De mythe van de superbaby: wat ik zes maanden geleden had willen weten

Het is drie uur 's nachts. Ik zit op het kleed in de babykamer en houd een zwart-witte contrastkaart van een geometrische panda op een paar centimeter van het gezicht van mijn zoon. Hij kijkt niet naar de panda. Hij is diep, maar dan ook écht diep, geïnteresseerd in de plafondventilator. Ik huil zachtjes in een spuugdoekje, omdat ik ervan overtuigd ben dat hij nu al achterloopt in zijn cognitieve ontwikkeling en waarschijnlijk zijn Cito-toets zal verknallen.

Lieve Priya uit februari. Leg die panda alsjeblieft neer en ga slapen.

Luister, als je zes jaar als kinderverpleegkundige hebt gewerkt, denk je dat je dat hele moederschap wel doorhebt. Je kent de klinische parameters van een gezonde baby. Je weet hoe je een groeicurve moet lezen. Maar dan leggen ze je eigen kind in je armen, en wordt al die medische kennis volledig overschaduwd door de pure, onvervalste paniek die de babyadvies-industrie aanwakkert.

Ik heb die bekende opvoedboeken gelezen over hoe je je kind een voorsprong geeft in de eerste drie jaar. We hebben ze allemaal gelezen, of in ieder geval de maatschappelijke druk ervan meegekregen. De druk om een of andere theoretisch voorlopende baby op te voeden is overal. Het voelt alsof je, als je tegen maand vier geen babygebarentaal doet terwijl je Mozart draait en biologische quinoa serveert, je je kind actief tekortdoet.

Het genie-complex

Onze kinderarts, een vrouw met het geduld van een heilige voor mijn neuroses, keek me aan alsof ik de realiteit uit het oog was verloren toen ik haar vroeg hoe ik zijn neurale paden tijdens de 'tummy time' kon optimaliseren. Ze merkte terloops op dat het enige wat een baby van vier maanden moet optimaliseren, zijn spijsvertering is. Dat klopt medisch gezien helemaal, maar het is emotioneel gezien nogal onbevredigend als je functioneert op drie uur slaap en pure angst.

De wetenschap rondom de vroege hersenontwikkeling is eigenlijk vooral een gigantische guilt trip verpakt in klinische termen. De officiële richtlijnen zeggen: nul schermtijd voor de achttien maanden. Dat klinkt fantastisch in een gecontroleerde studie, maar voelt in de praktijk als een gijzeling wanneer je gewoon vijf minuten wilt douchen zonder dat er iemand gilt. Ze zeggen dat vroege hersenverbindingen ontstaan door menselijke interactie. Voorlezen, praten, zingen. Ze laten het zo simpel klinken, alsof tien uur per dag praten tegen een aardappel die af en toe op je spuugt niet langzaam je mentale gezondheid aantast.

Ik heb wekenlang elke beweging die ik maakte voor hem becommentarieerd als een doorgedraaide tourgids. 'Nu snijden we de worteltjes. Nu betalen we de energierekening.' Ik ben er vrij zeker van dat de energierekening hem helemaal niets interesseerde.

Ziekenhuis-triage in je eigen woonkamer

De realiteit van het zogenaamde vierde trimester is simpelweg overleven. In het ziekenhuis gebruiken we de kangoeroemethode voor prematuren. Huid-op-huidcontact houdt hun ademhaling en hartslag stabiel. Thuis betekent huid-op-huid meestal gewoon dat jullie allebei met een ontbloot bovenlijf zwetend op de bank liggen en lichtjes naar zure melk ruiken, maar het werkt wel écht.

Dr. Harvey Karp schreef over de kalmeringsreflex en de bekende routine van de 5 S'en (inbakeren, sussen, schommelen...). Ik heb duizenden van deze krijsende pasgeborenen gezien in de kliniek, maar als het je eigen kind is, voelen die 5 S'en minder als medische wetenschap en meer als een wanhopig exorcisme. Je zit gewoon op een yogabal te stuiteren in een donkere kamer, terwijl je agressieve sssssjt-geluiden maakt totdat een van jullie flauwvalt.

En dan komen de tandjes. Toen bij mijn zoon het doorkomen van de tandjes begon, verdwenen alle overgebleven waanideeën die ik nog had over focussen op zijn cognitieve ontwikkeling. Het was alsof ik in een of andere bizarre filmsequel zat, super baby 2, waarbij de schurk een microscopisch klein, scherp voorwerp was dat uit zijn tandvlees tevoorschijn kwam. Hij was ontroostbaar. Ik was ontroostbaar.

