Speelgoed kind 2 jaar: overleef de speelgoedexplosie van je peuter

Ik stond om 3 uur 's nachts in de donkere gang met een wasmand vol bespuugde rompertjes toen mijn hiel vol op een plastic, lichtgevende politieauto belandde, die keihard "WEE-WOO PUT YOUR HANDS UP" door het stille huis schreeuwde. Mijn oudste zoon, die op dat moment precies twee jaar en drie weken oud was, had hem uit zijn kamer gesleept en als boobytrap vlak voor de badkamerdeur achtergelaten. Mijn man schoot overeind in bed alsof we werden aangevallen, de baby begon te huilen en terwijl ik daar stond en mijn gekneusde hiel masseerde, besefte ik dat er iets moest veranderen. We waren de controle over de speelgoedsituatie in ons huis compleet kwijt.

Ik zal maar gewoon eerlijk tegen jullie zijn: de speelgoedexplosie die zo rond de tweede verjaardag van je kind plaatsvindt, is een regelrecht gevaar voor de mentale gezondheid van elke moeder. Door goedbedoelende opa's en oma's, tantes die luidruchtige cadeaus grappig vinden, en mijn eigen paniekaankopen bij de speelgoedwinkel als ik weer eens afleiding zocht, was mijn woonkamer op het platteland veranderd in een neonkleurige, plastic nachtmerrie. Het was visueel uitputtend, maar het ergste was nog dat mijn kind er niet eens echt mee speelde.

De Grote Plastic Lawine

Mijn oudste is mijn levende bewijs van eigenlijk elke opvoedfout die je maar kunt maken. Toen hij twee werd, gaven we een enorme barbecue in de achtertuin en hij kreeg zóveel speelgoed dat we letterlijk geen vloeroppervlak meer over hadden in zijn slaapkamer. Ik dacht dat meer speelgoed zou zorgen voor meer zelfstandig spelen, zodat ik ondertussen bestellingen voor mijn Etsy-shop kon inpakken, maar precies het tegenovergestelde gebeurde.

Hij kieperde dan een bak met apparaten op batterijen leeg op de vloer, drukte op één knopje, was het na tien seconden alweer zat en liep vervolgens jengelend achter me aan terwijl hij aan mijn been trok. Hij was totaal overprikkeld. Ik weet nog dat ik met hem op de grond zat en hem probeerde te laten zien hoe zo'n ingewikkelde sorteermachine met boerderijdieren werkte. Hij keek me alleen maar aan, pakte een lege kartonnen doos, en was de daaropvolgende drie kwartier zoet met het verzamelen van mijn Tupperware-deksels in die doos. Dat was het moment waarop het kwartje viel: misschien hebben tweejarigen helemaal geen speelgoed nodig dat het spelen vóór hen doet.

Wat dokter Evans zei over hun hersentjes

Tijdens de tweejaarscontrole op het consultatiebureau liet ik terloops mijn speelgoedfrustratie vallen bij de arts. Ik vertelde hem hoe mijn zoon compleet verveeld leek door zijn berg dure, elektronische speelgoed. Dokter Evans leunde achterover op zijn krukje op wielen en begon te praten over synapsen en ruimtelijk inzicht. Ik weet vrij zeker dat dit gewoon betekent dat hun kleine hersentjes absolute topsport leveren om te begrijpen hoe zwaartekracht en natuurkunde werken.

Hij legde uit dat kinderen op tweejarige leeftijd in een explosieve ontwikkelingsfase belanden waarin ze uitsluitend leren door vallen en opstaan en door ons na te doen. Daarom willen ze jóuw sleutels in plaats van hun eigen plastic speelgoedsleutels. Hij zei dat we meer behoefte hadden aan 'open-ended play' (spelen met een open einde). Dat klonk mij in de oren als een of andere hippe opvoedterm van Instagram, maar hij bedoelde eigenlijk gewoon dat je ze simpele dingen moet geven die vandaag een hoed kunnen zijn, morgen een weg en de dag daarna een brug. Speelgoed dat maar één specifiek ding doet als je op een knopje drukt, ontneemt ze de kans om zelf dingen uit te vogelen, waardoor ze gefrustreerd en verveeld raken.

