Praktische recepten voor babyhapjes (en mijn ontplofte blender-ramp)

Het was dinsdagmiddag 16:12 uur en ik stond op een eetkamerstoel agressief oranje zoete aardappelpuree met een spatel van mijn keukenplafond te schrapen. Ik droeg mijn favoriete crèmekleurige trui van kasjmiermix — want kennelijk zorgt slaapgebrek ervoor dat je vergeet hoe kleuren werken — en mijn zes maanden oude zoontje Leo zat vastgesnoerd in zijn kinderstoel onder me, met de blik van een kleine, verwarde dictator.

Ik had de hele middag op Pinterest gezocht naar ideeën voor babyhapjes, ervan overtuigd dat ik een uiterst verfijnde, biologische driegangenmaaltijd in elkaar ging draaien voor zijn allereerste kennismaking met vast voedsel. Volgens mij zat er ergens munt in. En wat gepureerde doperwtjes. Hoe dan ook, het punt is dat ik in mijn oververmoeide staat vergat de deksel van de blender vast te klikken voordat ik de hoogste stand aanzette. De explosie klonk als een doffe dreun, gevolgd door de natte, kletsende klap van duizend gepureerde nachtmerries die tegen de metrotegels van de keuken kletsten.

Mijn man Dave liep binnen met een lauwe latte in zijn hand, keek naar mij vol onder de zoete aardappel, keek naar de hond die als een bezetene de keukenkastjes schoonlikte, en liep langzaam weer achteruit de keuken uit. Lekker dan.

Beginnen met vaste voeding is eerlijk gezegd best eng. Je gaat van de heel gecontroleerde wereld van borstvoeding of kunstvoeding, waarbij je precies weet wat ze binnenkrijgen, naar het moment waarop je plotseling verantwoordelijk bent om te zorgen dat ze niet stikken in een wortel of een levenslange afkeer van broccoli ontwikkelen. Het is een hoop druk, en als je ook maar een beetje op mij lijkt, maak je het jezelf meteen veel te ingewikkeld.

Wanneer beginnen we in vredesnaam met hapjes geven?

Ik was zo in de war over wanneer ik nou eigenlijk moest beginnen met dat hele eetproces. Mijn moeder bleef maar zeggen dat ze mij met twee weken al rijstebloem in een fles gaf (doodeng), terwijl Instagram me vertelde dat ik moest wachten tot exact 180 dagen na de geboorte, om klokslag twaalf uur. Dus vroeg ik het maar aan mijn kinderarts, Dr. Weiss, tijdens Leo's controle met zes maanden.

Ik dreunde vrolijk de bekende mantra op die je op elke mamablog tegenkomt — je kent het wel: "Food under one is just for fun!" — waarop ze me over haar bril aankeek en zo'n diepe, vermoeide zucht slaakte die alleen kinderartsen hebben. Ze vertelde me dat dit eigenlijk een heel gevaarlijke mythe is.

Blijkbaar slaan baby's in de baarmoeder, terwijl ze nog lekker aan het broeden zijn, een flinke voorraad ijzer op. Maar die natuurlijke ijzerreserves beginnen rond de zes maanden behoorlijk op te raken. Die hapjes zijn dus niet zomaar voor de lol, het is echt bittere noodzaak, omdat borstvoeding alleen niet genoeg ijzer bevat om oudere baby's op de been te houden. Weg was mijn briljante plan om maar gewoon uitsluitend borstvoeding te geven tot hij ging studeren, puur om extra afwas te voorkomen.

Dr. Weiss vertelde me om op een paar specifieke dingen te letten voordat ik de blender tevoorschijn haalde, want ieder kind volgt tenslotte zijn eigen gekke tijdlijn:

• Het zelfstandig rechtop kunnen houden van dat gigantische, wiebelige hoofd, zonder eruit te zien als een bobblehead tijdens een aardbeving.
• Met minimale steun rechtop kunnen zitten in zijn kinderstoel, in plaats van in elkaar te zakken als een zak aardappelen.
• Het verliezen van de tongreflex, dat ding waardoor ze automatisch alles uit hun mond spugen als een kleine lama.
• Een bijna agressieve interesse in mijn eten tonen, zoals toen hij letterlijk mijn vork probeerde te onderscheppen terwijl ik een burrito at.

