zdjęciem z USG, które mieliśmy. Posiadanie tej jednej, pięknej, namacalnej rzeczy, bezpiecznie schowanej w szafie, naprawdę pomogło mi się ugruntować, gdy ból stawał się nie do zniesienia.

Jeśli szukasz czegoś delikatnego do swojego własnego pudełka wspomnień, albo jeśli nerwowo urządzasz pokoik dla dziecka po wcześniejszej stracie i zależy ci na rzeczach bezpiecznych oraz naturalnych, warto zerknąć na kolekcje akcesoriów dla niemowląt od Kianao.

Jak poradził sobie z tym mój mąż

Faceci przeżywają żałobę w tak dziwny sposób. Podczas gdy ja byłam głośna, wściekła i wyrzucałam z domu każdy magazyn dla kobiet w ciąży, który tylko przyszedł pocztą, mój mąż po prostu niesamowicie ucichł. Zaczął naprawiać w domu rzeczy, które wcale nie były zepsute. Przyłapałam go, jak o drugiej w nocy nakładał nową warstwę silikonu przy wannie w łazience dla gości.

Pewnej nocy obudziłam się i znalazłam go siedzącego w blasku laptopa, wyszukującego teksty o "aniołkach" z tej starej piosenki Rosie Hamlin. Rozpaczliwie próbował znaleźć słowa, by opisać swoje uczucia, ponieważ żadne z nas nie miało własnych. Ostatecznie kupił w drogerii tani zeszyt na spirali i na pierwszej stronie napisał swoimi potwornymi bazgrołami do mojego aniołka, od tatusia, po czym zamknął go i włożył na dno szuflady ze skarpetkami. Nigdy o tym nie rozmawialiśmy, ale świadomość, że potrzebował własnej, prywatnej przestrzeni, by pobyć ojcem dla tego dziecka, sprawiła, że czułam się choć odrobinę mniej szalona.

Całe to przejście w "tęczowe dziecko"

Mój najstarszy syn to moje "tęczowe dziecko", bo tak internet lubi nazywać malucha, który pojawia się po stracie, chociaż szczerze mówiąc, on przypomina bardziej huragan piątej kategorii. Ma obecnie cztery lata i niedawno przyłapałam go na tym, jak próbował nakarmić moimi najlepszymi nożyczkami do materiału kozę sąsiada. Kiedy byłam z nim w ciąży, byłam kłębkiem nerwów. Nie kupiłam mu dosłownie niczego, dopóki nie skończyłam siódmego miesiąca, tak bardzo przerażona byłam tym, że zapeszę.

Kiedy w końcu zaliczył swoje wielkie, głośne wejście na ten świat, moja mama z tej okazji kupiła nam Tęczowy stojak edukacyjny ze zwierzątkami. W sumie jest w porządku. Mam na myśli to, że naturalne drewno pięknie prezentuje się w salonie i przynajmniej nie gra irytujących melodyjek, przez które ma się ochotę wyrywać włosy z głowy, ale tutaj stanowczo płaci się za samą "estetykę Montessori". W zestawie ma wiszące zwierzątka i figury geometryczne, które z założenia stymulują wodzenie wzrokiem. Mały bawił się tym przez kilka miesięcy, zanim nie nauczył się raczkować, a potem to samo drewniane cudo w kształcie litery A zaczęło mu służyć jako drabinka do miski z jedzeniem naszego psa.

Jak wspierać przyjaciół, nie robiąc się przy tym dziwnym

Jeśli twoja przyjaciółka właśnie przez to przechodzi, wcale nie potrzebujesz dyplomu z psychologii, żeby jej pomóc. Po prostu wypowiedz imię dziecka, jeśli je mu nadali. Uznaj fakt, że oni nadal są rodzicami. Mam znajomą, która przeszła przez brutalną stratę w bardzo późnej ciąży, i lata później nadal niezwykle docenia, gdy piszę do niej wiadomość w dniu planowanego porodu, by po prostu dać jej znać, że o niej myślę.

