De eerlijke waarheid over een veilige bijtring voor je baby

Toen mijn oudste met vier maanden zowat zijn eigen vuistjes begon op te eten, vloog het ongevraagde advies me sneller om de oren dan ik kon ontwijken. Mijn moeder zei dat ik maar wat whisky op zijn tandvlees moest wrijven, mijn lieve buurvrouw gaf me een zogenaamd magische barnstenen ketting die eruitzag als een letterlijk wurgingsgevaar (de schat) en de moeders in mijn lokale Facebookgroep zwoeren dat ik gewoon een natte sportsok moest invriezen. Ik weet nog dat ik om twee uur 's nachts in de keuken stond, met een keihard bevroren sok in de ene hand en een boze, kwijlende baby in de andere, en dacht dat er toch echt een betere manier moest zijn om hiermee om te gaan dan de archaïsche rituelen die ik net in mijn schoot geworpen had gekregen.

Ik zal maar meteen eerlijk met je zijn. Die hele fase waarin je kleintje tandjes krijgt, is ronduit bizar. Het begint meestal al ver voordat je ook maar één tandje ziet – een wrede grap, als je het mij vraagt. Je komt net een beetje uit de mist van het vierde trimester, misschien slaapt je kind eindelijk een aaneengesloten blok van vier uur, en dan zijn ze ineens jengelig, zitten die handjes continu in de mond en wordt alles wat ze aanraken bedekt met een dikke laag slijm. Je gaat wanhopig op zoek naar een bijtring die niet evenveel kost als een volle tank benzine, om vervolgens in de winkel naar een muur van plastic troep te staren, terwijl je baby de boel bij elkaar schreeuwt in het winkelwagentje.

Het grote symptomen-mysterie

Elke keer als een van mijn kinderen tussen de drie en acht maanden oud me ook maar een beetje raar aankeek, riep mijn schoonmoeder stellig: "Oh, hij krijgt tandjes." Een spuitluier? Tandjes. Niet geslapen? Tandjes. Doperwtjes geweigerd? Tandjes. Het gaat zelfs zover dat je alles de schuld begint te geven van die onzichtbare tandjes, die er vervolgens maanden over doen om daadwerkelijk door te komen.

Uiteindelijk ben ik overstag gegaan en heb ik het de huisarts gevraagd, want mijn middelste had ruim 38 graden koorts en ik was er heilig van overtuigd dat er een kies doorkwam. Mijn huisarts gaf me zo'n hele geduldige, ietwat vermoeide glimlach en legde uit dat een lichte verhoging weliswaar normaal is, maar dat echte koorts betekent dat je kindje gewoon ziek is en je de tandjes niet de schuld moet geven. Zover ik het uit haar uitleg kon opmaken, zorgt het biologische proces van tanden die door het bot omhoog duwen voor wat lokale pijn, maar het hoort niet het hele immuunsysteem plat te leggen. Dus als je baby gloeit van de koorts of er echt flink last van heeft, kun je beter even langs de dokter gaan in plaats van maar gewoon een bijtring in hun mond te stoppen en te hopen op het beste.

Dit is hoe de echte symptomen van doorkomende tandjes er in ons huis uitzagen, ontdaan van alle fabeltjes:

• De kwijl-ratio: We hebben het hier niet over een schattig klein belletje. We hebben het over drie doorweekte shirtjes voor de klok van twaalf, waardoor je constant moet omkleden om te voorkomen dat hun borstkas uitslag krijgt.
• De kauwreflex: Als je niet ingrijpt, proberen ze te kauwen op je kin, je sleutels, de rand van de wieg en het oor van de hond.
• De rode wangen: Soms werd maar één kant van hun gezichtje vuurrood en warm, precies op de plek waar de tand zijn entree probeerde te maken.
• De nachtelijke wakkere uurtjes: Gewoon van dat vervelende, zeurderige gejengel om 3 uur 's nachts, waarbij ze niet helemaal wakker zijn, maar ze wel per se willen dat jij dat wél bent.

