Odłóż ten słoik: Prawda o podwórkowych jaszczurkach

Mój czterolatek wkroczył wczoraj do kuchni z miną, jakby właśnie wygrał na loterii. Dłonie miał złożone w łódeczkę tak mocno, że aż zbielały mu knykcie. W jego oczach malowało się to dzikie, nieobecne spojrzenie, które pojawia się u dzieci zawsze, gdy trzymają coś, czego absolutnie nie powinny. Byłam po łokcie w mydlinach, próbując zeskrobać zaschniętą owsiankę z tacy krzesełka do karmienia, kiedy powoli otworzył dłonie. Ukazała mi się przerażona, niewyobrażalnie mała zielona jaszczurka siedząca na stercie zgniecionych liści. Od razu zażądał, żebyśmy przynieśli plastikowy pojemnik, zrobili dziurki w pokrywce i nazwali ją Kevin.

Będę z wami szczera – największe kłamstwo, jakie wmawiamy sobie jako rodzice, to to, że łapanie dzikich żyjątek w ogrodzie jest niewinną, pożyteczną weekendową rozrywką. Karmimy się tą wyidealizowaną nostalgią za latami 90., myśląc, że możemy po prostu wrzucić trochę sałaty lodowej do pudełka po butach, postawić je na komodzie i w ten sposób uczyć dzieci o naturze. Biedni my. Jesteśmy tacy naiwni. Moja mama pozwalała mi trzymać stonki w puszce po kawie na ganku, ale gdy tylko na horyzoncie pojawiało się cokolwiek z kręgosłupem, natychmiast ucinała temat. Kiedyś przewracałam oczami na jej surowość, ale odkąd mój najstarszy syn wpadł w totalną obsesję na punkcie sprowadzania całego ekosystemu do naszego salonu, doskonale ją rozumiem.

Pediatra zrujnował moje marzenia o ratowaniu dzikiej przyrody

Zanim w ogóle przejdziemy do logistyki utrzymania malutkiego gada przy życiu, musimy porozmawiać o zarazkach, ponieważ moje najstarsze dziecko to chodząca przestroga. Kilka lat temu Jackson znalazł żabę, nosił ją w kieszeni przez godzinę, po czym zabrał się za jedzenie krakersów bez mycia rąk. To była katastrofa.

Kiedy kilka miesięcy temu zabrałam najmłodszego na bilans, Jackson biegał za oknem przychodni, próbując złapać jaszczurkę. Nasz pediatra, doktor Evans, rzucił mi to niezwykle zmęczone spojrzenie znad okularów i wymamrotał, że dzieci poniżej piątego roku życia absolutnie nie powinny dotykać gadów. Z jego wyjaśnień – popartych chaotycznym wykresem narysowanym na papierowym podkładzie leżanki – wynikało, że te maluchy dosłownie kąpią się w bakteriach salmonelli. I nie chodzi tylko o ich skórę, ale też o ich środowisko, odchody i wszystko, czego dotkną. Doktor stwierdził, że małe dzieci mają słaby układ odpornościowy i nawyk wkładania palców prosto do buzi, oczu i nosa, co stanowi gotowy przepis na koszmarną infekcję żołądkową.

Właściwie trzeba by szorować im ręce wrzątkiem i mydłem antybakteryjnym, jednocześnie pilnując, żeby nie dotykali blatów ani własnych twarzy. Przy dwulatku to sport olimpijski. Jeśli myślisz, że wystarczy kropelka żelu antybakteryjnego i sprawa załatwiona, igrasz z ogniem. Nie do końca ogarniam całą tę mikroskopijną biologię, ale wiedząc, że mój najmłodszy wciąż od czasu do czasu próbuje zjeść psią karmę z kuchennej podłogi, nie ryzykuję z gadzimi bakteriami.

Prawdziwy koszmar na paragonie

Jeśli jakimś cudem ominiesz zagrożenie bakteryjne i zdecydujesz się zatrzymać jaszczurkę Kevina, rzeczywistość uderzy cię prosto w twarz, gdy tylko zapoznasz się z jej dietą. Najczęstszym pytaniem wklepywanym przez spanikowanych rodziców w Google o 21:00 w sobotę jest: „co jedzą małe jaszczurki?”, czemu zazwyczaj towarzyszy puste spojrzenie na plastikowy pojemnik pełen więdnącego szpinaku.

