Klaarwakkere baby, wat nu: een nachtelijke brief aan mijn vroegere ik

Lieve Jess van zes maanden geleden,

Ik weet precies waar je nu bent. Je zit om 02:13 uur op het puntje van de schommelstoel in dat veel te grote, vale T-shirt met een spuugvlek op de schouder, te staren naar je derde kind dat zijn matras momenteel als springkussen gebruikt. Je hebt de helderheid van je telefoon op de allerlaagste stand gezet, knijpt één oog dicht, en typt als een bezetene een virale raptekst in op Google, want dat is momenteel de enige zin die jouw bizarre realiteit perfect omschrijft. Je bent uitgeput, de stapel gepersonaliseerde houten naamborden voor je Etsy-shop ligt op de eettafel te wachten op verzendlabels, en je bent helemaal klaar om in huilen uit te barsten. Haal gewoon even diep adem, want ik ga je nu de harde, eerlijke waarheid vertellen over hoe we écht door deze puinhoop heen komen.

Ik moet je vragen om te stoppen met kijken naar die Instagram-moeders met hun beige filters, die beweren dat de zware oogleden van hun baby's vanzelf dichtvallen zodra de zon ondergaat. Met alle respect, maar ze liegen óf door hun professioneel gebleekte tanden, óf ze hebben een kamerplant gebaard. Al drie weken lang voer je de perfecte routine uit met lavendellotion en zachte slaapliedjes, om er vervolgens achter te komen dat dit kind zich gedraagt alsof hij een dubbele espresso achterover heeft geslagen zodra zijn rug de lakens raakt. Je voelt je tot in je tenen een mislukking wanneer je baby in het donker fanatiek wielrenbewegingen maakt, terwijl jij huilt van slaapgebrek. Je gaat twijfelen aan wat je zelf hebt gegeten voor de borstvoeding, de temperatuur in huis, en of je oudste kind dat tijdens het avondeten luidkeels tegen de hond vloekte op de een of andere manier het aura van de baby heeft verstoord. Bespaar jezelf trouwens de moeite van het kopen van zo'n slaaptrainer-klok met een lichtgevend schaapje van zestig euro, het is pure geldverspilling.

Je kunt je waarschijnlijk nog wel herinneren wat er gebeurde met je oudste, want dat alleen al zou een stevige waarschuwing moeten zijn voor hoe je dit niét moet aanpakken. Vroeger, als hij om middernacht met grote ogen wakker lag, deed ik alle lichten in de woonkamer aan en haalde ik het luidruchtige plastic boerderijspeelgoed tevoorschijn, in de veronderstelling dat hij even "zijn energie kwijt moest". Wat een catastrofale fout was dat. Uiteindelijk bleef hij tot vier uur 's ochtends wakker terwijl hij over de bankkussens stuiterde, en ik werd in één nacht tien jaar ouder. Dat gaan we dus niet nog een keer doen.

Dokter Miller vertelde me de harde waarheid

Volgende week dinsdag sleep je hem mee naar de huisarts terwijl je eruitziet als een uitgedroogde wasbeer, en Dokter Miller gaat je iets vertellen dat compleet tegenstrijdig klinkt. Blijkbaar zijn baby's die zich om middernacht gedragen alsof ze klaar zijn voor een marathon, helemaal niet goed uitgerust. Mijn dokter legde uit dat het een gekke biologische glitch is: als ze hun magische slaapmoment missen, raakt hun kleine lijfje in paniek en dumpt het een flinke stoot cortisol en adrenaline in hun systeem om ze geforceerd wakker te houden.

Ik zie het voor me alsof zijn kleine bijnieren op een grote, rode paniekknop rammen omdat hij twee uur en een kwartier wakker is gebleven in plaats van exact twee uur. Het is waarschijnlijk een evolutionair overlevingsmechanisme uit de oertijd, waar we in ons moderne leven helemaal niks aan hebben. Al dat gegiechel, dat getrappel en dat hyperactieve gedrag betekent dus niet dat hij zin heeft om te spelen. Het is gewoon zijn lichaam dat in paniek is omdat hij zwaar oververmoeid is.

