Jak przetrwać fazę na bajki u malucha i nie zwariować

Trzy dni po tym, jak przywieźliśmy Leo ze szpitala do domu, wpadła moja mama. Spojrzała na moje nieumyte włosy i kazała mi po prostu wsadzić go do leżaczka i włączyć jakąś animację z muzyką klasyczną, żebym mogła w końcu wziąć prysznic. Następnego dnia wpadł kumpel mojego męża, Dave'a – facet z branży tech, który nosi wyłącznie czarne golfy. Przyniósł nam lasagne i mimochodem rzucił, że jakakolwiek ekspozycja na ekrany przed ukończeniem drugiego roku życia trwale uszkodzi receptory dopaminy u dziecka. Potem, może tydzień później, moja doradczyni laktacyjna, widząc, jak próbuję utrzymać Leo na jawie podczas maratonu karmienia, jak gdyby nigdy nic zasugerowała, żebym włączyła na telefonie jaskrawe wideo i położyła mu tuż przed twarzą, żeby go trochę pobudzić.

Stałam w kuchni w legginsach ciążowych, które pachniały lekko kwaśnym mlekiem i desperacją, trzymając mrożoną kawę zrobioną jakieś czternaście godzin wcześniej. Gapiłam się w przestrzeń, a te trzy zupełnie skrajne porady odbijały się echem w mojej niewyspanej głowie. Koszmar.

Bo tak naprawdę, co my mamy z tym wszystkim zrobić? Chcesz postąpić słusznie, ale z drugiej strony chcesz, żeby dziecko przestało płakać chociaż na pięć minut, żebyś mogła popatrzeć w ścianę w absolutnej ciszy. To przytłaczające.

Co doktor Miller naprawdę powiedziała mi o mózgach i ekranach

Moja pediatra, dr Miller, która ma anielską cierpliwość, a w jej gabinecie zawsze pachnie miętą i tymi dziwnymi przemysłowymi chusteczkami nasączonymi alkoholem, w końcu sprowadziła mnie na ziemię podczas wizyty kontrolnej w drugim miesiącu życia Leo. Praktycznie wybuchnęłam płaczem prosto na szeleszczący papier leżący na kozetce i wyznałam, że pozwoliłam mu oglądać wideo z tańczącym warzywem na YouTubie przez trzy minuty, podczas gdy sama agresywnie pochłaniałam zimnego tosta nad zlewem.

Wyciągnęła z kieszeni chusteczkę i mi ją podała. A potem wyjaśniła całą tę sprawę z ekranami w sposób, po którym wcale nie czułam się jak wyrodna matka. W skrócie powiedziała, że oficjalne zalecenia wielkich stowarzyszeń pediatrycznych to zero ekranów dla niemowląt. Zero. Ani na minutę, chyba że to FaceTime z babcią, bo najwyraźniej mózg dziecka potrafi jakoś odróżnić interakcję na żywo z prawdziwym człowiekiem od nagranego programu. Co, szczerze mówiąc, jest dla mnie totalnym kosmosem.

Dlaczego zero ekranów? Ponieważ mózg dziecka rozwija się w szalonym tempie i potrzebuje prawdziwych, trójwymiarowych obiektów, by zrozumieć, jak działa świat fizyczny. Dr Miller spojrzała na mnie i po prostu powiedziała, że ten maleńki mózg nie jest w stanie sobie z tym poradzić. Dla niemowlaka puszczenie kreskówki to po prostu mylący, przytłaczający wizualny hałas, który zbyt szybko miga. Niczego ich to nie uczy, bo nie mają jeszcze odpowiedniego neurologicznego "sprzętu" do przetwarzania obrazów 2D. Muszą widzieć twoją twarz, łapać cię za nos i rzucać rzeczami o podłogę tysiące razy, aż będziesz miała ochotę krzyczeć. W każdym razie, doktor całkowicie potwierdziła zasadę „zero ekranów”, ale jednocześnie kazała mi przestać się biczować za te trzy minuty z tańczącym brokułem, bo mój matczyny stres jest dla niego prawdopodobnie gorszy niż śpiewające warzywo.