Waarom ik serieuze vertrouwensproblemen heb met plastic

Laat ik mijn oudste maar als waarschuwend voorbeeld gebruiken, want bij hem heb ik letterlijk elke fout in het boekje gemaakt. Toen hij een maand of zes was, waren we bij een budgetwinkel en griste ik zo'n goedkope, felgekleurde plastic bijtring mee die gevuld was met vloeistof. Hij kostte drie euro, er dreven kleine visjes in en ik dacht dat het zijn werk wel zou doen. Ik waste hem af, gooide hem in de vriezer tot het een letterlijk blok ijs was, en gaf hem aan mijn zoontje.

Spoel twee weken vooruit. We zitten op het vloerkleed in de woonkamer, ik probeer Etsy-bestellingen af te handelen op mijn laptop en ik hoor me toch een raar, soppend geluid. Ik kijk opzij, en mijn lieve, ietwat agressieve engeltje heeft het gepresteerd om de dikke plastic behuizing van de bijtring lek te bijten met zijn ene vlijmscherpe ondertandje. De mysterieuze vloeistof liep over zijn kin en hij was het vrolijk aan het opdrinken alsof het een pakje sap was.

Ik raakte compleet in paniek. Ik griste het speeltje uit zijn handen, veegde zijn mond af met mijn shirt en belde al snikkend de spoedlijn voor vergiftigingen. De uiterst kalme medewerker stelde me gerust dat de vloeistof in modern speelgoed meestal gewoon gesteriliseerd water of een milde zoutoplossing is, maar ze vertelde er ook bij dat ze dit soort belletjes continu krijgen omdat baby's in feite gewoon piepkleine, destructieve slopers zijn. Dat was de dag dat ik me realiseerde dat ik niet zomaar goedkope plastic troep uit het schap kon trekken in de hoop dat het wel veilig zou zijn voor in de mond van mijn kind. Met enerzijds het risico dat ze erdoorheen kauwen en anderzijds de angst voor welke vreemde hormoonverstorende chemicaliën er vanuit dat goedkope plastic hun lichaampje binnendringen, zwoer ik de met vloeistof gevulde spullen voorgoed af. Ik heb ook weleens van die homeopathische pijnstillende tabletjes gekocht. Na het lezen van de ingrediëntenlijst heb ik ze, zonder het potje überhaupt open te maken, linea recta in de prullenbak gegooid.

Mijn brute eerlijke mening over wat wél werkt

Omdat ik een klein bedrijfje vanuit huis run, heb ik niet de tijd en het geduld om ingewikkeld speelgoed met piepkleine kiertjes te desinfecteren. Ik heb spullen nodig die ik ofwel in de vaatwasser kan mikken, ofwel met wat afwasmiddel binnen dertig seconden onder de kraan kan wassen terwijl ik een baby op mijn heup balanceer. Daarom is massief siliconen echt mijn heilige graal geworden als het op doorkomende tandjes aankomt.

Als je mijn absolute favoriete aanrader wilt weten, kijk dan eens naar het Siliconen Panda Bamboe Bijtspeeltje. Ik let best goed op de kleintjes, maar dit ding is elke cent waard, want het is praktisch onverwoestbaar. Het is gemaakt van massief, voedselveilig siliconen. Er zit dus geen mysterieuze vloeistof in die je baby kan opdrinken wanneer ze (en dat gaan ze doen) het kapot proberen te maken. Er zitten van die kleine, getextureerde nopjes op waar mijn jongste maar al te graag met haar tandvlees overheen schuurde. Het beste is nog wel de vorm. Het is plat en heeft kleine handvatten die echt het perfecte formaat hebben voor een jongere baby die net ontdekt hoe ze dingen moeten vastpakken. Ik zou er twee van kopen, eentje in de koelkast leggen en ze omwisselen zodra het gejengel begint.