Przekonałam się o tym na własnej skórze w lokalnym sklepie zoologicznym dzięki nastolatkowi o imieniu Kuba, który z ogromną wyższością oceniał mój brak wiedzy na temat gadów. Myślisz, że wrzucisz do terrarium małą marchewkę? O nie. Większość tych malutkich podwórkowych jaszczurek to bezwzględni owadożercy, co oznacza, że jedzą tylko mięso, a w dodatku mięso musi być żywe i ruchliwe, inaczej nawet na nie nie spojrzą. Co gorsza, istnieje coś przerażającego, co nazywa się „zasadą odstępu między oczami”. Oznacza to, że nigdy nie wolno karmić małej jaszczurki owadem, który jest szerszy niż odległość między jej oczami. Zbyt duży pokarm może dosłownie sparaliżować jej tylne łapy albo spowodować śmiertelną niedrożność jelit.

I tak oto uświadomiłam sobie, że muszę kupić nielatające muszki owocówki albo mikroskopijne wylęgi świerszczy. Wiecie, co to jest wylęg świerszcza? To taki mikroskopijny, skaczący koszmar, który nieuchronnie ucieknie z plastikowej siatki ze sklepu zoologicznego i zamieszka na zawsze pod waszymi listwami przypodłogowymi. Wydałam prawie stówę na specjalne owady, witaminy w proszku i pył wapniowy, tylko po to, żeby nakarmić jaszczurkę, którą dostaliśmy za darmo. Świerszcze śmierdzą, wymagają własnego jedzenia i wody, i szczerze mówiąc, stres związany z utrzymaniem ich przy życiu jest gorszy niż utrzymanie przy życiu samej jaszczurki. Ktoś doradził mi, żebym spróbowała z mącznikami, ale podobno ich twardy pancerz całkowicie niszczy przewód pokarmowy nowo narodzonej jaszczurki, więc musiałam wyrzucić całe opakowanie robaków na trawnik.

Karmie moje ludzkie dzieci mrożonymi nuggetsami z kurczaka i owocami, które akurat były w promocji, a nagle oczekiwano ode mnie, że zostanę szefem kuchni z gwiazdką Michelin dla gada wielkości mojego małego palca.

Jak znaleźć chwilę spokoju, gdy starszaki demolują podwórko

Podczas gdy Jackson całkowicie demoluje moje rabatki w poszukiwaniu robaków, ja muszę wymyślić, co zrobić z prawdziwym niemowlakiem. Mój najmłodszy jest obecnie w tej pięknej, ale chaotycznej fazie, w której chce wszystko obserwować, ale natychmiast wkłada do buzi to, co tylko wpadnie mu w rączki.

Szczerze mówiąc, jedynym sposobem na przetrwanie tych popołudniowych safari jest zorganizowanie bezpiecznej strefy na podłodze w salonie. Jestem dość wybredna, jeśli chodzi o akcesoria dla niemowląt, ponieważ mój dom i tak już wygląda, jakby wybuchła w nim fabryka jaskrawego plastiku, ale naprawdę uwielbiam Drewniany Stojak Edukacyjny Tęcza od Kianao. Kładę malucha pod solidną, drewnianą ramą w kształcie litery A, a on potrafi przez równe dwadzieścia minut radośnie machać rączkami do materiałowego słonika i teksturowanych drewnianych kółek.

To jedna z niewielu kupionych przeze mnie rzeczy, która nie atakuje moich zmysłów migającymi światełkami i elektroniczną muzyką. Stonowane, naturalne barwy naprawdę ładnie prezentują się w salonie, a ponieważ zabawki wiszą na różnych wysokościach, musi się trochę napracować nad swoją orientacją przestrzenną, żeby je chwycić. Dzięki temu bezpiecznie "kotwiczy" w jednym miejscu, całkowicie zafascynowany różnymi fakturami, podczas gdy ja gorączkowo próbuję przekonać jego starszego brata, by wypuścił jaszczurkę z powrotem do ogrodu, zanim ta ze strachu odrzuci ogon.