Hoe je de vermoeidheid voor bent, voordat de storm losbarst

In plaats van te wachten tot hij zich gaat gedragen als een kleine dronken zeeman om hem dan wanhopig een speen in z'n mond te duwen en hem half duizelig heen en weer te wiegen, moet je hem doorhebben op het moment dat hij wezenloos naar de muur begint te staren of aan zijn oorlel trekt. Mijn moeder zwoer altijd bij hoog en laag dat een baby die aan zijn oor trekt, een heftige oorontsteking heeft, maar ik ben er inmiddels achter dat het meestal betekent dat ze zo'n dertig seconden verwijderd zijn van die gevreesde nieuwe energie-uitbarsting. De medische artikelen die ik om drie uur 's nachts doorbladerde, zeggen dat baby's van deze leeftijd ergens tussen de twaalf en zestien uur slaap per dag nodig hebben. Dat klinkt als een verzonnen getal als die van jou alleen maar in blokjes van twintig minuten slaapt, maar het missen van die dutjes overdag is blijkbaar precies de reden dat hij 's avonds jumping jacks ligt te doen.

Ze hebben het ook over het dimmen van lichten en schermen een halfuur voor bedtijd en het dempen van geluiden in huis, vanwege iets met blauw licht dat de aanmaak van melatonine blokkeert, wat dat in de praktijk ook mag betekenen. Lieve mensen, ik heb een vierjarige die denkt dat de gang een monstertruck-parcours is en een peuter die moord en brand schreeuwt als haar erwtjes de worteltjes raken. Dus het 'dempen van de geluiden in huis' vind ik persoonlijk een hilarisch concept. Maar we doen ons best door simpelweg de iPad te verstoppen en het felle plafondlicht ruim van tevoren uit te doen, ver voordat hij er écht slaperig uitziet.

De dutjes-valkuil die je nacht ruïneert

Ik moet je ook waarschuwen voor de valkuil van het overslaan van slaapjes overdag, want dat is waar ik zes maanden geleden flink de mist in ging. Ik dacht altijd: als ik hem overdag langer wakker houd, is hij om acht uur 's avonds doodop en slaapt hij in één stuk door. Bespaar jezelf de moeite: dit is een enorme leugen. Als ze die dutjes overdag niet krijgen, is hun nachtrust een complete puinhoop. Het is alsof slaap weer nieuwe slaap aantrekt, wat klinkt als een bloedirritant raadsel, maar het is de absolute waarheid. Als hij zijn middagdutje mist omdat je alle drie de kinderen mee moest slepen naar de Appie voor boodschappen, bereid je er dan maar op voor dat hij tegen bedtijd verandert in een springlevende, hyperactieve nachtmerrie.

De deken-situatie die we even moeten bespreken

Kijk, ik weet dat je nu naar je bankrekening staart en je afvraagt of je deze maand wel het geld hebt om de hordeur te fixen, maar je moet jezelf echt even trakteren op de Bamboe Babydeken met Gekleurde Blaadjes. Ik zeg je dit als je toekomstige ik, die genoeg zweterige, nachtelijke wek-sessies heeft doorstaan. Zodra zijn kleine lijfje strak staat van die adrenalinestoot waar we het eerder over hadden, begint hij te zweten als een otter. En die goedkope, polyester fleeceedekens die we kregen op de babyshower zijn hem letterlijk levend aan het roosteren.

Deze bamboe variant kost iets in de dertig euro, wat me in eerste instantie deed fronsen en twijfelen omdat ik nou eenmaal op de kleintjes let. Maar het voelt letterlijk aan als koele zijde en reguleert zijn temperatuur op magische wijze, waardoor hij stopt met woelen en draaien van de hitte. Het is tegenwoordig de enige deken waar ik nog naar grijp als hij de boel weer eens op stelten zet.

