"Błagam, śpij": Mój chaotyczny poradnik przetrwania czwartego trymestru

Moja teściowa powiedziała mi, żebym dwutygodniowemu dziecku dosypywała miarkę kleiku ryżowego do wieczornej butelki, żeby lepiej spało. Doradczyni laktacyjna w szpitalu stwierdziła, że jeśli choćby spojrzę na silikonowy smoczek, na zawsze zrujnuję sobie laktację i skażę dziecko na problemy ortodontyczne na studiach. A nastoletnia kasjerka z naszego lokalnego marketu zaklinała się, że dziecko jej kuzynki przesypiało całe noce, bo smarowali mu stópki olejkiem lawendowym. Stałam tak w alejce z pieluchami, ściskając w ręku opakowanie wkładek laktacyjnych za osiemdziesiąt dych, szepcząc do mojego gigantycznego brzucha: błagam, kochanie, po prostu urodź się z wydrukowaną instrukcją obsługi.

Uwaga, spoiler: nie rodzą się. Tu u nas, na zapadłej prowincji, gdzie do najbliższego lekarza jedzie się 45 minut mijając same pastwiska, bardzo szybko uświadamiasz sobie, że pierwsze trzy miesiące macierzyństwa to czysta walka o przetrwanie. Nazywają to czwartym trymestrem, ale dla mnie to totalne średniowiecze. Mój najstarszy syn ma teraz pięć lat, a ja wciąż miewam żywe retrospekcje z czasów, gdy przemierzałam nasz maleńki korytarz o trzeciej nad ranem. Bujałam go tak mocno, że aż bolały mnie kolana, miałam halucynacje z absolutnego braku snu i dosłownie nuciłam pod nosem błagam, nie zostawiaj mnie do jednej jedynej marki smoczka, który akurat wypadł mu z buzi i potoczył się całkowicie poza mój zasięg, prosto pod ciężką dębową komodę.

Medyczne zasady, które naprawdę mają znaczenie

W internecie jest tyle szumu o tym, co powinno się robić, a czego nie, ale będę z wami szczera – kwestie medyczne bywają przerażające, gdy odpowiadasz za istotkę wielkości worka mąki. Mój lekarz, doktor Miller (złoty człowiek!), posadził mnie naprzeciwko siebie, gdy przyszłam z najstarszym synem na wizytę kontrolną w drugim tygodniu życia, wyglądając jak dziki szop pracz. Powiedział mi wprost, że jeśli u noworodka w tych pierwszych miesiącach temperatura dobije do 38 stopni, to nie czekasz i nie pytasz na grupach na Facebooku, tylko pakujesz torbę z pieluchami i jedziesz prosto na SOR. Wynika to z tego, że ich malutki układ odpornościowy w zasadzie jeszcze nie istnieje, więc zwykłe przeziębienie na papierze wygląda dokładnie tak samo jak coś znacznie gorszego, a lekarze na wszelki wypadek muszą zrobić pełen zestaw badań.

Do tego dochodzi lęk związany ze snem. Wszystkim nam tak wbito do głów zasady bezpiecznego snu, że aż boimy się zamknąć oczy. Podobno masz odkładać dziecko samo, na plecach, do pustego łóżeczka, gdzie w pobliżu nie ma prawa znaleźć się nawet luźna nitka. W teorii to brzmi super, ale moje pierwsze dziecko zachowywało się tak, jakby płaskie materace były pokryte gorącą lawą. Doktor Miller mruczał coś pod nosem o odruchu Moro i skokach w rozwoju neurologicznym, przez co dzieci czują się, jakby spadały z drzewa – co w sumie wyjaśnia, dlaczego budzą się z krzykiem w sekundzie, w której je odkładasz. Ale w końcu i tak po prostu zawijasz je ciasno jak małe burrito i zaczynasz się modlić.

Cyrk z nocnym karmieniem

Te wymyślne aplikacje do śledzenia karmień usunęłam z telefonu po jakichś dwóch dniach, bo szczerze mówiąc, jeśli dziecko krzyczy, to albo jest głodne, albo narobiło w pieluchę. W zasadzie musisz po prostu wyrzucić harmonogram przez okno i wcisnąć im pierś albo butelkę w sekundzie, w której zaczynają mlaskać lub ssać swoje piąstki, desperacko przy tym licząc, że nie uleją tego wszystkiego na jedyną czystą parę legginsów, jaką posiadasz. Moja babcia zawsze powtarzała, żeby wydłużać przerwy między karmieniami dla hartowania charakteru, ale powiedzmy sobie szczerze – zmuszanie noworodka do czekania na jedzenie gwarantuje tylko to, że podczas płaczu nałyka się mnóstwa powietrza, a potem przez kolejne dwie godziny będzie wrzeszczeć z powodu bólu brzuszka wywołanego wzdęciami.