Skałka grzewcza za miliony monet

Załóżmy, że kupujesz mikroskopijne świerszcze i jakimś cudem unikasz salmonelli. Teraz musisz ogarnąć kwestię temperatury. Gady są zmiennocieplne, co oznacza, że nie potrafią same regulować ciepłoty swojego ciała. Nie możesz po prostu zostawić plastikowego pudełka na blacie i liczyć, że zwierzątko przeżyje.

Kuba ze sklepu zoologicznego uświadomił mi, że odpowiednie wyposażenie wymaga terrarium na tyle dużego, by zachować w nim gradient temperatur. Oznacza to, że z jednej strony musi być około 40 stopni Celsjusza, by jaszczurka mogła strawić jedzenie, a z drugiej chłodniej, żeby się nie ugotowała. Musisz dokupić specjalne ceramiczne emitery ciepła i termometry. I nawet nie wspominajcie mi o oświetleniu. Trzeba nabyć specjalistyczne żarówki UVB i zamontować je dokładnie 20 centymetrów nad miejscem wygrzewania, ponieważ bez tych niewidzialnych promieni ich małe ciałka nie przyswoją wapnia z proszku, którym posypałaś świerszcze, a ich kości zamienią się w papkę. Nie mam pojęcia, jak to słońce robi to na zewnątrz całkowicie za darmo, ale odtworzenie takich warunków w domu to wydatek przewyższający mój rachunek za prąd.

Aha, i nigdy nie sypcie piasku do terrarium dla malutkiej jaszczurki, bo go zje i zginie.

To wykańczające. Sama ledwo pamiętam o braniu własnych witamin, a teraz oczekuje się ode mnie zarządzania mikroklimatem.

Jeśli chcecie utrzymać dzieci na podwórku, gdzie zresztą jest właściwe miejsce dla dzikiej przyrody, będziecie potrzebować ubrań, które przetrwają najcięższe bitwy na świeżym powietrzu. Kiedy moje dzieci czołgają się po ściółce w poszukiwaniu jaszczurek, zazwyczaj ubieram je w coś takiego jak Bawełniane Body Niemowlęce z Falbankami Organic od Kianao. Jest super przewiewne, a dzięki zakładkom na ramionach mogę je łatwo zdjąć z malucha, gdy tylko całe pokryje się błotem i tajemniczym podwórkowym szlamem. Ponadto znosi pranie o niebo lepiej niż tanie ciuchy z sieciówek, które kupowałam wcześniej.

Szukasz bardziej wytrzymałych ubranek z organicznej bawełny dla swoich małych, dzikich odkrywców? Sprawdź naszą pełną kolekcję zrównoważonej odzieży dziecięcej tutaj.

Dlaczego babcia miała rację, każąc zostawić je na zewnątrz

Moja babcia siadywała na ganku, wachlując się gazetą, i powtarzała: „Gdyby Bóg chciał, żeby to zwierzę mieszkało w moim domu, płaciłoby czynsz”. Była bezpośrednia, ale nie myliła się.

Prawda jest taka, że przyniesienie małej, dzikiej jaszczurki do domu wiąże się dla niej z ogromnym stresem. Myślimy, że wyświadczamy im przysługę, chroniąc je przed ptakami, a tak naprawdę wsadzamy je do przezroczystego, plastikowego więzienia, w którym bez przerwy są terroryzowane przez gigantyczne twarze maluchów przyklejone do szybki. Wiele z tych gatunków pod wpływem strachu dosłownie odrzuca własny ogon, co jest ekstremalną reakcją stresową, a powrót do zdrowia kosztuje je mnóstwo energii.

Musiałam usiąść z Jacksonem i wytłumaczyć mu, że Kevin należy do świata za oknem, ma tam swoją rodzinę, a najmilszą rzeczą, jaką możemy dla niego zrobić, jest wypuszczenie go do krzaków, gdzie sam będzie umiał łapać malutkie owady. Zrobiliśmy z tego wielką uroczystość – zabraliśmy pudełko na skraj ogrodu i je przechyliliśmy. Było trochę łez (głównie ze strony mojego syna), ale jaszczurka zniknęła w bluszczu tak szybko, że wiedziałam, iż podjęliśmy właściwą decyzję.

