Wanneer krijgen baby's tandjes? Een eerlijke tijdlijn voor uitgeputte ouders

Ik stond in 2019 in de rij bij de supermarkt, met een diepvriespizza op mijn heup gebalanceerd omdat ik geen karretje had gepakt, toen de tegenstrijdige adviezen begonnen. Maya was ongeveer vijf maanden oud en droeg een mosterdgeel rompertje dat helemaal, maar dan ook echt hélemaal doordrenkt was met kwijl. Het leek wel alsof ze had gezwommen. De caissière, een lieve oudere dame, boog zich voorover en zei: "Ach, het arme kind krijgt tandjes, wrijf gewoon een beetje whisky over haar tandvlees voor het slapengaan." Eh, nee bedankt. Toen trilde mijn telefoon: een appje van mijn schoonmoeder die me vertelde dat Maya's lichte verhoging "gewoon doorkomende tandjes" waren en dat ik een barnstenen ketting moest kopen. Vervolgens kwam mijn man Dave aanlopen, gaf me mijn derde ijskoffie van die ochtend, keek naar ons jengelende, kwijlende kind en verklaarde zelfverzekerd: "Ik denk dat ze gewoon in een sprongetje zit."

Drie mensen. Drie compleet verschillende meningen over wat er zich in het mondje van mijn baby afspeelde. Ik weet nog dat ik naar onze Honda CR-V liep, op de passagiersstoel ging zitten met mijn vaal geworden zwarte yogabroek die aan mijn benen plakte, en gewoon wezenloos voor me uit staarde.

Want wanneer krijgen baby's nou eigenlijk tandjes? Ik had echt geen flauw idee. Ik dacht dat het met een maand of drie begon. Of misschien negen maanden? Om 3 uur 's nachts typte Dave letterlijk 'wat doen tege tandjes babi' in zijn telefoon omdat zijn duimen zo moe waren dat ze niet meer wisten hoe ze moesten spellen, en het internet schreeuwde eigenlijk alleen maar terug met twintig verschillende tijdlijnen. Ik heb uit die tijd nog een paniekerig appje aan mijn zus waarin ik vraag 'wanneer stoppe baby tandjes' omdat ik door het slaapgebrek mijn grip op de Nederlandse taal een beetje kwijt was.

Hoe dan ook, het punt is: niemand vertelt je echt hoe die tijdlijn eruitziet totdat je er middenin zit, bedekt bent met speeksel en je afvraagt of je ooit nog een hele nacht zult doorslapen. Echt slopend.

Wacht, wanneer komt dat eerste tandje nou echt door?

Eruit proberen te komen wanneer baby's tandjes krijgen, is dus een oefening in frustrerend veel geduld hebben. Blijkbaar is er geen specifieke dag die je in je agenda kunt omcirkelen. Dokter Miller, onze fantastische huisarts die ook op veel te veel koffie draait, vertelde me dat het een ontzettend brede periode is.

Bij Leo, onze oudste, kwamen zijn twee onderste voortandjes—officieel heten die blijkbaar de centrale snijtanden in de onderkaak, wat klinkt alsof we het over een dinosaurus hebben—al door toen hij amper vier maanden oud was. Hij was een piepklein, kaal aardappeltje, en ineens had hij die twee vlijmscherpe witte puntjes in zijn mond. Het was best schrikken. Telkens als hij lachte, leek hij wel een klein, agressief Halloween-pompoentje.

Maar Maya? Maya kreeg haar eerste tandje pas toen ze bijna elf maanden was. Ik sleepte haar nog net niet in paniek naar de tandarts omdat ik ervan overtuigd was dat ze voor altijd tandeloos zou blijven. Dokter Miller haalde gewoon een beetje haar schouders op en vertelde me dat het volkomen normaal is dat sommige kindjes de tijd nemen. Ik hoefde me pas echt zorgen te maken of een kindertandarts in te schakelen als ze met 15 tot 18 maanden nog stééds geen tandjes zou hebben. Dus tja, wanneer krijgen baby's die dingen nou eindelijk? Meestal ergens tussen de vier en twaalf maanden. Vaak komen eerst de onderste twee, dan de bovenste twee voortanden, en vervolgens vullen de gaatjes zich meestal in paartjes op totdat ze rond hun derde een volledig gebit van 20 tandjes hebben. Wat een bizar aantal tanden lijkt voor een peuter, maar goed, wie ben ik.

De grote fabel over koorts (waar ik volledig intrapte)

Ik moet het hier even over hebben, want ik was zo belachelijk slecht geïnformeerd. Ik was er heilig van overtuigd—omdat mijn moeder het me vertelde, en haar moeder het háár vertelde—dat doorkomende tandjes koorts veroorzaken.