Nikt też nie przygotowuje cię na wieczorne "godziny marudzenia". Z moim drugim dzieckiem było tak, że co wieczór, między 17:00 a 23:00, zamieniał się w małego, wściekłego pomidorka. Mój mąż pracował wtedy na długich wyjazdowych zmianach, i pamiętam jedną lodowatą noc w połowie grudnia. Siedziałam w ciemności, bujając się, płacząc i śpiewając pod nosem wróć na święta, kochanie, bo byłam tak potwornie przestymulowana fizycznie i samotna. Cały ten wieczór był po prostu pełną chaosu, przesiąkniętą hormonami smugą, kiedy to błagasz wszechświat: błagam, kochanie, proszę cię, daj mi tylko trzy pełne, nieprzerwane godziny snu przed wschodem słońca.

Rzeczy, które kupiliśmy w panice, a które faktycznie zadziałały

Kiedy lecisz na oparach, zapłacisz każde pieniądze za rozwiązanie jakiegokolwiek problemu, byle tylko płacz ustał. Jestem zbyt skąpa, by kupować drogie ciuszki z butików, które zaraz i tak zostaną zniszczone, ale kiedy moje środkowe dziecko dostało na całym ciele egzemy, wpadłam w panikę. Niemowlęce body z organicznej bawełny to dosłownie jedyna rzecz, która pozwoliła mi zachować zdrowe zmysły w tamtym czasie. Kosztuje lekko ponad stówkę, przez co moja babcia przewraca oczami i narzeka na inflację, ale ten materiał jest bardziej rozciągliwy niż moje poporodowe spodnie do jogi. Do tego ubranko przetrwało wielką awarię pieluchową 2021 roku, bo ma ten sprytny kopertowy dekolt – rozciągasz zakładki na ramionach i zdejmujesz je zsuwając w dół, zamiast przeciągać toksyczną, musztardową kupę po twarzy dziecka. To rozwiązanie jest na wagę złota, kiedy o 4:00 rano musisz sprzątać taką katastrofę.

Z drugiej strony, ludzie nakupują ci mnóstwo rzeczy, których wcale nie potrzebujesz od razu. Moja siostra przysłała nam ten gryzak w kształcie pandy, bo uznała, że jest modny i uroczy. I szczerze mówiąc, jest w porządku. Ale w wieku jednego miesiąca mojemu najstarszemu brakowało koordynacji ręka-oko, żeby w ogóle zbliżyć to cudo do buzi i kończyło się tym, że uderzał się w powiekę silikonowym bambusowym patyczkiem, przez co oczywiście płakał jeszcze głośniej. Ale wrzućcie go na tył lodówki – kiedy dzieci dobiją do piątego czy szóstego miesiąca, będą żuć tę zimną gumę jak pies kość.

W końcu będziesz też potrzebować jakiegoś bezpiecznego miejsca, żeby móc odłożyć malucha i w spokoju skorzystać z łazienki. Odpuść sobie te masywne, plastikowe statki kosmiczne obcych, które grają agresywne techno. My kupiliśmy drewniany stojak edukacyjny Tęcza i wygląda on praktycznie jak element wystroju wnętrza. Żadnych migających światełek, tylko kilka stonowanych, drewnianych kółek, na które mogą się gapić, podczas gdy ich zupełnie nowy wzrok próbuje nauczyć się skupiać na kontrastujących kształtach. Jeśli chcesz stworzyć listę prezentów, po której twój salon nie będzie wyglądał jak po eksplozji w fabryce plastiku, możesz przejrzeć ofertę niezbędników dla niemowląt Kianao, aby znaleźć rzeczy, które nie przyprawią cię o przebodźcowanie i ból głowy.

Kiedy twój mózg zmienia się w papkę

Najtrudniejszą częścią czwartego trymestru nie jest wcale samo dziecko, ale twój własny mózg. Gdzieś koło szóstego tygodnia po porodzie opada adrenalina, uderza silny zjazd hormonalny, a ty łapiesz się na tym, że gapisz się w ścianę zastanawiając się, kiedy twoja dawna osobowość powróci do domu. Zaczynasz panikować na każdy najmniejszy szelest. Potrafiłam siedzieć i patrzeć, jak podnosi się i opada jego klatka piersiowa, stuprocentowo przekonana, że robię wszystko źle, bo on nie chciał spać samodzielnie, tak jak spały rzekomo dzieci tych wszystkich mam z Instagrama.