Presja, by być animatorem czasu wolnego dla noworodka

Chcę tylko przez chwilę wyżalić się na to, jak absolutnie oderwane od rzeczywistości są obecnie oczekiwania wobec współczesnych rodziców. Kiedy byłyśmy dziećmi w latach 90., nasi rodzice po prostu wkładali nas do kojca z plastikowym telefonem, który miał przyklejone oczy, a sami szli oglądać telenowele. A teraz? Mamy bez przerwy optymalizować ich rozwój, od sekundy, w której opuszczą łono matki.

Czujemy, że musimy być animatorami czasu wolnego dla tych małych ludzików, którzy nawet nie potrafią jeszcze samodzielnie utrzymać główki. Pamiętam, jak siedziałam na podłodze w salonie o 14:00, plecy mnie bolały, a ja próbowałam potrząsać drewnianą grzechotką przed twarzą Leo i jednocześnie kręcić kontrastowymi kartami niczym krupierka w kasynie, przerażona, że jeśli przestanę go zabawiać, jego rozwój się opóźni. To ogromna presja. Widzisz te idealne, estetyczne mamy na Instagramie, które organizują skomplikowane zabawy sensoryczne dla swoich półrocznych dzieci, potem patrzysz na własne dziecko, które akurat próbuje zjeść kawałek psiej karmy z dywanu, i czujesz się jak porażka. Nic dziwnego, że mamy ochotę włączyć im telewizor. Jesteśmy po prostu zmęczone.

Jeśli ktoś ci wmawia, że jakaś konkretna płyta DVD zrobi z twojego trzymiesięcznego malucha matematycznego geniusza, to po prostu kłamie i prawdopodobnie chce ci wcisnąć swój model subskrypcyjny. Idźmy dalej.

Analogowe rozpraszacze, które naprawdę działają

Zamiast dawać Leo ekran, gdy marudził na swojej macie edukacyjnej, zaczęłam stawiać na fizyczne, sensoryczne rzeczy, przy których nie musiałam zachowywać się jak cyrkowy klaun. Kupiliśmy Bambusowy kocyk niemowlęcy w kolorowe dinozaury, co w zasadzie uratowało mi życie podczas tych strasznych momentów ćwiczenia leżenia na brzuszku.

Pamiętam, jak rozkładałam go w salonie – nasz dywan był wtedy pokryty sierścią golden retrievera, proszę, nie oceniajcie mnie – i delikatnie układałam na nim małego, żeby zobaczyć, co zrobi. A on po prostu leżał i wpatrywał się w małe, turkusowo-czerwone dinozaury. Ponieważ się nie ruszały i nie migały na ekranie, mógł po prostu skupić na nich wzrok, nie czując się przytłoczonym. Wyciągał swoje pulchne, wciąż nieskoordynowane rączki, by dotknąć materiału, który swoją drogą to mieszanka bambusa i bawełny organicznej – niesamowicie miękka. Poważnie, chciałabym mieć dla siebie pościel z tego materiału, jest tak miła w dotyku. Siadałam obok niego i po prostu opowiadałam mu o dinozaurach, wydając z siebie głupie dźwięki ryczenia i pijąc moją trzecią kawę tego ranka. To stało się naszym małym, cichym porannym rytuałem. O wiele lepsze niż włączanie telewizora, a mi dawało chwilę, by po prostu odetchnąć.

Jedyne animacje, na które powinnaś patrzeć

Porozmawiajmy o animacjach, które na tym etapie są naprawdę w porządku. I mam tu na myśli animacje dla CIEBIE. Kiedy kilka lat później wstawałam o 3:00 w nocy do Mayi, karmiąc ją non stop w ciemności, podczas gdy Dave spał w najlepsze – fakt, który do dziś wypominam mu przy zupełnie niepowiązanych kłótniach – jedyną rzeczą, która chroniła mnie przed utratą zmysłów, było przeglądanie rodzicielskich komiksów na telefonie.

