Het beste kinderspeelgoed vinden zonder gek te worden

Het was 2:13 uur 's nachts, ik liep rond met een amper slapende baby van zes maanden, en mijn blote voet vond precies dat ene ding in de woonkamer dat niet zomaar piept, maar een keiharde, hysterische techno-remix van "Old MacDonald" zingt zodra je erop gaat staan. Ik stond daar bevroren op één been, als een verdwaalde flamingo in het donker. Mijn hiel klopte van de pijn terwijl een plastic boerderijdier tegen me schreeuwde, en ik maar bidden dat mijn middelste kind niet wakker zou worden. Dat was het exacte moment waarop er iets in me knapte, ik drie grote vuilniszakken pakte en de manier waarop ik kinderspeelgoed in huis haal, compleet heb omgegooid.

Mijn oudste, de schat, was eigenlijk mijn allergrootste leerschool. Toen ik zwanger van hem was, dacht ik dat ik elke denkbare gadget, elk knipperend apparaatje en elk educatief speelcentrum op de markt nodig had. Onze woonkamer zag eruit alsof er een neon plasticfabriek was ontploft. En weet je wat hij deed? Hij drentelde wat rond, drukte op een knopje van een zingende hond, staarde er vier seconden naar en ging vervolgens mijn lade met plastic bakjes leegtrekken. Ik gaf een fortuin uit aan dingen die zijn aandacht korter vasthielden dan de tijd die het me kost om één piepklein broekje op te vouwen.

De harde waarheid van de dokter over de berg speelgoed

Ik begon er uiteindelijk over tijdens een controleafspraak. Ik was namelijk kapot; ik probeerde mijn kleine Etsy-shop draaiende te houden tijdens dutjes die steeds korter werden, en ik kreeg hem maar niet vermaakt. Mijn dokter, dokter Evans, keek één keer naar de gigantische luiertas vol rammelaars die ik had meegesleept en vertelde me heel vriendelijk dat ik mijn kind waarschijnlijk stress bezorgde met te veel spullen. Blijkbaar hebben pedagogen ontdekt dat het aanbieden van meer dan vier stuks speelgoed tegelijkertijd in een kamer het zich ontwikkelende brein van een peuter flink kan overprikkelen en de spanningsboog zelfs kan verkorten.

Ik geloof dat mijn mond openviel van verbazing, want 'vier stuks speelgoed' klinkt voor een moderne moeder als een regelrechte gevangenis. Maar hij legde uit dat als er overal een overvloed aan spullen ligt, ze gewoon van het ene naar het andere fladderen zonder ooit echt diep, fantasierijk te gaan spelen. Dus ging ik naar huis en propte zo'n tachtig procent van ons peuterspeelgoed bovenin de gangkast waar niemand erbij kon. Mijn plan was om elke paar weken een paar dingen om te wisselen om te zien of het verschil maakte. Ik had me al schrap gezet voor een week vol driftbuien, maar die bleven verrassend genoeg uit.

De peuter-kauwfase overleven zonder blut te raken

Zodra ze de leeftijd van één tot drie jaar bereiken, wordt het pas echt ingewikkeld. Hun belangrijkste levensdoel lijkt wel om elk object dat ze tegenkomen rechtstreeks in hun mond te stoppen. Dat is nu eenmaal hoe ze de wereld verkennen. Helemaal prima, totdat je je realiseert dat de helft van de goedkope plastic rommel die je op internet hebt gekocht, waarschijnlijk onder de giftige stoffen zit. Ik dacht altijd dat een CE-markering betekende dat iets superveilig was, maar voor zover ik heb begrepen, is dat eigenlijk gewoon de fabrikant die zichzelf een schouderklopje geeft en zegt: "Ziet er goed uit." Keurmerken zoals het GS-teken of de DIN EN 71-normen betekenen tenminste dat een onafhankelijk laboratorium het speelgoed echt heeft getest, zodat je zeker weet dat je kind geen rare ftalaten binnenkrijgt als het op een blokje kauwt.

Maar hebben jullie de prijzen van dat gecertificeerd veilige, esthetisch verantwoorde houten speelgoed wel eens gezien? Ik verslikte me zowat in mijn thee toen ik voor het eerst op zoek ging naar massieve, onbehandelde houten vormen. Budgetteren voor dit soort spullen is echt geen grapje. Mijn oma zei altijd dat kinderen het verschil niet zien tussen een houten regenboog van honderd euro en een houten lepel uit de keuken. Vroeger rolde ik dan met mijn ogen, maar ze had eigenlijk gewoon gelijk.