Ale uwaga, zdradzę ci sekret: noworodka dosłownie nie da się rozpieścić. Moja babcia uwielbia mi powtarzać, że za dużo je noszę i że muszą się w końcu nauczyć same uspokajać. Ja jednak tylko się uśmiecham, w duchu przytakuję z litością i bujam dalej. Spędziły dziewięć miesięcy wepchnięte w ciepłą, głośną, przytulną macicę, i nagle znalazły się w zimnym, jaskrawym świecie. One po prostu pragną być noszone. Noś je w chuście, pozwól im spać na swojej klatce piersiowej, kiedy nadrabiasz odcinki reality TV, i totalnie ignoruj każdego, kto ci mówi, że wyrabiasz u nich złe nawyki.

Jeśli właśnie jesteś "zakładniczką drzemki" pod śpiącym niemowlakiem i robisz wszystko by nie kichnąć i nie obudzić tej małej bestii, po prostu pamiętaj – ten szalony etap kończy się szybciej, niż myślisz. Zanim jednak zupełnie padniesz czytając to w swoim telefonie, upewnij się, że masz ogarnięte choć te absolutne podstawy – zgarnij kilka tych oddychających body z organicznej bawełny, które nie podrażnią ich wrażliwej skóry. Dzięki temu będziesz mogła wykreślić przynajmniej jedno zmartwienie ze swojego gigantycznego, mentalnego obciążenia.

Pytania, które gorączkowo wpisywałam w Google o trzeciej nad ranem

• Skąd mam właściwie wiedzieć, czy moje dziecko pije wystarczająco dużo mleka?

  Kochani, po prostu patrzcie na pieluchy. Doprowadzałam się do absolutnego szału, ważąc mojego najstarszego przed i po karmieniach, aż doktor Miller w końcu kazał mi liczyć wyłącznie mokre pieluchy. Jeśli masz około sześciu ciężkich, mocno zasikanych pieluszek na dobę i maluch w miarę regularnie robi kupę, to znaczy, że jest odpowiednio nawodniony. Jeśli wydaje się ospały lub ciemiączko na główce wyraźnie się zapada – dopiero wtedy pakujesz się i pędzisz do przychodni.

• Czy "godzina duchów" to faktycznie prawdziwe zjawisko medyczne?

  Chyba zależy, kogo zapytasz, ale w moim domu była to niezaprzeczalna, codzienna klątwa. Pediatrzy nazywają to kolką lub tzw. PURPLE crying, co w zasadzie jest tylko mądrym sposobem na powiedzenie: "twoje dziecko płacze i nie mamy zielonego pojęcia dlaczego". Zwykle osiąga to swoje maksimum w okolicach szóstego tygodnia, kiedy ich układ nerwowy intensywniej budzi się do świata, i tak naprawdę nie można nic z tym zrobić – można co najwyżej włożyć zatyczki do uszu, by trochę stłumić dźwięk, i na zmianę z mężem spacerować z maluchem w kółko po salonie.

• Kiedy powinnam przestać otulać dziecko do snu?

  Musisz z tym skończyć z dnia na dzień, w ułamku sekundy, gdy tylko wykażą jakiekolwiek oznaki prób samodzielnego przewracania się, co zazwyczaj dzieje się w okolicach drugiego miesiąca (choć bywa i wcześniej, jeśli twoje dziecko jest wybitnie ambitne). Mój drugi syn zdołał przewrócić się na bok w swojej gondoli już w piątym tygodniu, a ja o mało nie dostałam zawału. Później przerzuciliśmy się na klasyczne niemowlęce śpiworki, żeby miał wolne ręce i mógł się w razie potrzeby podeprzeć.

• Dlaczego skóra mojego noworodka wygląda jak czoło nastolatka?

  Trądzik niemowlęcy wygląda niefajnie i absolutnie nikt cię przed nim nie ostrzega. W okolicach trzeciego lub czwartego tygodnia matczyne hormony opuszczają ich malutkie organizmy, a na ich buziach pojawia się wysyp drobnych czerwonych krostek. Moja teściowa bez przerwy kazała mi szorować to specjalnym płynem do mycia niemowląt, ale to tylko pogarszało sprawę. Naprawdę trzeba to po prostu zostawić w spokoju, delikatnie przemywać twarz wodą i cierpliwie poczekać, aż wszystko samo zejdzie.

• Czy można tak naprawdę przekarmić noworodka?

  Jeśli karmisz piersią, to absolutnie nie – kiedy skończą, po prostu puszczą pierś albo usną. Jeśli chodzi o butelkę, z mojego doświadczenia wynika, że gdy podasz im za dużo i za szybko, po prostu uleją wszystkim jak z wulkanu prosto na twój dekolt. Wprowadź odpowiednie tempo przy karmieniu butelką i rób przerwy na odbijanie, bo wierz mi na słowo – naprawdę nie masz ochoty sprzątać bałaganu po pośpiesznym wciągnięciu duszkiem 60 mililitrów mleka.