Vanaf wanneer kun je het geslacht van je baby zien? De echte tijdlijn

Lieve Sarah van precies zes maanden geleden,

Je zit momenteel om 23:42 uur op de koude zeshoekige tegels van het toilet beneden. Je draagt de veel te grote oude universiteitsjoggingbroek van Dave met de bleekvlek op de knie, en je zit te hyperventileren in een halflege zak lichtgezouten tortillachips. Je menstruatie-app heeft je net een passief-agressieve melding gestuurd dat je vijf dagen overtijd bent, en je door hormonen gedreven brein heeft de babykamer voor een hypothetisch derde kind al helemaal ingericht.

Je scrolt als een bezetene door forums op je telefoon, proberend uit te vogelen wanneer je precies kunt weten of je mini-haarstrikjes of mini-bretels moet gaan kopen. Wat eigenlijk objectief gezien belachelijk is, want je hebt nog niet eens een zwangerschapstest gedaan. Maar zwangerschapspaniek is een reële en angstaanjagende plek. Doodeng. Hoe dan ook, het punt is: ik weet precies wat je nu wanhopig probeert uit te zoeken, want ik heb dit zenuwslopende wachten al overleefd bij zowel Leo als Maya.

Dus leg die tortillachips even weg. Ik ga je precies vertellen hoe deze hele tijdlijn er in het echte leven uitziet, minus de klinische onzin die je nu online leest en waar je helemaal niks van snapt.

Het stukje biologie dat niemand je goed uitlegt

Oké, mijn gynaecoloog, dr. Evans—die er altijd uitziet alsof hij wanhopig toe is aan een dutje en sterke koffie—vertelde me ooit dat het hele geslacht in theorie letterlijk wordt bepaald op de seconde dat de zaadcel de eicel bevrucht. Wat ik echt bizar vind. De eicel heeft altijd een X-chromosoom en de zaadcel brengt een X of een Y mee, en boem: de blauwdruk is direct klaar.

Maar wekenlang zie je dus echt helemaal niks. Volgens wat ik half begreep van mijn arts, zien alle embryo's er tot een week of zeven à acht in feite precies hetzelfde uit. Ze hebben een soort basisweefsel—iets wat hij een genitale richel noemde?—dat letterlijk nog van alles kan worden. Pas rond week negen begint testosteron zijn werk te doen bij jongens en gaat het er anders uitzien. Bij meisjes is dat rond week elf of twaalf, wanneer blijkbaar de eierstokken tevoorschijn komen. Dus hoewel de genetische code vanaf dag één vaststaat, ziet je baby er de eerste twee maanden gewoon uit als een klein genderneutraal gummibeertje.

De hele vampier-bloedprik-situatie

Als je nul geduld hebt—en we weten allebei dat dat zo is—zijn er van die vroege bloedtesten die je thuis rond zes weken kunt doen. Eigenlijk bestel je gewoon een kit, prik je in je vinger, druppel je wat bloed in een piepklein buisje en stuur je dat op naar een lab. Zij zoeken dan naar mannelijke chromosomen in jouw bloed. Als ze een Y-chromosoom vinden, is het een jongen. Zo niet, dan is het een meisje.

Mijn vriendin Jessica deed dit bij haar tweede kindje. Maar hier is het hilarische deel: de test is zo absurd gevoelig, dat als een mannelijke partner alleen maar ademt in de buurt van de test, het monster al besmet kan raken. Jessica's man hielp haar met een pleister plakken, en zijn DNA kwam blijkbaar op het buisje terecht. Ze gaven een gigantische, blauw getinte gender reveal party, om er vervolgens bij de 20-wekenecho achter te komen dat ze eigenlijk een meisje kreeg. Oh mijn god. Het was een ramp.

Dan is er nog de NIPT-test. Deze wordt rond de 10 weken in het ziekenhuis of verloskundigenpraktijk gedaan, dus dat is een stuk betrouwbaarder. De afkorting staat voor Niet-Invasieve Prenatale Test, en hoewel ik vrij zeker weet dat hij voornamelijk controleert op chromosomale afwijkingen, herinner ik me eigenlijk alleen nog dat de verpleegkundige zei dat het geslacht van de baby hiermee heel nauwkeurig te bepalen was. Ze nemen bloed af—heel veel, neem een pakje sap mee—en zoeken naar celvrij foetaal DNA. Dat klinkt een beetje als een concept uit een sciencefictionfilm, maar het is blijkbaar echt iets dat rondzweeft in je bloedbaan.

Stress-shoppen voor genderneutrale babyspullen

Luister, of je het nu met 10 weken of met 20 weken ontdekt, de nesteldrang begint vroeg. Het is een soort virus. Tijdens dat valse alarm rond een zwangerschap, zes maanden geleden, was ik er zo stellig van overtuigd dat ik weer een jongen kreeg, dat ik 's nachts om 2 uur als een malle het Kleurrijke Universum Bamboebabydekentje heb gekocht.