Soms heb je niet eens echt 'speelgoed' nodig als ze heel klein zijn, maar gewoon veilige texturen. Wij hebben deze Effen Bamboemix Babydeken die ik kocht omdat de mix van biologisch bamboe en katoen blijkbaar geweldig is voor de temperatuurregulatie. Ik zal heel eerlijk met je zijn: het is een prima, basic dekentje dat doet wat het moet doen, maar het gaat absoluut geen prijzen winnen voor het meest spannende design. Ik gebruik de donkergrijze vooral om over de autostoel te gooien als we in een luidruchtig restaurant zitten, of ik prop hem op een hoopje op de grond zodat de baby iets zachts heeft om naar te grijpen. En hij kan vijftig keer gewassen worden zonder in een kriebelige lap te veranderen, maar uiteindelijk is het gewoon een enorm praktisch stuk stof.

Waarom ik officieel in oorlog ben met speelgoed op batterijen

Als er één ding is dat ik wel van de daken van het platteland in Texas zou willen schreeuwen, is het dat interactief speelgoed een enorme, dure oplichterij is. Je kent ze wel: poppen die vertellen dat ze honger hebben, elektronische tablets die letters naar je kind blaffen, autootjes die uit zichzelf rijden met zwaailichten aan. Ouders kopen ze omdat ze denken dat het heel leerzaam is omdat het speelgoed praat, maar het werkt precies averechts.

Dokter Evans vertelde me iets dat me altijd is bijgebleven: als het speelgoed al het werk doet, wordt het kind een passieve toeschouwer. Als een plastic hond blaft telkens als je zijn neus aanraakt, hoeft een kind zijn fantasie niet te gebruiken om zelf een blaf te verzinnen of een verhaaltje te bedenken. Het wordt letterlijk een knoppendrukkende zombie die wacht tot de machine hem vermaakt. Ik was oprecht verbijsterd toen ik hoorde dat dit soort flitsend speelgoed de taalontwikkeling zelfs kan belemmeren. Het kind luistert immers alleen maar naar een vooraf opgenomen robotstem, in plaats van zelf te brabbelen en eigen gesprekjes te bedenken met een stil, houten blok.

Daarom vermijd ik nu actief alles met een batterijklepje. Ik wil spullen met een 'open einde'. Geef mij maar simpele blokken, een stevige vormenstoof die ze dwingt om die pincetgreep met duim en wijsvinger onder de knie te krijgen, of gewoon een ontzettend goede kartonnen doos.

Als je ook overweegt om de speelkamer flink aan te pakken en je af wilt van al die plastic troep, kijk dan eens rond naar wat beter babyspeelgoed waar je niet gek van wordt elke keer als je de kamer binnenloopt.

De loopstoel-valkuil en het stimuleren van zelfstandigheid

Nog zoiets dat ik door schade en schande wijs ben geworden bij de oudste, was het hele fenomeen van de mobiele loopstoel of 'Gehfrei'. Ik kocht er één in de veronderstelling dat hij daardoor sneller zou leren lopen, zodat ik hem eindelijk even kon neerzetten om mijn Etsy-bestellingen in te pakken. Ik vertelde het vol trots aan mijn dokter, die me meteen zo'n strenge blik wierp die normaal gesproken is gereserveerd voor mensen die baby's rauwe biefstuk proberen te voeren.

Blijkbaar dragen dat soort loopstoelen absoluut niets bij aan het leren lopen. Sterker nog, het zijn eigenlijk gewoon enorm efficiënte apparaten om hoofdletsel op te lopen of van de trap te stuiteren. Hij zei dat ik het ding onmiddellijk moest weggooien en in plaats daarvan een stevige houten loopwagen moest aanschaffen. Daarmee moeten ze namelijk wél hun eigen evenwicht en rompspieren gebruiken om zich op te trekken en vooruit te duwen. We vonden een zware houten loopwagen op een rommelmarkt, en het was een schot in de roos. Vooral omdat mijn middelste kind hem uiteindelijk een heel jaar lang heeft gebruikt om mijn gestolen schoenen door het huis te vervoeren.

Geen speelgoed gebruiken voor het ultieme 'open einde' spelen

Als ze iets ouder worden, een jaar of vier, vijf misschien, ontdekken hun kleine handjes eindelijk hoe ze meer kunnen doen dan alleen spullen tegen elkaar aan slaan. Ik neem aan dat dat de manier van hun brein is om zich voor te bereiden op het vasthouden van een potlood. Dit is het moment waarop we in de bordspellenfase belanden. Een compleet andere nachtmerrie, want niemand waarschuwt je voor het totale gebrek aan frustratietolerantie van een vierjarige die van een slang naar beneden glijdt bij een potje Slangen en Ladders.