Nu wil ik ook even de Houten Bijtring met Berenrammelaar benoemen, omdat ik weet dat mensen dol zijn op die mooie uitstraling. Hij is zonder twijfel schattig, het is een geweldig kraamcadeau en het natuurlijke hout is een fantastisch, veilig alternatief voor plastic. Maar ik zal eerlijk met je zijn: als je een flinke kwijler hebt, is dit misschien niet je ideale dagelijkse werkpaard. Het gehaakte berenkopje is na vijf minuten flink kauwen helemaal doorweekt met spuug. Je bent hem dan steeds met de hand aan het schoonmaken en moet wachten tot hij aan de lucht gedroogd is, wat allesbehalve ideaal is als je midden in een dagenlange tandenmarathon zit. Het is prachtig voor tijdens speciale gelegenheden of een lunch buiten de deur waarbij ze afleiding nodig hebben, maar voor het zwaardere werk – de huilbuien om 3 uur 's nachts – kun je het beste bij siliconen blijven.

De temperatuurregels waar niemand je over vertelt

Je moet echt stoppen met die bijtringen in de vriezer gooien tot ze als steekwapen kunnen dienen, om ze vervolgens op het fornuis uit te koken alsof het pasta is. Het materiaal breekt daar namelijk door af en verandert in een giftige bende in het mondje van je kind.

Ik kwam hier op de harde manier achter, nadat ik meerdere goede bijtringen had geruïneerd. Mijn huisarts legde uit dat het serieus een verschrikkelijk idee is om een bijtring voor je baby in de vriezer te leggen. De extreme kou kan namelijk voor blauwe plekken zorgen of zelfs lichte vrieswonden veroorzaken op dat uiterst delicate, ontstoken tandvlees. Je wilt het gewoon koel hebben, niet stijf bevroren. De koelkast is in dit geval je beste vriend. Tien tot vijftien minuten in de koelkast zorgt voor genoeg verkoeling om de bloedvaten te vernauwen en de zwelling te verminderen, zonder hun mondje zo erg te verdoofden dat het pijn gaat doen.

Hetzelfde geldt voor het schoonmaken. Tenzij de fabrikant expliciet aangeeft dat het uitgekookt mag worden, is een warm sopje meer dan prima. Onze oma's steriliseerden alles helemaal dood, maar heel eerlijk: als het speeltje je huis niet uit is geweest en niet in de bek van de hond heeft gezeten, volstaat een snelle wasbeurt in de wasbak.

De realiteit van dat constante gekwijl

We kunnen het niet over bijtringen hebben zonder ook even stil te staan bij de absurde hoeveelheid speeksel die je kind tijdens deze fase gaat produceren. Mijn tweede baby kwijlde zó ontzettend veel dat ik oprecht dacht dat hij zou uitdrogen. Het probleem is niet alleen dat het vies is; het probleem is vooral dat de constante vochtigheid in hun nek en op hun borst zorgt voor een nare, vuurrode kwijluitslag. Die doet onwijs veel pijn en maakt ze alleen nog maar ellendiger.

Ik werd er zo moe van om hem vier keer per dag helemaal te moeten omkleden, dat ik uiteindelijk maar heb geïnvesteerd in een stapel rompers van echt goede kwaliteit. De Baby Romper van Biologisch Katoen was voor ons een ware redding. Ik ben normaal best wel gierig als het op babykleding aankomt (ze ruïneren het toch zo snel), maar synthetische stoffen houden dat vocht juist vast tegen de huid, waardoor de uitslag tien keer erger wordt. Biologisch katoen ademt, het neemt het vocht beter op en de platte naden schuren niet over die geïrriteerde huid in de nek. Doe jezelf een plezier en zorg dat je altijd een stapeltje hiervan in de roulatie hebt, samen met een lading zachte spuugdoekjes om de kin de hele dag door zachtjes droog te deppen.