Kiedy ta sama przyjaciółka w końcu urodziła swoje drugie dziecko, nie chciałam przytłaczać jej krzykliwymi, rzucającymi się w oczy akcesoriami. Wysłałam jej Body niemowlęce z motylkowymi rękawkami z bawełny organicznej w bardzo kojącym, ziemistym odcieniu. Jest naprawdę urocze bez bycia przesadzonym, te małe motylkowe rękawki nie przeszkadzają podczas tzw. czasu na brzuszku, a organiczna bawełna bez szwanku przeżywa te dzikie cykle prania w gorącej wodzie, które serwuje im moja przyjaciółka. Wręczenie czegoś zarazem praktycznego i ładnego to wspaniały sposób na powitanie nowego maleństwa, bez jednoczesnego wymazywania pamięci o tym, które było tutaj wcześniej.

Jeśli potrzebujesz jakiejś cichej odskoczni w momentach o 3 nad ranem, kiedy z całych sił próbujesz radzić sobie z żałobą, lub gdy tylko szukasz pełnego szacunku prezentu dla przyjaciółki – wejdź i sprawdź ekologiczną odzież dla niemowląt od Kianao. Gwarantuję, że nawet samo patrzenie na tak troskliwie wykonane rzeczy ma w sobie coś niezwykle wyciszającego.

Trudne pytania, których nikt nie chce zadać

Jak długo będę się tak czuć?
Bardzo chciałabym móc podać ci precyzyjne ramy czasowe, ale żałoba bywa niesamowicie niegrzeczna i po prostu nic sobie nie robi z twojego grafiku. Obezwładniający ból z czasem łagodnieje (po kilku miesiącach), ale w zamian tępy ból nie opuszcza cię jeszcze na długo. Sama do tej pory za każdym razem w październiku czuję ucisk w gardle. Powoli budujesz dookoła tej żałoby nowe, wielkie życie, w taki sposób, by nie zajmowała już całego "pokoju".

Co u licha mam włożyć do pudełka wspomnień?
Dosłownie wszystko, co tylko zechcesz, i nawet nie pozwól nikomu mówić ci, że jest to cokolwiek makabrycznego. Może okazać się, że po prostu szlochając wrzucisz z do starego pudełka po butach użyty test ciążowy, jedno zdjęcie USG oraz małe nienoszone skarpetki. I wiesz co, niech to właśnie ono stanowi twoje pudełko na pamiątki tak długo, dopóki nie znajdziesz energii na coś odrobinę bardziej wyszukanego. Nie istnieje tutaj żadna zasada, do której trzeba się stosować.

Czy w przyszłym miesiącu będę musiała iść na baby shower do kuzynki?
Absolutnie nie. Użyj wymówki typu grypa żołądkowa, zmyśl zepsute auto lub powiedz głośno prawdę o tym, że jeszcze nie czujesz się na to gotowa. Siedzenie w pomieszczeniu szczelnie wypełnionym balonami w kolorach pasteli oraz bycie widzem tego, jak radosna kobieta otwiera rzeczy, jakie i ty miałaś dla swojego dziecka w planie, stanowi bolesne tortury. Poślij po prostu kartę podarunkową i ze spokojem ducha usiądź w domu w swoich dresach.

Jak mam rozmawiać z partnerem, skoro oboje czujemy się tak fatalnie?
Będziecie musieli zderzyć się z pewną myślą - najpewniej całą swoją żałobę przejdziecie bardzo różnie i do szału zalezie ci to zjawisko za skórę. Twoje nieustające chęci rozmawiania w danej sprawie, miną się z chęcią wyżycia partnera poprzez agresywne ścięcie tego, co wyrosło w ogródku. Zrozumcie swoje zapotrzebowanie do posiadania osobnego rytmu przechodzenia tych tragicznych momentów, bez wyciągania w swoją stronę pretensji. Zacznijcie chociażby od "naprawdę mam dziś beznadziejny dzień" z poczuciem, że nic ponadto mówić na tę chwilę wcale już nie musicie.

Kiedy bezpiecznie jest spróbować ponownie?
Lekarz zasugerował dla nas wstrzymanie po to, by mieć chociaż jeden naturalny cykl by precyzyjnie ocenić datę nowej ciąży, jednak z czysto mentalnego założenia to wy o wszystkim do końca stanowicie. Ucinajcie wszelkie sugestie otoczenia. Zaś ty w pełni odzyskaj siły – jeżeli będzie trzeba poczekać chociaż kolejny pełny rok przed wejściem w tę drogę - to tak będzie dobrze.