Toen Leo ongeveer zeven maanden oud was, werd hij wakker en voelde hij aan als een kleine radiator. Ik nam zijn temperatuur op, het was 38,4 graden, en hij zat driftig op zijn vuistje te kauwen. Ik nam gewoon aan: oh, oké, er komen nog meer tandjes aan, we moeten er even doorheen. Ik heb de dokter twee dagen lang niet eens gebeld. Toen ik uiteindelijk om 2 uur 's middags in mijn pyjama een zwetende, ellendige Leo de praktijk in sleepte, keek dokter Miller me aan met zo'n hele zachte, meelevende blik.

Ze vertelde me dat tandjes krijgen geen échte koorts veroorzaakt. Een temperatuur van boven de 38 graden komt niet doordat er tanden door het tandvlees drukken. Ze legde uit dat precies rond de tijd dat baby's tandjes krijgen, de antistoffen die ze van hun moeder hebben meegekregen beginnen uit te werken. Tegelijkertijd stoppen ze werkelijk élk met bacteriën bedekt voorwerp dat ze kunnen vinden in hun mond om hun tandvlees te verzachten. Ze zijn niet ziek *door* de tandjes, ze zijn ziek omdat ze zojuist de vloer van de wachtkamer hebben gelikt in een poging hun tandvlees te 'krabben'. Leo had een oorontsteking. Ik voelde me de slechtste moeder ter wereld. Oh mijn god.

Dus ja, extra veel kwijlen? Klopt. Kauwen op de staart van de hond? Zeker weten. Lichte jengeligheid en compleet geruïneerde nachten? Absoluut. Maar echte koorts betekent dat ze een virusje of bacterie hebben opgepikt. Oh, en mensen zeggen dat ze ook diarree krijgen van tandjes, wat volgens dokter Miller dus ook gewoon klinkklare onzin is.

Wat we écht in hun mond stopten

Wanneer het kwijl rijkelijk stroomt en je kind maar blijft huilen, word je wanhopig. En eerlijk is eerlijk, niet alle bijtspeeltjes zijn hetzelfde. We hebben zoveel plastic rommel gekocht bij de grote ketens, voordat ik er echt op begon te letten wat mijn kinderen uren per dag in hun mond stopten.

Mijn absolute, heilige graal, de redder in nood waar ik met Maya echt niet zonder kon, was de Eekhoorn Bijtring. Ik weet nog goed dat we naar mijn schoonouders reden voor het kerstdiner—het regende, de file was verschrikkelijk en Maya ging helemaal overstuur in haar autostoeltje. Ik graaide blind in de luiertas, haalde er deze mintgroene siliconen eekhoorn uit en gaf hem aan haar naar achteren. Directe stilte. De vorm van de ring heeft precies het perfecte formaat, zodat ze hem echt zelf kon vasthouden zonder hem elke vier seconden te laten vallen, en ze kauwde op het kleine eikeltje alsof haar leven er vanaf hing. Wat ik er zo fijn aan vind, is dat het uit één massief stuk voedselveilige siliconen bestaat. Geen rare spleetjes waar schimmel in kan groeien, en ik kon hem letterlijk gewoon in de vaatwasser gooien. Als ik een kraamcadeau zou moeten geven aan een kersverse moeder, is dit precies wat ik in de mand zou stoppen.

Voor Leo hadden we ook de Konijnen Bijtring en Rammelaar. En ja hoor, hij is echt belachelijk schattig. De kleine gehaakte konijnenoren zien er op foto's prachtig uit, en hij vond de harde houten ring heerlijk voor wat tegendruk op zijn tandvlees. Maar eerlijk? Dat gehaakte gedeelte wordt zo vreselijk klef van het kwijl. Echt, binnen een tel. Ik stond constant het garen met de hand te wassen, en moeten wachten tot het aan de lucht gedroogd is terwijl je baby de boel bij elkaar schreeuwt, is gewoon geen pretje. Het is prachtig voor de esthetiek van de babykamer, maar misschien niet het stevige werkpaard dat je nodig hebt voor een tandjescrisis om 3 uur 's nachts.

En omdat baby's er dol op zijn om dátgene wat hen het meeste troost biedt linea recta op een vieze vloer te gooien, hebben we uiteindelijk geïnvesteerd in een paar Speenkoorden van Hout & Siliconen. Vroeger liet ik de bijtring gewoon op de grond vallen, veegde hem af aan mijn spijkerbroek en gaf hem weer terug—wat waarschijnlijk de reden is dat ze zo vaak verkouden waren, eerlijk gezegd. Deze clips maak je gewoon vast aan hun rompertje, zodat de eekhoorn-bijtring echt weg blijft van het vuil. Bovendien werden de siliconen kralen aan de clip zelf een tweede kauwspeeltje. Een absolute redder in nood.

Als je op dit moment in de loopgraven van de kwijldagen zit, doe jezelf dan een plezier en bekijk de duurzame bijtspeeltjes-collectie—iets hebben dat veilig is en makkelijk schoon te maken, is al het halve werk.

De dingen waar ik het oprecht Spaans benauwd van krijg

Maar goed, toen dokter Miller me eenmaal had uitgelegd hoe het zat met de koorts, liet ze me ook beloven om de verdovende gels die we bij de drogist hadden gekocht weg te gooien. En om nooit meer te kijken naar die met vloeistof gevulde plastic bijtringen, of naar die doodenge barnstenen kettingen die blijkbaar niks anders doen dan dienen als wurgingsgevaar.