Ik overdrijf niet als ik zeg dat dit dekentje mijn favoriete item in ons hele huis is. Ik heb het aan Leo gegeven toen de imaginaire derde baby niet doorging, en het is belachelijk zacht. Alsof je een wolkje aanraakt. Het is gemaakt van bamboe en biologisch katoen, dus het ademt heel goed. En dat is cruciaal, want Leo zweet in zijn slaap als een piepkleine marathonloper. Vorige week sleepte hij dit exacte dekentje nog door een modderplas achter onze garage, terwijl hij deed alsof hij een ruimteverkenner was. Ik moest bijna huilen. Maar ik gooide het koud in de was, en op de een of andere manier kwam het er zachter uit dan voorheen. Zelfs de kleine gele en oranje planeetjes waren niet eens vervaagd. Het is oprecht genderneutrale perfectie.

In dezelfde nachtelijke opwelling kocht ik ook het Mono Regenboog Bamboebabydekentje, omdat ik voor precies vijf minuten de overstap probeerde te maken naar het 'esthetische moeder met aardetinten'-tijdperk. Het is prima. Het is een mooi dekentje, zeker zacht, en de terracotta bogen zijn schattig, maar het minimalistische patroon verbergt mysterieuze peutervlekken gewoon minder goed dan dat met het universum. Ik gebruik het nog steeds als speelkleed op de grond, maar vergeleken met die van de ruimte valt hij toch een beetje in het niet.

Als je nu om 2 uur 's nachts aan het stress-shoppen bent zoals ik deed, kun je waarschijnlijk beter rondkijken naar biologische babydekentjes in plaats van nog eens vijf drogist-testen te kopen.

Die super ongemakkelijke echo halverwege je zwangerschap

Als je de bloedtesten overslaat, moet je in principe wachten tot de 20-wekenecho. Dit is de grote medische echo waarbij ze alles meten, van de hersenen tot het dijbeen, om er zeker van te zijn dat de baby zich goed ontwikkelt.

Bij Maya stond ik in de wachtkamer praktisch te stuiteren van opwinding. Mijn man Dave hield mijn hand vast en probeerde heel relaxed te doen, maar intussen was hij op zijn telefoon al op zoek naar meisjesnamen. We liepen het donkere kamertje binnen en de echoscopiste—volgens mij heette ze Pam—kneep van die ijskoude blauwe gel op mijn buik en begon er met de scanner overheen te glijden.

Nou ja, Maya zat dus met haar benen over elkaar. Stevig over elkaar. Vijfenveertig minuten lang. Pam porde agressief met het apparaatje in mijn buik, liet me naar mijn linkerzij rollen, toen naar mijn rechterzij, waarna ik naar de wc moest en een paar rare squats in de gang stond te doen om de baby in beweging te krijgen. Het was zo ontzettend ongemakkelijk. Uiteindelijk maakte Maya een kleine salto en kon Pam de zich ontwikkelende geslachtsdelen fysiek op het scherm bekijken. Ze verkondigde vol vertrouwen dat het een meisje was, en Dave barstte direct in tranen uit.

De nauwkeurigheid zou hier enorm hoog moeten zijn, maar ik denk dat dat er helemaal van afhangt of je baby besluit mee te werken of zich gedraagt als een koppig vastgeplakte zeepok.

Dingen waar mijn schoonmoeder bij zweert, maar die absolute onzin zijn

Zodra je zwanger bent, zal iedereen en z'n moeder—letterlijk, mijn schoonmoeder Brenda—je vertellen dat ze het geslacht kunnen raden op basis van helemaal niets anders dan vibes en oude bakerpraatjes.

De hardnekkigste is de hartslagfabel. Brenda bezwoer bij hoog en bij laag dat ik onmiskenbaar een meisje kreeg, omdat Leo's hartslag bij mijn 12-wekencontrole zogenaamd boven de 140 slagen per minuut zat. Ze vertelde het aan iedereen op haar golfclub. Ze kocht roze truitjes. Ze zei dat het een 'bewezen wetenschappelijk feit' was dat meisjes in de baarmoeder een snellere hartslag hebben, als kleine kolibries, terwijl jongens een tragere, stabielere hartslag hebben als galopperende paarden.

Wekenlang was ik geobsedeerd door de getallen op de monitor. Voorafgaand aan mijn afspraken dronk ik sloten sinaasappelsap, hopend dat de baby zou bewegen om te zien of de hartslag omhoog zou schieten. Maar mijn verloskundige kreeg uiteindelijk medelijden met me en legde uit dat de foetale hartslag constant schommelt, afhankelijk van de leeftijd en het activiteitenniveau van de baby. Als Leo sliep, was het 130. Als hij koprollen maakte tegen mijn blaas, was het 160. Het betekent echt helemaal niks.