De grote allergenen-wachtgame die me tien jaar ouder maakte

Toen we eenmaal hadden vastgesteld dat Leo er klaar voor was, gooide Dr. Weiss de allergiebom op me. Vroeger vertelden ze ouders altijd om dingen als pinda's en eieren te vermijden totdat baby's ouder waren, maar blijkbaar is dat advies een paar jaar geleden volledig omgegooid. Tegenwoordig willen ze dat je zo vroeg mogelijk pindakaas naar binnen schuift om juist te voorkomen dat er allergieën ontstaan. Het voelt zo tegennatuurlijk en verkeerd.

Ze adviseerde me de drie-tot-vijf-dagenregel te volgen. Dat betekent simpelweg dat je één nieuw soort voeding geeft, en daarna drie tot vijf dagen wacht met de introductie van weer iets nieuws. Mocht je kindje ineens onder de galbulten zitten of een gigantische spuitluier krijgen, dan weet je precies door welk eten dat komt, in plaats van rechercheur te moeten spelen met een groentemix.

Ik nam dit zó serieus dat ik Dave, toen het tijd was om pinda's te introduceren, naar de spoedeisende hulp liet rijden. We parkeerden letterlijk op de parkeerplaats van de SEH in onze Honda CR-V, en ik gaf Leo een piepklein lepeltje aangelengde pindakaas terwijl ik strak naar de schuifdeuren van het ziekenhuis bleef staren, voor het geval dat. Hij smakte alleen maar wat met zijn lippen en viel in slaap, terwijl ik met een bonzend hart zat te zweten in mijn shirt. Dave vroeg of we niet langs de drive-thru konden voor frietjes, nu we toch al onderweg waren.

Spullen die de puree-fase wél overleven

Je hebt echt geen complete tweede keuken nodig om een baby te voeden, maar er zijn wel een paar dingen die mijn leven oprecht een stuk minder ellendig hebben gemaakt tijdens die geweldige prutjesfase.

Ten eerste heb je goede lepeltjes nodig. Mijn absolute heilige graal is de Siliconen Baby Lepel en Vork Set. Toen ik Leo voor het eerst hapjes gaf, gebruikte ik die harde plastic lepels die we van iemand hadden gekregen op onze babyshower. Elke keer als hij er agressief in beet — wat ze constant doen, want ze kauwen werkelijk óveral op — begon hij te huilen omdat het pijn deed aan zijn tandvlees. Deze siliconen lepeltjes zijn bizar zacht, dus als hij halverwege een hap ineens woedend op de lepel kauwt, masseert het eigenlijk gewoon zijn tandvlees. Ze schrapen ook perfect dat allerlaatste restje dure avocado uit het bakje, wat mijn diep zuinige ziel enorm tevreden stelt.

Aan de andere kant hebben we ook het Siliconen Babybordje met zuignap geprobeerd, en eerlijk is eerlijk, het is prima. Dave is er helemaal geobsedeerd door omdat de zuignap objectief gezien heel sterk is en het berengezichtje schattig is. Maar als ik keihard eerlijk ben: mijn dochter Maya is een absoluut crimineel meesterbrein. Toen ze een maand of veertien was, ontdekte ze hoe ze het vacuüm kon verbreken door haar piepkleine duimpje precies onder het linkeroor van de beer te wurmen. Dus ja, het voorkomt dat een baby het per ongeluk van tafel veegt, maar het is niet bestand tegen een vastberaden peuter die graag spaghetti op de vloer wil zien kletteren. Het is goed spul, maar geen magie.

En oh, wat je ook doet, voer je baby nooit in kleding waar je echt om geeft. Die zoete-aardappelexplosie heeft mijn kasjmier voorgoed verpest, en oranje groenten maken sneller vlekken in stof dan jij met je ogen kunt knipperen. Ik ben Leo uitsluitend hapjes gaan geven in deze Mouwloze Rompertjes van Biologisch Katoen, omdat de stof een soort magische rekbaarheid heeft. Als ze helemaal onder de pompoen zitten, kun je de halsopening recht naar beneden over hun schouders trekken en dat hele vieze ding naar onderen uittrekken, in plaats van dat je gepureerde worteltjes over hun haar en gezicht moet slepen. Bovendien overleeft het biologisch katoen mijn agressieve wasbeurten op hoge temperaturen met gemak.

