De plasticcrisis om 3 uur 's nachts & de waarheid over Baby Einstein-speelgoed

Het was 03:17 uur 's nachts, november 2017, en ik had de te grote joggingbroek van mijn man Dave aan, met een onbekende grijze vlek op de knie. Ik deed dat wanhopige, paniekerige wieg-en-wandel-dansje met mijn vier maanden oude dochter Maya, die eindelijk, godzijdank, haar ogen had gesloten. Ik deed één trage, tergend langzame stap achteruit naar de wieg, en mijn hiel landde vol op de knop van een plastic octopus.

Plotseling schalde er een blikkerige, razendsnelle elektronische versie van Beethovens 'Ode an die Freude' door de aardedonkere woonkamer. Het ding begon agressieve rode en blauwe stroboscooplichten de duisternis in te flitsen. Maya schoot wakker, slaakte een geschrokken kreetje en begon direct te brullen. Ik wilde het speelgoed door het raam naar buiten gooien. Echt, ik wilde het zó graag. In plaats daarvan stond ik daar maar, wiegend met een krijsende baby, terwijl ik stilletjes huilde in mijn lauwe, een dag oude koffie en een plastic zeewezen ons op agressieve wijze onderwees over klassieke muziek.

Echt genieten.

Dat was mijn introductie in de intense, overweldigende wereld van educatief babyspeelgoed, en meer specifiek, mijn vuurdoop in dat hele Baby Einstein-achtige universum dat zich 's nachts letterlijk lijkt te vermenigvuldigen in je woonkamer. Als je voor het eerst ouder wordt, ben je zó ongelooflijk vatbaar voor het idee dat, als je maar het juiste knipperende ding koopt, je kind alle mijlpalen sneller bereikt en misschien wel voor z'n derde een beurs voor Harvard krijgt. Oh god, de druk die we onszelf opleggen.

Wat het consultatiebureau echt zei over hersenontwikkeling

Ik weet nog hoe ik mezelf uitgeput naar onze arts sleepte voor Maya's zesmaandencontrole. Ik had letterlijk een notitieboekje vol met zenuwachtige krabbels meegenomen, omdat ik ervan overtuigd was dat ze achterliep. Ik zei: Dokter Aris, de educatieve lichtjesbalk die we hebben gekocht boeit haar helemaal niets, en mijn moeder blijft maar vragen waarom we die klassieke muziek-dvd's niet afspelen die eind jaren negentig zo populair waren. Verpest ik haar hersens?

Dokter Aris moest stiekem een beetje lachen. Niet op een gemene manier, maar met die warme, ervaren blik van iemand die al duizend in paniek geraakte moeders heeft gezien. Ze vertelde me dat al die passieve beeldschermvideo's van twintig jaar geleden inmiddels volledig uit de richtlijnen voor kinderartsen zijn geschrapt. Ze zei dat kinderartsenverenigingen beeldschermtijd voor kinderen onder de 18 tot 24 maanden ten strengste afraden, dus al die merken moesten wel overstappen op fysieke producten.

Ze probeerde me de wetenschap erachter uit te leggen, en het kwam erop neer dat synapsen in het brein van een baby niet zomaar op magische wijze met elkaar verbinden omdat een stuk speelgoed dat zegt of omdat Mozart op de achtergrond draait. Ze leren oorzaak en gevolg door echte, fysieke interactie. Zoals ontdekken dat een klap geven tegen een hangend speeltje ervoor zorgt dat het gaat schommelen, in plaats van naar een scherm te staren. Hoe dan ook, haar punt was dat geen enkel merk van mijn kind een genie gaat maken, en dat ik me gewoon moest ontspannen en haar lekker moest laten spelen met wat haar dan ook veilig bezighield.

Over veiligheid gesproken, dat was het enige waar dokter Aris heel serieus over werd. Veel van die populaire schuine wipstoeltjes en rustgevende schommels die oceaangeluiden afspelen, zijn absolute redders in nood als je de baby even moet neerleggen om, weet ik veel, een geroosterde boterham te eten of je tanden te poetsen. Maar ze was heel duidelijk: baby's mogen er nooit, maar dan ook nooit in slapen. Als Maya in slaap zou dommelen in haar wipstoeltje tijdens het luisteren naar klassieke melodieën, moest ik haar meteen verplaatsen naar haar platte, stevige wieg. Positionele asfyxie (verstikking door een verkeerde houding) is namelijk een angstaanjagend en reëel risico wanneer dat kleine kinnetje op hun borst zakt. Dat horen genas me direct van de neiging om een slapende baby in een activity center te laten liggen.