Maar eerlijk is eerlijk, mijn absolute favoriete item waarmee ze op dit moment spelen, ligt niet eens in de speelgoedkist. Het is de Biologisch Katoenen Babydeken met Paars Hertenpatroon. Lieve mensen, dit dekentje is magisch in ons huis. En ja, dat paarse hertenontwerp is misschien heel specifiek, maar het dubbellaagse biologische katoen is zo zwaar en slijtvast dat het al jaren van pure peuterchaos heeft overleefd. Mijn oudste gebruikt het als superheldencape die hij om zijn nek knoopt, mijn middelste drapeert het over twee eetkamerstoelen als dak voor zijn blokkenfort, en de baby rolt er gewoon lekker overheen, want het GOTS-gecertificeerde katoen is belachelijk zacht voor zijn gevoelige huid.

Als je echt speelgoed met een open einde zoekt dat de fantasie prikkelt, geef een peuter dan een gigantische, duurzame lap stof en kijk hoe ze het veranderen in een tent, een picknickkleed of een spookkostuum. Het dwingt ze namelijk om zelf al het creatieve denkwerk te doen. Het deken is bovendien fantastisch te wassen zonder dat de randen gaan rafelen, en dat is wel een vereiste als het de helft van de tijd over mijn keukenvloer wordt gesleept.

We brengen ook veel tijd buiten door met loopfietsjes. Tussen het gooien van Cheerios tegen de muur door, heb ik namelijk begrepen dat fysieke coördinatie op de een of andere manier verbonden is met cognitieve functies. Dat betekent dat als ze kunnen uitvogelen hoe ze op twee wielen moeten balanceren zonder hun neus te breken, ze later misschien ook wel beter zijn in hun eerste rekenlesjes.

En trouwens, als je zoon heel graag die glinsterende prinsessentoverstaf wil en je dochter is geobsedeerd door de robuuste betonmolen, laat ze dan gewoon lekker spelen en bewaar je zorgen voor dingen die er écht toe doen.

Bekijk deze biologische baby essentials als je een begin wilt maken met het creëren van een gezondere speelomgeving, voordat je gek wordt in het speelgoedpad van een of andere megastore.

De rommelige vragen die we ons allemaal stellen

Hoe vaak moet ik dit speelgoed wisselen zonder het overzicht kwijt te raken?

Ik streef naar elke twee tot drie weken, maar in de realiteit gebeurt het zodra ik struikel over een stapel blokken en boos genoeg word om de bak weer uit de kast te trekken. Wissel gewoon een paar dingen om zodra ze beginnen te negeren wat er op de vloer ligt. Ineens is die oude houten trein dan weer het meest fantastische dat ze in hun korte leventje hebben gezien.

Moet ik echt al die luidruchtige plastic cadeaus van opa en oma weggooien?

Hemeltjelief nee, je wilt geen familieoorlog starten. Ik haal bij de meest irritante exemplaren gewoon stiekem de batterijen eruit en vertel mijn kinderen dat ze 'zijn gaan slapen'. Of ik bewaar de grootste boosdoeners exclusief bij oma thuis, zodat zij zelf mag meegenieten van de muzikale vruchten van haar eigen werk.

Wat als mijn peuter weigert met dat 'saaie' houten speelgoed te spelen?

Geef het even de tijd. Als ze gewend zijn aan een tablet of een zingende, lichtgevende robot die al het werk voor ze doet, lijkt het inderdaad alsof ze zich vervelen wanneer je ze een simpel blokje geeft. Ze moeten letterlijk afkicken en opnieuw leren hoe ze hun eigen fantasie kunnen gebruiken. Laat ze zich dus gewoon een paar dagen vervelen, tot ze zelf bedenken hoe ze van dat blokje een auto kunnen maken.

Is het erg als mijn kind alleen maar met potten en pannen wil spelen?

Dat is stiekem de grote droom, echt waar. Mijn middelste kind heeft een educatieve speelgoedset van zestig dollar wel zes maanden lang compleet genegeerd en speelde in plaats daarvan liever met een siliconen spatel en een lege bus havermout. Laat ze maar lekker op de pannen slaan; het is goedkoop, het is veilig, en het bespaart jou de moeite om je weer helemaal te moeten verdiepen in de veiligheidsnormen van giftige verf.