Oh, en als iemand je aanraadt om in een bekertje met baking soda te plassen, om te kijken of het bruist als een speelgoedvulkaan zodat je het geslacht kunt bepalen: gooi dat bekertje maar gewoon direct weg. Dat is klinkklare onzin gebaseerd op werkelijk nulfacten.

Je alsnog voorbereiden op de chaos

Luister, je wordt hoe dan ook over twee dagen ongesteld, vlak na dit hele zenuwinzinking-moment op de badkamervloer. Maar die obsessieve behoefte om alles te weten, te plannen en de oncontroleerbare chaos van het op de wereld zetten van een mensje te organiseren? Die verdwijnt eigenlijk nooit.

Wanneer je straks wél echt weer zwanger wordt, zul je nog steeds veel te vroeg babyspullen kopen. Zoals de Siliconen Babyslabber Universum die ik kocht voor bij het ruimtedekentje. Hij is volledig waterdicht en heeft een gigantisch opvangbakje dat de absurde hoeveelheid Cheerios opvangt die Leo laat vallen. Dave zegt dat het eruitziet als een voederbak voor een mini-boerderijdier, maar mij best. Het scheelt me weer een extra was draaien, dus ik zie het als een enorme overwinning in het moederschap.

Waarschijnlijk eindig je ook met zoiets als het Walvisdekentje van Biologisch Katoen, omdat je zus er per se op staat iets met een maritiem thema te kopen. Dat is persoonlijk niet mijn eerste keuze, maar hij is wel echt heel ademend en ideaal om even over de kinderwagen te gooien als de zon fel schijnt.

Waar het op neerkomt: de tijdlijn om uit te zoeken of het een jongen of een meisje is, bestaat gewoon uit heel veel wachten, onderbroken door gekke medische afspraken. Je overleeft het door cafeïnevrije koffie te drinken, bakerpraatjes te negeren en onnodig zachte bamboespulletjes te kopen.

Klaar om je écht voor te bereiden op de chaos zonder gek te worden? Sla vast wat biologische baby-essentials in die je sowieso gaat gebruiken, ongeacht wie er uiteindelijk in de verloskamer verschijnt.

De rommelige vragen die iedereen googelt

• Kan een vroege echo het geslacht bepalen?
  Tja, misschien? Sommige particuliere pretechobureaus bieden 'vroege geslachtsbepalingen' aan rond de 14 of 15 weken. Maar volgens mijn arts is de betrouwbaarheid zo vroeg nog erg wisselvallig, omdat alles nog zo superklein is en volop in ontwikkeling. Ligt de baby er net in een onhandige hoek voor, dan hebben ze het zo mis. Ik zou persoonlijk wachten op de 20-wekenecho, zodat je niet per ongeluk de babykamer in de verkeerde kleur verft op basis van een wazige schaduw.
• Betekent ochtendmisselijkheid dat ik een meisje krijg?
  Oh god, mensen zeiden dit de hele tijd tegen me toen ik tijdens de zwangerschap van Maya mijn eigen lichaamsgewicht aan crackers weer uitspuugde. Zogenaamd maken de hogere hormoonspiegels bij meisjes je zieker. Maar ik was bij Leo net zo bizar misselijk. Eerlijk gezegd denk ik dat een zwangerschap sommigen van ons gewoon kotsmisselijk maakt, ongeacht welke chromosomen de baby heeft.
• Wat als ik het geslacht helemaal niet wil weten?
  Dan moet je daar heel, héél duidelijk over zijn! Als je de NIPT-bloedtest doet, staan de geslachtsresultaten (in het buitenland) vaak gewoon op het labrapport. Vertel het je arts, vertel het de persoon die je prikt, vertel het de echoscopiste nog voordat ze de gel op je buik spuiten. Mijn schoonzus wilde een verrassing, en de verpleegkundige flapte er met 16 weken per ongeluk "hij ziet er geweldig uit!" uit. De hele verrassing verpest.
• Zijn die bloedtesten voor thuis echt zo nauwkeurig?
  Ze beweren zo'n 99% nauwkeurig te zijn als je het met 6 weken helemaal perfect doet. Maar zoals ik al zei over mijn vriendin Jessica: je moet je vingernagels schrobben als een chirurg en je man en mannelijke huisdieren buitensluiten. Als er ook maar één microscopisch kleine schilfer mannelijk DNA in dat buisje belandt, zegt de test dat je een jongen krijgt. Neem het dus met een korreltje zout.
• Kan de 20-wekenecho ernaast zitten?
  Het is tegenwoordig echt zeldzaam omdat de apparaten super high-tech zijn, maar ja, het komt voor. Als de beentjes van de baby gekruist zijn of als de navelstreng toevallig precies tussen de benen ligt, kan de echoscopist het beeld verkeerd interpreteren. Maar mijn echoscopiste vertelde me dat ze zich meestal pas echt over een geslacht uitspreken als ze een heel helder, onmiskenbaar beeld hebben.