De nachtelijke speurtocht op het internet

Die nacht, strak van de ijskoffie omdat ik achterliep met mijn Etsy-bestellingen, besloot ik dat ik de speelkamer ging uitmesten. Maar ik moest wel weten waar ik al die rommel door ging vervangen. Ik zag op Pinterest altijd van die prachtige, minimalistische Europese kinderkamers voorbijkomen, waar kinderen in perfect neutrale outfits rustig met houten blokken speelden. Ik raakte zo verdiept in mijn onderzoek dat ik letterlijk spielzeug kinder 2 jahre in mijn zoekbalk typte, in de hoop de Duitse resultaten te kunnen vertalen en de magische peutergeheimen te ontdekken die die Zwitserse moeders voor ons verborgen hielden.

En ik kan je vertellen: de Europese speelgoednormen zijn van een heel andere orde. Ze hanteren voor peuterspeelgoed een streng toezicht dat in Amerika nog niet eens voor onze voedselvoorziening geldt. Dat liet me wel even anders kijken naar de goedkope, geïmporteerde plastic spullen die ik bij de budgetwinkel om de hoek kocht.

Speeksel en veiligheidsregels

Dit is het punt waarop ik een beetje geobsedeerd raak door veiligheid, want als je dit eenmaal weet, kun je het niet meer ontweten. Tweejarigen zijn mobiel en destructief, maar ze stoppen ook nog steeds absoluut alles in hun mond, alsof ze de hele wereld aan een smaaktest onderwerpen. Mijn moeder rolt altijd met haar ogen en zegt dat wij op afbladderende loodverf kauwden en uit de tuinslang dronken en ook prima terecht zijn gekomen. Superlief van haar, maar ik ga echt geen zware metalenvergiftiging riskeren alleen maar omdat zij de jaren tachtig heeft overleefd.

Tijdens mijn nachtelijke Europese onderzoek ontdekte ik de norm DIN EN 71, en in het bijzonder iets dat DIN 53160 heet, wat de speeksel- en zweetbestendigheid van speelgoed test. Kort gezegd zorgen ze ervoor dat wanneer jouw zwetende peuter met doorkomende tandjes een uur lang op een houten blok kauwt, de verf of afwerking niet in hun bloedbaan terechtkomt. De ontdekking dat niet al het speelgoed zo streng wordt getest op speeksel- en kleurvastheid bracht me behoorlijk van mijn stuk, en ik heb de volgende ochtend direct de helft van het geverfde speelgoed in ons huis in vuilniszakken gestopt.

En dan is er nog de angst voor verstikkingsgevaar. De universele medische regel is dat alles wat kleiner is dan 3,17 centimeter een absolute no-go is voor kinderen onder de drie jaar. Maar je zou ervan schrikken hoeveel peuterspeelgoed broze kleine onderdelen heeft die direct afbreken zodra een kind het op een harde vloer gooit. Ik cirkelde constant om mijn zoon heen als een helikoptermoeder, doodsbang dat hij een plastic bandje zou inslikken dat van een goedkoop vrachtwagentje was afgebroken. En dat ging weer volledig voorbij aan het hele doel van zelfstandig spelen.

Als speelgoed drie AAA-batterijen nodig heeft, neonlichten knippert en een robotachtig liedje over het alfabet zingt, bespaar jezelf dan een knallende koppijn en gooi het direct in de kliko buiten.

Dekentjes als echt speelgoed

Je zou bij textiel niet meteen aan speelgoed denken, maar als je al die elektronische rotzooi weghaalt, besef je pas dat tweejarigen geobsedeerd zijn door stoffen. Dit is het punt waarop het investeren in hoogwaardige spullen écht een verschil maakt. Mijn absolute favoriete item in ons huis is de Effen Bamboebabydeken van Kianao.