Als jij ook wanhopig probeert te voorkomen dat de garderobe van je kind permanent wordt gekleurd in verschillende tinten beige en oranje, raad ik je oprecht aan om even rond te neuzen in de essentials-collectie van Kianao en een voorraadje in te slaan van spullen die tegen een stootje kunnen.

Mijn volstrekt onwetenschappelijke puree-fases

Ik dacht dat ik een doctoraat in voeding nodig had om de texturen uit te vogelen, maar het komt er eigenlijk gewoon op neer dat je alles aanlengt met vocht totdat het in principe soep is, om het daarna langzaamaan weer wat minder op soep te laten lijken.

Fase één is letterlijk maar één soort groente of fruit, compleet tot snot geprakt en flink aangelengd met een boel moedermelk of kunstvoeding, totdat het de dikte heeft van waterige yoghurt. Op dit punt zijn ze niet echt aan het eten; ze zijn vooral aan het oefenen met slikken en trekken tegelijkertijd walgende gezichten naar je.

Daarna stap je over op wat dikkere dingen. En dat brengt me bij mijn allergrootste ergernis: mensen die groenten koken.

Mijn moeder stond op een middag onrustig in mijn keuken te drentelen en vertelde me dat ik de worteltjes maar gewoon moest koken, net als zij deed in 1988. Ik hou van mijn moeder, maar absoluut niet.

Ik ben 's avonds laat in een enorm internet-rabbit hole gedoken over dit onderwerp, en wat blijkt? Groenten koken is blijkbaar het slechtste wat je kunt doen. Alle in water oplosbare vitaminen — wat volgens mij de vitamines zijn die in vloeistof oplossen, geen idee eigenlijk, ik had steevast een zesje voor scheikunde op de middelbare school — lekken gewoon linea recta dat kokende water in.

Dus tenzij je van plan bent je baby een halve liter heet, oranje wortelwater te laten drinken, spoel je letterlijk alle daadwerkelijke voedingsstoffen door het afvoerputje. Je geeft ze een bleke, trieste, vitamine-loze prut. Stoom ze. In vredesnaam, stoom die groenten gewoon.

Je hoeft absoluut geen peperduur miniatuur babyvoeding-apparaat van 150 euro te kopen, want een gewone blender of zelfs een simpele pureestamper werkt meer dan prima en neemt niet de helft van je schaarse aanrechtblad in beslag.

Oh, en baby's hebben bizar veel calorieën nodig voor hun razendsnel groeiende hersentjes. Dr. Weiss vertelde me dan ook dat ik niet meer zo bang moest zijn voor vet. Ik begon een klein scheutje volle kokosmelk of een drupje olijfolie door zijn zoete aardappel te mengen, en toen begon hij het pas écht op te eten, in plaats van alleen maar zijn kinderstoel ermee te schilderen.

Invriezen, ontdooien en andere microbiologische verschrikkingen

Niemand heeft tijd om elke dag weer verse babyhapjes te maken. Dan word je he-le-maal gek. Ik heb ooit een zondagmiddag besteed aan het maken van een enorme voorraad doperwten, zoete aardappel en appel, en vervolgens heb ik alles ingevroren.

Ik had van die siliconen ijsblokjesvormen met deksel gekocht. Ze zijn briljant, want elk blokje is precies 30 gram. Je kwakt de smurrie gewoon in het bakje, klapt de deksel erop, en schuift het in de vriezer, lekker achter die oeroude zak diepvriesmais die je al sinds 2019 hebt liggen. Als het tijd is om te eten, druk je er gewoon één of twee blokjes uit.