En nu we het toch over spullen voor in de wieg hebben: die Beren Bijtring en Rammelaar is super schattig en gemaakt van veilig hout. Maar als ik eerlijk ben, gebruikt hij het de helft van de tijd gewoon als werpprojectiel om uit bed te slingeren als hij boos is. Het is prima voor overdag wanneer je hem in de gaten kunt houden, maar laat het niet 's nachts in bed liggen met de verwachting dat het hem op magische wijze in slaap sust. Hij mept zichzelf alleen maar met die houten ring vol op z'n voorhoofd en gaat dan nóg harder huilen.

Soms doet dat kleine mondje gewoon pijn

Je moet ook onthouden dat zijn tandvlees waarschijnlijk flink klopt, want doorkomende tandjes houden geen rekening met de tijd en ze verpesten maar al te graag een goede nachtrust. Mijn oma kwam laatst langs, zag dat ik eruitzag als een wandelende zombie, en probeerde me wijs te maken dat ik gewoon wat whisky over zijn tandvlees moest wrijven om hem knock-out te laten gaan. Hoe goed ze het ook bedoelt, dat is natuurlijk compleet gestoord advies dat ik overduidelijk niet heb opgevolgd. We proberen het tegenwoordig wat veiliger aan te pakken, maar soms lijkt het daardoor een stuk lastiger om ze rustig te krijgen zonder dat soort old-school trucjes.

Wanneer hij weer eens die overprikkelde, klaarwakkere bui heeft, pak dan de Siliconen Eekhoorn Bijtring uit de koelkast. De koude siliconen geven zijn systeem even een kleine shock en leiden hem af van het feit dat hij tegen zijn slaap vecht. Bovendien zitten er geen rare, giftige plastics in die we tegenwoordig moeten vermijden. Ik hijs hem meestal even in een zachte Mouwloze Romper van Biologisch Katoen—een absolute redding van nog geen twintig euro, want zo hoef je in het donker geen lange mouwen over zijn zwaaiende armpjes te worstelen terwijl hij tegenspartelt—en dan zit ik gewoon samen met hem in het donker in de kamer met die koude bijtring totdat hij kalmeert. Het biologische katoen houdt geen warmte vast, en het rekt zo lekker mee dat je het bij een enorme explosieluier om 02:00 uur 's nachts gewoon via zijn schouders naar beneden kunt uittrekken, in plaats van de viezigheid over zijn hoofd te moeten sleuren.

Als je op zoek bent naar spulletjes die zijn huid niet irriteren terwijl hij ligt te woelen en tegen zijn vermoeidheid vecht, bekijk dan even de biologische babyverzorgingscollectie van Kianao voordat je wéér zo'n kriebelige, synthetische pyjama bij een grote winkelketen koopt waar hij alleen maar jeuk van krijgt.

Je gaat deze wilde fase overleven

Ik weet dat het nu voelt alsof je nooit meer langer dan drie uur achter elkaar zult slapen, en in je hoofd ben je al aan het berekenen hoeveel megakoppen koffie je nodig hebt om morgenochtend die Etsy-bestellingen in te pakken zonder de verzendlabels door elkaar te halen. Maar ik beloof je, deze vreemde, overprikkelde fase gaat uiteindelijk voorbij. Je leert zijn subtiele slaapsignalen herkennen. Je stopt met het aan laten staan van de tv met luidruchtige tekenfilms een uur voor het slapengaan. Je wordt er vanzelf handiger in.

Oma had écht gelijk toen ze zei dat de dagen lang duren, maar de jaren voorbij vliegen. Al rolde ik zowat mijn ogen uit mijn kassen toen ze me dat vorige week tijdens de familiebarbecue vertelde. Leg die telefoon gewoon weg, stop met het googelen van internettrends om twee uur 's nachts, en vertrouw op je moedergevoel.