Widok nieudolnie narysowanego szkicu matki wyglądającej na tak samo obłąkaną, jak ja się czułam, był niesamowicie podnoszący na duchu. Sprawiał, że czułam się o wiele mniej samotna w tym przytłaczającym, pełnym osamotnienia ciężarze wczesnego macierzyństwa. Ktoś tam jednak rozumie, że próba obcięcia paznokci śpiącemu niemowlakowi jest dosłownie równoznaczna z rozbrajaniem bomby w filmie akcji. Wysyłałam te komiksy Dave'owi prosto z pokoju dziecięcego tylko po to, by wiedział, z jakim poziomem chaosu się mierzę, podczas gdy on słodko chrapie.

Desperacja podczas inwazji zębów

Ząbkowanie. O rany, ząbkowanie. Kiedy u Mayi zaczął wyrzynać się pierwszy ząb, płakała przez jakieś 48 godzin bez przerwy. To zazwyczaj ten moment, w którym rodzice całkowicie wymiękają i po prostu włączają film, byle tylko powstrzymać krzyki, bo dźwięk własnego dziecka cierpiącego z bólu fizycznie rani twój mózg.

W tych mrocznych czasach wypróbowaliśmy Silikonowy gryzak niemowlęcy Panda. I wiecie co? Sprawdził się. To kawałek silikonu spożywczego w kształcie pandy. Czy magicznie rozwiązał wszystkie nasze problemy i sprawił, że natychmiast przestała płakać? Nie. Upuszczała go na kuchenną podłogę jakieś sześćset razy dziennie, a ja musiałam go ciągle myć, podczas gdy ona krzyczała, trzymając się moich kostek. Ale różne tekstury na nim ewidentnie pomagały masować jej opuchnięte dziąsła, a płaski kształt sprawiał, że jej dziwnie nieskoordynowane rączki były w stanie go złapać i samodzielnie włożyć do buzi. Dało mi to wystarczająco dużo ciszy, by zrobić sobie świeżą filiżankę kawy i gapić się przez okno przez pięć minut, więc uznaję to za wielki sukces.

Jeśli jesteś teraz na froncie ząbkowania i po prostu potrzebujesz fizycznych „rozpraszaczy”, żeby tylko nie włączać telewizora, sprawdź może kolekcję ekologicznych zabawek dla niemowląt od Kianao czy coś w tym stylu. Dobrze mieć pod ręką mały arsenał.

Zabawa w prawdziwym świecie to bałagan i o to właśnie chodzi

Rzecz z cyfrową rozrywką polega na tym, że jest czysta. Naciskasz przycisk, dziecko siedzi nieruchomo, dom pozostaje w miarę nienaruszony. Zabawa w prawdziwym świecie to strefa katastrofy. Ale myślę, że na tym właśnie polega cały proces ich nauki.

Ubranie dziecka w cokolwiek innego niż prosty, elastyczny strój podczas tego etapu bałaganiarskich zabaw było kiepskim żartem. Leo zazwyczaj miał na sobie po prostu swoje Body niemowlęce z bawełny organicznej – to bez rękawów, bo strasznie się pocił – i po prostu pozwalałam mu demolować salon. Było uszyte z bawełny organicznej, więc nie musiałam się martwić o jakieś dziwne chemikalia, kiedy on nieuchronnie żuł kołnierzyk, co robił zresztą bez przerwy.

Wprowadziliśmy surową zasadę wyłącznie fizycznych zabaw przed snem, bo dr Miller wspomniała, że niebieskie światło z ekranów całkowicie zaburza im wydzielanie melatoniny, czy jak to tam się nazywa ten hormon snu, sprawiając, że są pobudzone akurat wtedy, gdy chcesz, żeby padły. Kupiliśmy Miękkie klocki sensoryczne dla niemowląt, żeby zająć go czymś na czas, kiedy Dave i ja przygotowywaliśmy wszystko do niekończącej się rutyny zasypiania. To miękkie, gumowe klocki w naprawdę ładnych, pastelowych kolorach – dzięki Bogu, a nie te rażące kolory podstawowe, od których po długim dniu dostaję migreny. Piszczą, kiedy się je ściśnie. Leo po prostu siedział na dywanie w swoim pajacyku i z zapałem burzył wieże, które budował mu Dave. Żadnych migających światełek, żadnego przebodźcowania. Po prostu cicha, analogowa, niszczycielska zabawa niemowlęca.