Ik kocht hem oorspronkelijk gewoon voor de dutjes, maar omdat hij zo groot is en prachtig valt, is het uitgegroeid tot het meest bespeelde item in ons huis. De ene dag is het een superheldencape die daadwerkelijk om zijn schouders blijft zitten zonder in zijn nek te kriebelen, de volgende dag is het het dak van een fort over de eetkamerstoelen, en soms fungeert het als picknickkleed voor zijn knuffels. De biologische bamboemix is ongekend zacht en voelt verkoelend aan, wat een redding is hier in Texas, waar de zomers meedogenloos zijn. Het wordt over de vloer gesleept, er wordt op gestaan en hij belandt als een prop in de hoek, maar elke keer als ik hem was, komt hij er op de een of andere manier nóg zachter uit. Voor mij is dat de ultieme definitie van open-ended play.

Nu moet ik wel even eerlijk zijn over de andere deken die we hebben. Mijn schoonmoeder kocht voor de eerste verjaardag van mijn dochter de Biologische Katoenen Babydeken met Milieuvriendelijk Paars Hertenpatroon, vooral omdat ze mijn voorkeur voor effen kleuren deprimerend vindt. Persoonlijk vind ik het paars-met-groene hertenpatroon ontzettend schreeuwerig en het vloekt compleet met de zachte tinten in mijn woonkamer. Meestal probeer ik hem onderin de mand te verstoppen voordat er visite langskomt. Maar ik moet met lichte tegenzin toegeven dat het dubbellaagse, biologische katoen vrijwel onverwoestbaar is. En mijn dochter staat erop hem te gebruiken om haar poppen in te bakeren, dus hij blijft in de roulatie, zelfs als ik er lichte zenuwtrekjes van krijg.

Als je nieuwsgierig bent naar prachtig gemaakte basics die het spelen van een peuter kunnen overleven zónder dat het lijkt alsof er een circus in je huis is ontploft, moet je echt even door de babydekencollectie van Kianao bladeren als je een minuutje hebt.

De houten klimdriehoek voor binnen

Toen mijn oudste twee werd, ontdekte hij klimmen. En met klimmen bedoel ik dat hij probeerde de boekenplanken, de rugleuning van de bank en het kookeiland te beklimmen. Omdat we buitenaf wonen waar de gevoelstemperatuur in augustus vaak boven de 40 graden uitkomt, was hem naar buiten sturen om in een boom te klimmen de helft van het jaar geen optie.

Uiteindelijk investeerden we in zo'n houten Pikler-driehoek die je overal op het internet ziet. Eerst schrok ik van de prijs, want zoveel geld uitgeven aan een houten trapje leek me waanzin, maar dokter Evans had gelijk over de grove motoriek. Het is fantastisch om te zien hoe een tweejarige uitvogelt hoe hij zijn eigen lichaamsgewicht omhoog moet trekken, bovenaan moet balanceren en dan voorzichtig aan de andere kant weer naar beneden moet klimmen. Je ziet de concentratie letterlijk op hun gezichtje als ze in de gaten krijgen waar hun ledematen zich in de ruimte bevinden. Bovendien kun je hem plat opvouwen en onder de bank schuiven als mijn moeder langskomt, zodat ik haar opmerkingen over mijn woonkamer die op een gymzaal lijkt, niet aan hoef te horen.

Het echte leven nadoen

Het andere dat mijn kinderen op deze leeftijd absoluut fascineerde, was imitatie. Telkens als ik agressief uien stond te snipperen voor het avondeten, hing er wel een peuter aan mijn spijkerbroek die het mes wilde vasthouden. Als ik dozen voor mijn shop stond in te pakken met de plakbandhouder, wilden zij de tape.