Blijf geen nachtenlang vechten tegen kriebelende stoffen en veel te warme dekens; scoor een paar ademende slaapproducten van Kianao en geef jezelf in ieder geval een eerlijke kans op wat échte rust.

Nachtelijke vragen die je nu waarschijnlijk aan het googelen bent

Hoe weet ik of hij echt moe is of gewoon wil spelen?

Heel eerlijk: als het voorbij zijn normale bedtijd is en hij gedraagt zich plotseling als een kleine stand-upcomedian, is hij oververmoeid. Een goed uitgeruste baby krijgt niet zomaar uit het niets een manische uitbarsting van energie om 22:00 uur 's avonds. Dokter Miller legde me uit dat échte, speelse energie zich voordoet na een goed dutje, en niet nadat hij al vier uur lang aan één stuk wakker is geweest. Als hij heel hard giechelt, maar zijn ogen een beetje rood zijn of hij onhandig begint te struikelen, is dat de adrenaline die spreekt. Niet een oprechte behoefte om met blokken te spelen.

Is een rustgevende bedtijdroutine van dertig minuten echt realistisch met nog twee andere kinderen?

Absoluut niet, tenminste niet op de manier waarop die perfecte opvoedblogs het beschrijven. Ik kan geen rustgevend bad bij kaarslicht geven gevolgd door een babymassage van twintig minuten, als mijn oudste de hond cornflakes van de vloer voert en de peuter staat te huilen over haar sokken. Mijn versie van een rustgevende routine is simpelweg het grote licht en de tv uitdoen, en met een wat zachtere stem praten terwijl ik de baby in een schone luier worstel. Je doet gewoon wat je kunt om het signaal af te geven dat de dag voorbij is, ook al is het een complete chaos.

Helpt het om de kamer kouder te maken, zodat hij sneller rustig wordt?

Ja, en dat heb ik op de harde manier moeten leren nadat ik hem in te veel dikke dekens had ingepakt. Baby's hebben het van zichzelf al snel warm, en als ze tegen hun slaap vechten, gaan ze nóg meer zweten. De dokter vertelde dat de ideale kamertemperatuur ergens tussen de 16 en 18 graden ligt, wat voor mij best frisjes aanvoelt. Maar sinds ik hem in die ademende biologische romper stop en de boel iets koeler houd, is dat nachtelijke gewoel echt stukken minder geworden.

Wat als hij alleen maar krijst als ik hem slaperig in bed probeer te leggen?

Dan pak je hem er gewoon weer uit, ach de schat. Dat hele 'slaperig maar wakker'-concept werkt bij hooguit tien procent van de baby's, en geen van mijn kinderen behoorde tot die groep. Als hij toch al overprikkeld en klaarwakker is, ga je hem alleen maar heel boos maken door hem in een koud, leeg bedje te leggen. Ik ga dan meestal in het donker in de schommelstoel zitten met hem, geef hem een koude siliconen bijtring om op te kauwen, en wacht gewoon die adrenalinestoot af totdat hij uiteindelijk op mijn schouder in slaap kachelt.

Zorgt het doorkomen van tandjes echt voor hyperactiviteit, of worden ze er alleen maar hangerig van?

Allebei, om eerlijk te zijn. Ik dacht vroeger dat het doorkomen van tandjes alleen maar huilen en kwijlen betekende, maar soms zorgt de pijn ervoor dat ze simpelweg niet meer tot rust kunnen komen. Zie het alsof je zelf kiespijn hebt; dan dommel je ook niet zomaar in slaap terwijl je mond aan het kloppen is. Ze worden onrustig, kauwen op hun handjes, en dat ongemak verandert in gekke, onvoorspelbare energie. Dat is precies waarom het klaarleggen van een koude bijtring véél beter werkt dan een uur lang een tegenspartelende baby heen en weer te moeten wiegen.