Po wielkim uwolnieniu jaszczurki mój ząbkujący maluch wpadł w totalną histerię, bo bolały go dziąsła. Wręczyłam mu Gryzak Bubble Tea. Jest w porządku. To po prostu kawałek bezpiecznego dla żywności silikonu w kształcie kubka na napój z małymi kulkami boba. Kiedy wychodzą mu zęby i jest przez to wściekły, zapamiętale żuje te wypukłe fragmenty, a sam gryzak wytrzymuje rzuty o podjazd i mycie w zmywarce. Czy to absolutny must-have? Pewnie nie, ale powstrzymuje go przed gryzieniem mojego ramienia, więc spełnia swoje zadanie.

Dlatego, gdy następnym razem wasze dziecko wejdzie do domu z wielkim uśmiechem i dłońmi złożonymi w łódeczkę, oszczędźcie sobie bólu głowy, wizyty w sklepie zoologicznym i bakteryjnej paranoi. Każcie odnieść znalezisko na miejsce, natychmiast umyjcie mu ręce i usiądźcie razem do czytania książki.

Rodzicielstwo a małe żyjątka: Kłopotliwe pytania

Czy takie małe, ogrodowe jaszczurki gryzą?

Większość maluchów znalezionych w trawie nie ma na tyle silnych szczęk, żeby wyrządzić człowiekowi krzywdę, ale na pewno spróbują was uszczypnąć, jeśli będą przerażone na śmierć. Przypomina to bardziej delikatne zadrapanie niż ukąszenie. Poważniejszym problemem nie jest zresztą samo ugryzienie, ale fakt, że ich pyszczki są pełne bakterii. Jeśli przerwą naskórek na brudnej rączce malucha, może wdać się infekcja, z której naprawdę nie macie ochoty gęsto tłumaczyć się pielęgniarce w izbie przyjęć.

Czy mogę po prostu wsypać ziemię z podwórka do terrarium, jeśli zdecydujemy się ją zatrzymać?

Błagam, nie róbcie tego. Myślałam, że to genialny i budżetowy pomysł, dopóki Kuba ze sklepu zoologicznego nie uświadomił mnie, że ziemia z ogrodu jest pełna pasożytów, roztoczy i nawozów, które w ułamku sekundy uśmiercą gada w niewoli. Co więcej, młode jaszczurki poznają otoczenie, liżąc różne rzeczy, a jeśli połkną luźną ziemię lub piasek, zbiją się one w ich malutkich żołądkach i doprowadzą do śmiertelnego zaczopowania jelit. Jeżeli uparcie odmawiacie wypuszczenia jaszczurki, użyjcie zwykłych ręczników papierowych na dno terrarium.

Czy moje dziecko na pewno zachoruje od samego dotyku?

Nie na pewno, ale ryzyko jest na tyle duże, że pediatrzy przed tym mocno ostrzegają. Z salmonellą nie ma żartów, zwłaszcza u dzieci poniżej piątego roku życia, których układ odpornościowy jest w zasadzie ciągle w budowie. Jeśli dotkną jaszczurki, pojemnika, a nawet stołu, na którym stało to pudełko, natychmiast umyjcie im ręce mydłem w ciepłej wodzie. W nagłych wypadkach płyn antybakteryjny jest lepszy niż nic, ale nie zabija wszystkiego.

Jak przekonać malucha do wypuszczenia zdobyczy bez wywoływania histerii?

Musicie zmienić narrację. Jeśli po prostu powiecie: „odłóż to”, na pewno zaczną płakać. Zawsze mówię moim dzieciom, że mama jaszczurki prawdopodobnie jej szuka i maluch musi wrócić do domu na kolację. Robimy z tego „misję ratunkową”, żeby oddać zwierzaka jego naturalnemu środowisku, zamiast karać i zabierać nowego „pupila”. Dając dzieciom poczucie kontroli i ucząc empatii, najczęściej unikniemy histerii, choć i tak może się skończyć na chwilowym dąsaniu.

Czy można karmić ją owadami z ganku?

Absolutnie nie. Brzmi to jak super sposób na zaoszczędzenie kasy zamiast kupowania tych drogich świerszczy ze sklepu, ale dzikie robaki mogą przenosić pestycydy z trawnika sąsiada albo pasożyty, które są śmiertelnie niebezpieczne dla małej jaszczurki. Jeśli nakarmicie ją dzikim świerszczem, który dopiero co przeszedł po środkach chwastobójczych, rano obudzicie się z martwym zwierzakiem i mocno straumatyzowanym dzieckiem.