Kiedy w końcu kończą dwa lata

W końcu wkraczają w wiek poniemowlęcy i zasady się zmieniają. Kiedy Leo skończył dwa lata, w końcu pozwoliliśmy mu oglądać normalne bajki i szczerze? Jest okej. Bajki takie jak "Bluey" czy "Tygrysek Daniel" uczą naprawdę dobrych zachowań emocjonalnych. Sama dosłownie używam strategii rodzicielskich, których nauczyłam się od psa z kreskówki, gdy radzę sobie z własnymi ludzkimi dziećmi. Ale przez to pierwsze półtora roku? Jeśli możecie, trzymajcie telewizor wyłączony. W danej chwili jest to trudniejsze, ale ich rytm snu będzie wam wdzięczny.

Zanim przejdę do tych dziwnych, konkretnych pytań, które pewnie kołaczą ci się po głowie, zrób sobie świeżą kawę i rzuć okiem na ekologiczne wyprawki dla niemowląt Kianao, by sprawdzić, czy jest tam coś, co pomoże w twojej osobistej wersji codziennego chaosu.

Szczere odpowiedzi na wasze losowe pytania

Czy mogę po prostu włączyć bajkę, żeby móc wziąć prysznic?

Szczerze? Tak. Wiem, co przed chwilą napisałam o surowych zasadach pediatrów dotyczących „zero ekranów”, ale jeśli nie brałaś prysznica od czterech dni i czujesz, że zaraz przejdziesz prawdziwe załamanie nerwowe na podłodze w łazience, potrzebujesz przerwy. Włóż dziecko w bezpieczne miejsce, jak łóżeczko czy leżaczek, włącz jakieś radosne wideo z tańczącymi owocami i idź umyj głowę przez dziesięć minut. Twoje zdrowie psychiczne i zdrowe zmysły mają o wiele większe znaczenie niż jednorazowa, krótkotrwała ekspozycja na ekran. Najpierw przetrwaj.

A co, jeśli zobaczą telewizor, gdy mój mąż ogląda mecz?

Dave kiedyś strasznie się tym stresował. Schodziłam na dół w niedzielę, a on niezręcznie próbował zasłaniać twarz Leo przed ekranem telewizora, jakby ten mecz był Meduzą i dziecko miało zaraz zamienić się w kamień. Dr Miller w zasadzie powiedziała nam, że przelotne spojrzenia nie mają większego znaczenia i nie ma co panikować, ale raczej nie powinniście stawiać leżaczka bezpośrednio przodem do ekranu, gdy sami siedzicie i oglądacie trzygodzinny mecz. Po prostu obróćcie je przodem do siebie albo do psa.

Czy te kontrastowe czarno-białe filmiki też liczą się jako zły czas przed ekranem?

Niestety tak. Myślałam, że znalazłam genialną lukę w postaci tych czarno-białych filmików sensorycznych na YouTubie, bo wydają się takie edukacyjne i spokojne. Ale moja pediatra sprowadziła mnie na ziemię i powiedziała: nie Sarah, to wciąż tylko płaski ekran świecący sztucznym światłem prosto na gwałtownie rozwijający się mózg. Dzieci nie są w stanie pojąć z tego głębi ani rzeczywistości. Lepiej po prostu kupić tanią, kontrastową książeczkę kartonową i postawić ją przed dzieckiem, gdy leży na brzuszku.

Kiedy tak szczerze staje się łatwiej zająć je czymś bez sięgania po ekrany?

W okolicach drugiego roku życia. A może trzeciego? Szczerze mówiąc, to, co zadziała, zależy głównie od dziecka, ale Maya ma teraz cztery lata i właśnie spędziła bite trzydzieści minut, udając, że karton z Amazona to statek piracki, więc na pewno z czasem jest łatwiej. W końcu dzieci uczą się samodzielnej zabawy i zaczynają używać własnej wyobraźni, a ty możesz wtedy posiedzieć na kanapie i wypić gorącą kawę. Trzymajcie się. To jest po prostu wspaniałe, kiedy to wreszcie następuje.