Maar het opwarmen is een heel ding apart. Magnetrons zijn in feite lava-machines voor babyvoeding. Ze creëren van die verborgen gloeiend hete plekken midden in het eten, terwijl de randen nog stijf bevroren zijn. Dat is een fantastische manier om de mond van je baby te verbranden en ieders dag te verpesten. Ik doe de bevroren blokjes tegenwoordig gewoon in een klein glazen bakje en zet dat bakje een paar minuten in een grotere kom met warm water, totdat alles goed is ontdooid.

En dan is er nog de 'speekselregel'. Ik vond het echt zó vies toen ik daar voor het eerst over hoorde. Zodra je een lepel in de mond van je baby stopt en diezelfde lepel vervolgens weer in het bakje met eten doopt, springen de bacteriën uit hun speeksel direct over naar de voeding. Als ze het bakje niet leeg eten, moet je de rest weggooien. Je kunt dat half opgegeten, met speeksel besmette pompoenhapje niet zomaar terug in de koelkast zetten voor morgen. Tenzij je natuurlijk per ongeluk een luguber wetenschappelijk experiment in je groentelade wilt kweken. Dit is ook de reden waarom die vriesblokjes van 30 gram zo fantastisch zijn: je ontdooit precies wat ze gaan eten.

Voordat je een bakje doperwtjes gaat pureren en onvermijdelijk je plafond ermee versiert, is het slim om te zorgen dat je de juiste spullen in huis hebt om de schoonmaakfase net wat minder geestdodend te maken. Bekijk de siliconen eetsetjes van Kianao om je gezonde verstand (én het tandvlees van je baby) te redden.

Vragen die je waarschijnlijk om 2 uur 's nachts hebt

Wanneer kan ik beginnen met het geven van babyhapjes?

De meeste kinderartsen zullen je aanraden om te wachten tot rond de zes maanden, grotendeels vanwege dat ijzer-verhaal en omdat hun spijsverteringssysteem tijd nodig heeft om te rijpen. Maar kijk niet alleen naar de kalender — kijk vooral naar de baby. Als ze hun hoofdje nog niet stabiel rechtop kunnen houden of met een beetje hulp nog niet kunnen zitten, zijn ze er gewoon nog niet klaar voor. Zelfs als ze op een dinsdag exact de zes maanden aantikken.

Hoe vries ik babyvoeding veilig in?

Siliconen ijsblokjesvormen met deksel zijn je beste vriend. Lepel het volledig afgekoelde mengsel in de vorm, vries het in totdat het keihard is, en daarna kun je de blokjes eruit drukken en ze in een grote diepvrieszak tot wel drie maanden bewaren. Zorg er wél voor dat je de zak labelt met een stift. Ik beloof je namelijk dat gepureerde kip en gepureerde appel er exact hetzelfde uitzien als het stijf bevroren is, en die fout maak je maar één keer.

Mag ik overgebleven puree bewaren als mijn baby het niet op heeft gegeten?

Nee. Weggooien. Zodra de lepel hun mond heeft geraakt en weer teruggaat in het eten, begint hun speeksel de voeding af te breken en komen er bacteriën bij. Het klinkt smerig, maar het is wel waar. Doe telkens maar een klein beetje in hun eetbakje en bewaar de onaangeraakte restjes in een apart afgesloten bakje in de koelkast. Dat blijft daar maximaal 48 uur goed.

Moet ik groenten koken of stomen?

Stomen! Niet koken. Door te koken lekken al die goede vitamines uit de groenten zo het water in, wat je vervolgens toch gewoon door de gootsteen spoelt. Met stomen blijven de voedingsstoffen netjes in het eten zitten, precies waar ze thuishoren.

Moet ik zout toevoegen om het lekkerder te maken?

Voeg alsjeblieft geen zout toe. Hun piepkleine niertjes kunnen verwerkt natrium simpelweg nog niet aan. Ik weet dat het eten voor ons ontzettend flauw smaakt, maar voor een baby die zijn hele leven lang uitsluitend melk heeft geproefd, is een gestoomde, kale zoete aardappel al een absolute smaakexplosie. Als je het écht interessant wilt maken, kun je een klein snufje kaneel of een heel milde kerriepoeder toevoegen zodra ze eenmaal gewend zijn aan vast voedsel, maar verstop die zoutvaatje goed.