Eerlijk gezegd moet je deze fase gewoon zien te overleven. Het voelt alsof er geen eind aan komt als je er middenin zit: je probeert te werken, ouder te zijn én het huishouden nog enigszins draaiende te houden, terwijl er een kleine dictator naar je krijst omdat zijn mondje pijn doet. Maar dan glimlachen ze op een ochtend naar je, en zie je zo'n klein, wit rijstkorreltje door het onderste tandvlees piepen, en besef je: het is gelukt.

Als je momenteel zelf in de loopgraven van deze fase zit en een voorraadje spullen wilt inslaan waar je niet gek van wordt, bekijk dan ook eens de houten babygyms die we aanbieden, want soms moet je ze gewoon even op hun ruggetje leggen om ze lekker tegen wat hangende speeltjes te laten trappelen, terwijl jij in alle rust van je lauwwarme kopje koffie geniet.

Vragen die ik constant gesteld krijg

Wanneer kan ik het beste écht beginnen met een bijtring?
Eerlijk gezegd begin ik ze al aan te bieden als ze een maand of drie, vier oud zijn, ver voordat de tanden überhaupt in de buurt komen. Zelfs als ze nog niet actief pijn hebben, zijn ze op die leeftijd vaak wel aan het ontdekken hoe ze dingen vast kunnen pakken en naar hun mond kunnen brengen. Door ze al in een vroeg stadium een veilige siliconen ring te geven, bespaar je je eigen vingers een hoop gekauw én het helpt ze enorm bij het oefenen van de hand-oogcoördinatie die ze later zo hard nodig hebben.

Mag ik een siliconen ring in de vriezer leggen?
Mijn huisarts was hier best streng in: alleen in de koelkast. Ik weet dat het verleidelijk is om ze in te vriezen zodat ze langer koud blijven, vooral midden in een bloedhete zomer, maar de vriezer maakt ze echt te hard en gevaarlijk koud voor dat gevoelige tandvlees. Leg hem liever gewoon een kwartiertje in de koelkast. Warmt het te snel op? Dan is dat precies de reden waarom je er twee koopt en ze afwisselt.

Hoe in vredesnaam maak ik de houten ringen schoon zonder ze te verpesten?
Onbehandeld hout is prachtig, maar je moet er echt goed voor zorgen. Dat betekent dus absoluut níét in de vaatwasser gooien of in een wasbak vol vuil water laten weken. Ik gebruik gewoon een vochtig doekje met een piepklein drupje milde zeep. Neem het af, veeg er daarna nog eens overheen met een schoon, vochtig doekje om de zeepresten te verwijderen, en laat het vervolgens volledig aan de lucht drogen. Begint het hout er na een paar maanden wat droog uit te zien? Wrijf er dan gewoon een heel klein beetje kokosolie op.

Zijn die barnstenen kettingen echt zo veilig?
Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: nee. Ik weet dat de helft van de alternatieve moeders op het internet erbij zweert, maar mijn dokter keek me aan alsof ik gek was toen ik ernaar vroeg. Het omdoen van een ketting met kleine, breekbare kraaltjes rond de nek van je baby is een enorm stikkings- en wurgingsgevaar. Ik ga het leven van mijn kind niet riskeren voor een sieraad dat zogenaamd magische, pijnstillende oliën loslaat. Blijf gewoon bij spullen die ze veilig met hun eigen handjes vast kunnen houden.

Waarom kauwt mijn baby steeds op die handjes als er nog geen tandjes doorkomen?
Mijn oudste deed dit continu toen hij twee maanden oud was en ik zwoer dat hij al vroeg tanden zou krijgen. Maar nee. Wat blijkt? Baby's ontdekken simpelweg dat ze handjes hebben en de enige manier waarop ze weten hoe ze die kunnen verkennen, is door ze in hun mond te stoppen. Het is een volkomen normale ontwikkelingsfase. Het betekent niet altijd dat er een tandje op komst is, het betekent vaak gewoon dat ze hun knokkels hebben gevonden en denken dat ze verrukkelijk zijn.