Blijkbaar zijn er officiële waarschuwingen over tandgel met benzocaïne of belladonna omdat ze bij baby's zeldzame maar levensgevaarlijke bijwerkingen kunnen hebben? Het is doodeng dat ze die spullen nog steeds zomaar in het schap verkopen, pal naast de babyshampoo. En dan die met vloeistof gevulde ringen—als je baby serieus een scherp tandje krijgt, kunnen ze het plastic doorboren en dat rare blauwe, chemische water opdrinken dat erin zit. Ik dacht gewoon... nee. Wij hielden het bij massieve siliconen, koude washandjes uit de koelkast, en af en toe een kinderparacetamol in de juiste dosering als het midden in de nacht écht niet meer ging.

Die ene keer dat ik probeerde één enkel tandje te poetsen

Je zou denken dat als de tand er eenmaal is, het zwaarste deel voorbij is. Ha. Dan moet je hem nog gaan poetsen. Onze kindertandarts vertelde ons dat we moesten beginnen met poetsen op het moment dat dat eerste witte puntje door het tandvlees kwam, met een mini-drupje fluoridetandpasta, niet groter dan een rijstkorrel.

Proberen om de enige tand van een baby van zes maanden te poetsen, is alsof je de tanden probeert te poetsen van een boze, glibberige das. Ze bijten op de borstel. Ze proberen de tandpasta eraf te zuigen. Ze stribbelen wild tegen. Eigenlijk moet je ze gewoon op de grond leggen, hun met kwijl bedekte kinnetje afvegen met een zacht doekje om de onvermijdelijke uitslag te voorkomen, er vijf seconden in gaan met een zachte siliconen vingerborstel, en bidden dat je genoeg hebt gedaan om zuigflescariës te voorkomen.

Het is een kliederboel, het is uitputtend en het voelt alsof het eeuwig duurt. Maar op een dag zijn ze vier jaar oud, eten ze zonder blikken of blozen een appel, en vergeet je eigenlijk een beetje hoe zwaar die kwijlende, slapeloze maanden oprecht waren.

Voordat je je verdiept in de vreemde vragen die ik meestal krijg van mijn vriendinnen die hun eerste kindje verwachten, haal even diep adem. Je slaat je hier wel doorheen. Bekijk de veilige, niet-giftige bijt-essentials van Kianao om deze periode voor jullie allebei net een beetje makkelijker te maken.

De rommelige FAQ die ik uiteindelijk altijd zit te beantwoorden

Slapen baby's veel als ze tandjes krijgen?
Oh god, was het maar zo'n feest. In mijn ervaring slapen ze aanzienlijk mínder. Of beter gezegd, ze slapen in vreselijke, korte rukjes omdat hun mondje klopt van de pijn. De druk bouwt zich namelijk op op het moment dat ze plat in hun bedje liggen. Dus als je baby, na maandenlang te hebben doorgeslapen, ineens om 2 uur 's nachts krijsend wakker wordt: ja hoor, check dat tandvlees maar.

Mag ik siliconen bijtspeeltjes in de vriezer leggen?
Nee, vermijd de vriezer! Ik deed dit bij Leo en kreeg op mijn kop van de dokter. Als de siliconen of het washandje keihard bevriezen, kan dat hun toch al gezwollen en gevoelige tandvlees flink kneuzen. Leg ze gewoon een minuut of 20 in de normale koelkast. Het wordt koud genoeg om de pijn te verzachten zonder schade aan te richten.

Hoe lang duurt de jengeligheid bij één tandje?
Meestal is het maar een paar dagen voordat de tand doorbreekt, en misschien nog een dag erna. Zodra dat scherpe randje door het tandvlees is gekomen, neemt de intense druk af en worden ze weer hun normale, vrolijke zelf. Tot de volgende begint te rommelen, tenminste.

Is het normaal dat een baby niet veel eet tijdens het tandjes krijgen?
Absoluut. Maya ging bij elk nieuw tandje praktisch staken aan de borst of fles, omdat de zuigbeweging pijn deed aan haar tandvlees. Soms wilde ze alleen koude dingen eten, zoals koude appelmoes of koude melk. Zolang ze goed gehydrateerd blijven en voldoende natte luiers hebben, moet je die kieskeurige fase van een paar dagen gewoon even uitzitten.

Wat is kwijluitslag en hoe stop ik het?
Het is precies wat de naam zegt—een rode, vurige uitslag met bobbeltjes rond hun mond, kin en nek omdat ze constant nat zijn van het speeksel. Je moet eigenlijk de hele dag door een superzacht, biologisch katoenen doekje bij de hand houden en ze zachtjes droog deppen (niet wrijven!) de hele dag door. Ik smeerde ook altijd een beetje barrièrecrème op Maya's kin voor de slaapjes om haar huidje te beschermen.