Een simpel, stevig houten speelkeukentje met wat basis houten potten en pannen veranderde álles. Ze hebben geen keukentjes nodig die neppe bakgeluiden maken of een werkende ijsblokjesmachine hebben. Ze hebben gewoon kastjes nodig die open en dicht gaan, en een houten lepel om in een denkbeeldige pan soep te roeren. Ze doen maar wat graag lange tijd na wat jij aan het doen bent, wat je eindelijk de kans kan geven om je koffie op te drinken terwijl hij nog warm is.

De knoop doorhakken en je huis zuiveren van dat luidruchtige, goedkope plastic kan in het begin overweldigend voelen. Maar door het te vervangen door een paar hoogwaardige, veilige items, breng je eerlijk waar de rust terug in huis. Als je wilt beginnen met het inwisselen van die troep voor spullen die serieus meerdere kinderen meegaan, neem dan vóór het volgende kinderfeestje eens een kijkje bij het duurzame speelgoed en de accessoires die Kianao aanbiedt.

De ongezouten waarheid over tweejarigen

Hoeveel speelgoed moet een tweejarige eigenlijk echt tegelijkertijd tot zijn beschikking hebben?

Eerlijk gezegd véél minder dan je denkt. Ik heb op elk willekeurig moment maar zo'n vijf tot zeven dingen in de woonkamer liggen, en ik wissel ze om de paar weken af zodra de kinderen er niet meer naar omkijken. Als je speelgoedbakken zó vol zitten dat ze niet eens kunnen zien wat er op de bodem ligt, gaan ze hem gewoon leegkieperen op de vloer en lopen ze weg. Minder rommel betekent dat ze dieper opgaan in hun spel.

Is duur houten speelgoed echt beter dan goedkoop plastic speelgoed?

Ik haat het om degene te zijn die 'ja' zegt, want van nature ben ik nogal gierig, maar: ja. Houten speelgoed heeft gewicht, wat peuters betere zintuiglijke feedback geeft wanneer ze ermee stapelen of ze tegen elkaar aan slaan. Plus, ze spatten niet uit elkaar in scherpe plastic scherven wanneer je kind ze onvermijdelijk door de kamer lanceert tijdens een driftbui.

Wat als mijn kind alleen maar met de iPad wil spelen?

We hebben allemaal weleens een scherm ingezet om een lange autorit of een buikgriep te overleven, dus ik oordeel echt niet. Maar schermen zijn passief vermaak, en tweejarigen zijn juist gebouwd om actief te leren. De afkickperiode na het weghalen van de tablet zal ongeveer drie dagen lang een absolute nachtmerrie zijn, maar zodra ze zich erg genoeg vervelen, begint hun fantasie weer te werken. Verstop gewoon de iPad en zet je schrap voor een pittig weekend.

Moet ik genderspecifiek speelgoed kopen?

Begin alsjeblieft niet over de roze versus blauwe speelgoedpaden in de winkel. Mijn zoon leerde meer over zachtaardigheid en empathie door een zachte pop overal mee naartoe te slepen dan van wat dan ook, en de oog-handcoördinatie van mijn dochter nam een enorme vlucht toen we haar een houten werkbank gaven. Koop gewoon 'open-ended' speelgoed en laat ze zelf ontdekken wat ze leuk vinden.

Hoe voorkom ik dat grootouders van die gigantische plastic rommel kopen?

Je zult ze waarschijnlijk niet helemaal kunnen stoppen, de schatten. Ik moest uiteindelijk een behoorlijk direct gesprek met mijn familie voeren en ze vertellen dat we simpelweg de ruimte niet hadden voor wéér een gigantisch, knipperend speelstation. Ik begon ze directe linkjes te sturen naar specifiek houten speelgoed of boekjes die we wilden hebben, en vertelde ze dat áls ze groot plastic speelgoed zouden kopen, dat mooi bij hen thuis zou moeten blijven voor als we op bezoek kwamen. Die grens schepte meteen een hoop duidelijkheid.