Ik kocht elk bijtspeeltje dat op internet te vinden was. De meeste zijn nutteloze stukjes plastic die uiteindelijk bedekt met hondenhaar op de grond belanden. Maar de Eekhoorn Bijtring van Siliconen bleef daadwerkelijk in zijn handje. Het is gewoon een ring met een mintgroene eekhoorn erop, maar het kleine eikeltje heeft een textuur waar hij drie kwartier aan een stuk op kon kauwen. Hij is gemaakt van voedselveilige siliconen, wat perfect aansluit bij mijn klinische behoefte aan niet-giftige materialen, en er hoopt zich geen schimmel op in vreemde richeltjes. Er waren nachten dat die eekhoorn het enige was dat tussen mij en een complete zenuwinzinking instond. Dan waste ik hem om middernacht af in de gootsteen en staarde ik met diepe dankbaarheid naar dat kleine siliconen gezichtje.

Hersenarchitectuur en andere angstaanjagende termen

Je hoort termen als 'hersenarchitectuur' en 'cruciale ontwikkelingsfasen', en je begint naar je baby te kijken alsof hij een tikkende tijdbom vol potentieel is die jij onschadelijk moet zien te maken. Mijn begrip van neurologie is op z'n zachtst gezegd troebel, maar van wat ik ervan begrijp, zijn hun hersenen eigenlijk gewoon bruggen aan het bouwen. Elke keer dat je reageert op hun gebrabbel, wordt er een brug gebouwd. Als je ze naar een tablet laat kijken, stort de brug in.

Ik heb me een gênant lange tijd zorgen gemaakt of ik wel genoeg bruggen aan het bouwen was. Ik hield letterlijk bij hoeveel boekjes we per dag lazen. Als je het voor elkaar krijgt om die vreselijke mijlpalen-app van je telefoon te verwijderen en tegelijkertijd kunt accepteren dat je kind uiteindelijk echt wel leert om zijn hoofdje rechtop te houden zonder een gespecialiseerd fysiotherapieprogramma, kun je misschien daadwerkelijk genieten van je middag.

Fysieke mijlpalen zijn sowieso grotendeels genetisch bepaald, dus laat hem gewoon omrollen wanneer hij daar zelf zin in heeft.

In plaats van percentielen bij te houden, had ik me beter gewoon op de omgeving kunnen focussen. De boeken zeggen dat ze drie tot vier uur per dag huilen, maar mijn smartwatch registreerde afgelopen dinsdag zes uur lang decibellen van het hoogste niveau, dus die gemiddelden uit de boekjes zijn blijkbaar erg subjectief.

De esthetische leugen van de babykamer

We trappen allemaal in de val van de perfecte slaapomgeving. Ik ben vol gegaan voor die Scandinavische, minimalistische esthetiek. Ik kocht de Bamboe Babydeken met Blauwe Vossen in het Bos omdat het internet me vertelde dat blauwe tinten de hartslag van een baby verlagen. Het is een fijne deken. Het bamboe is oprecht ongelooflijk zacht en ademt goed, wat belangrijk is, want oververhitting is een reëel veiligheidsrisico waar ik ouders al jarenlang voor waarschuw.

Maar laten we eerlijk zijn. Hij spuugde al over de ambachtelijke blauwe vosjes heen binnen twintig minuten nadat ik de verpakking had geopend. Hij is makkelijk uit te wassen, wat eigenlijk de enige maatstaf is die écht telt bij een babydeken. Op dit moment ligt hij in mijn wasmand. Ik heb ook de Heelal Patroon variant van dezelfde deken, vooral omdat ik een reserve-exemplaar nodig had voor de momenten waarop de vossendeken bedekt is met lichaamsvloeistoffen. Ze zijn zacht, ze houden een stabiele temperatuur vast, en ze zien er net iets charmanter uit wanneer ze over de bank gedrapeerd liggen dan die met vlekken bedekte spuugdoekjes.

Als je je eigen wasmand wilt aanvullen met spullen die deze fase daadwerkelijk zouden kunnen overleven, kun je hier onze collectie met baby essentials bekijken.

De handleiding loslaten

Lieve Priya, lieverd. De waarheid is dat het hele concept waarbij we proberen vanaf de geboorte een briljant kind te boetseren, gewoon een overlevingsmechanisme is. We focussen ons op de contrastkaarten en het ontwikkelingsspeelgoed omdat het ons een vals gevoel van controle geeft over een piepklein mensje dat totaal onvoorspelbaar is.

Er is geen magische formule. Er is geen voorsprong die belangrijker is dan een moeder die niet compleet is opgebrand. De babyadvies-industrie is een miljardenmachine die is ontworpen om geld te verdienen aan jouw onzekerheid. Ze willen je laten geloven dat als je de juiste contrastkaarten koopt en de juiste woordjes zegt, je de moeilijke momenten kunt overslaan.

Maar je kunt de moeilijke momenten niet overslaan. Je moet gewoon in het donker zitten, de bijtring vasthouden, en wachten tot de zon opkomt.

Hij leert zijn kleuren echt wel. Hij leert vanzelf praten. Op dit moment hoeft hij alleen maar te weten dat er, wanneer hij huilt, uiteindelijk iemand voor hem is. Dat is de enige echte maatstaf voor een succesvolle babytijd. Al het andere is slechts bijzaak.

Stop met het lezen van forums. Vertrouw op je klinische en moederlijke intuïtie, zelfs wanneer de zogenaamde 'mom guilt' naar je schreeuwt. En in hemelsnaam, ga toch gewoon slapen wanneer de baby slaapt, in plaats van zijn kartonboekjes op kleur te sorteren.

Als je de volkomen gemiddelde, perfect normale ontwikkeling van je baby wilt ondersteunen zonder gek te worden, bekijk dan onze eerlijke collectie met babyspullen.

Vragen die ik huilend aan mijn kinderarts stelde

Betekent het overslaan van tummy time dat mijn baby een motorische achterstand oploopt?

Luister, mijn zoon zag 'tummy time' de eerste drie maanden als een soort martelpraktijk. Hij liet zichzelf gewoon met zijn gezicht vooruit in het tapijt storten en begon te krijsen. Mijn kinderarts herinnerde me er liefdevol aan dat baby's al duizenden jaren leren lopen zonder strak geplande vloerroutines. Houd ze gewoon op je borst. Dat telt ook. Ze ontdekken die nekspieren uiteindelijk echt wel.

Is het erg als mijn baby ziet dat ik op mijn telefoon kijk?

De angst voor schermtijd is reëel. Ik verstopte me vroeger in de voorraadkast om mijn e-mail te checken. Hoewel je waarschijnlijk geen tablet voor de neus van een pasgeboren baby moet zetten, gaat het lezen van een appje tijdens de voeding echt geen kortsluiting veroorzaken in hun frontale kwab. De medische literatuur richt zich op het vervangen van menselijke interactie door schermen, niet op de occasionele blik op een lichtgevende rechthoek terwijl je vastzit onder een slapende baby.

Hoe weet ik of de inbakerdoek te strak zit?

Als verpleegkundige heb ik baby's zo strak ingebakerd dat je er een euromunt op kon laten stuiteren. Thuis wil je het gewoon strak genoeg hebben om de schrikreflex te stoppen, maar los genoeg rond de heupjes zodat ze hun beentjes nog kunnen buigen. De gouden regel is om te stoppen met inbakeren zodra ze ook maar de kleinste neiging tot omrollen vertonen. Meestal is dat rond de twee maanden. Daarna beland je in het wilde westen van de slaapzakjes.

Worden ze écht slimmer van zwart-witte contrastkaarten?

Nee. Ze geven de baby simpelweg iets om op te focussen, omdat hun gezichtsvermogen de eerste paar maanden belabberd is. Ze kunnen überhaupt niet verder kijken dan jouw gezicht. De kaarten zijn prima als je even een minuutje nodig hebt om je koffie te drinken, maar een contrastrijke schaduw op de muur doet precies hetzelfde, en dat is helemaal gratis.

Waarom huilt mijn baby elke avond zonder medische reden?

Ah, het beruchte huiluurtje. Soms ook wel 'purple crying' genoemd. Ik heb de temperatuur, de oortjes en de teentjes van mijn kind ontelbaar vaak gecontroleerd op omwikkelde haartjes. Soms is hun zenuwstelsel simpelweg volledig overprikkeld door het simpele feit dat ze op de wereld zijn. Het is geen medisch noodgeval, het is gewoon een ontzettend vervelende ontwikkelingsfase. Koop oordopjes en een goede schommelstoel.