De grote nachtelijke plastic-rebellie

Dus na die afspraak begon ik eens kritisch te kijken naar alle spullen die we hadden verzameld. Tummy time met Maya was een absolute nachtmerrie. Ze haatte het. Ze lag gewoon met haar gezicht naar beneden op haar speelkleed en schreeuwde de longen uit haar lijf, alsof ze protesteerde tegen een diep onrecht. Uiteindelijk kocht ik zo'n platte lichtjesbalk voor op de vloer, in de hoop dat de afleiding me drie minuten rust zou opleveren. En weet je wat? Het werkte echt. Ze tilde haar hoofdje op om naar de gloeiende kleurtjes te staren, en ik kon eindelijk mijn koffie opdrinken terwijl die nog warm was.

Maar het ding met modern educatief speelgoed is: het is luid. En fel. En het ligt overal. Ik ging door een fase waarin ik me compleet afzette tegen de plastic herrie en besloot dat alles in ons huis biologisch, neutraal en prachtig esthetisch verantwoord moest zijn.

Ik kocht deze Beren Bijtring Rammelaar van Kianao omdat hij perfect bij haar babykamer paste, met dat zachte blauwe gehaakte katoen en de onbehandelde beukenhouten ring. Luister, ik ga gewoon heel eerlijk zijn: voor ons was het niet meer dan oké. Begrijp me niet verkeerd, hij is ontegenzeggelijk schattig, helemaal veilig en vrij van gekke chemicaliën, maar Maya kauwde welgeteld vier dagen op de houten ring voordat ze besloot dat ze toch liever op mijn sleutelbeen of het siliconen randje van mijn telefoonhoesje wilde knagen. Het stond prachtig op haar plank, maar het was geen magische oplossing voor onze doorkomende-tandjes-ellende.

Maar toen Leo drie jaar later kwam, was mijn hele filosofie veranderd. Ik besefte dat een balans tussen de esthetische houten spullen en het boeiende kleurrijke speelgoed waarschijnlijk de enige manier was om te overleven. Ik stopte met geobsedeerd raken door de vraag of speelgoed hem wel genoeg 'leerde' en begon me meer druk te maken over de vraag of het echt goed gemaakt was en of ik er niet van ging nagelbijten.

Als je momenteel verdrinkt in een zee van knipperende lichtjes en op zoek bent naar wat rustigere, duurzamere opties die je kind wél echt bezighouden, haal dan even diep adem en ontdek de houten babygyms en het sensorische speelgoed van Kianao. Het is een heerlijke opfrisser voor je woonkamer.

Mijlpaalstress en het blokkentoren-incident

Tegen de tijd dat Leo negen maanden oud was, zat hij in een ongelooflijk destructieve fase. Elke keer als ik iets bouwde, wilde hij het kapotslaan. Hij tijgerde met lichtsnelheid door de kamer, en ik was constant aan het googelen of hij zich al zou moeten optrekken om te gaan staan. Ik was compleet gefixeerd op de leeftijdsaanduidingen op de hoeken van de speelgoeddozen.

Ik herinner me nog levendig dat ik op een avond op de badkamervloer zat, terwijl Dave Leo in bad deed. Ik was zo moe dat het pijn deed tot in mijn botten. Dave gaf Leo deze Zachte Baby Bouwblokken aan, die ik tijdens een nachtelijke, slaperige scrolsessie had besteld. Serieus, deze blokken werden absoluut mijn favoriete bezit.

Ze zijn gemaakt van heel zacht, niet-giftig rubber in van die mooie macaron-kleurtjes, in plaats van die agressieve primaire kleuren waar je hoofdpijn van krijgt. Leo was er dol op omdat er kleine cijfertjes en dierensymbooltjes op staan, en ze piepen echt zachtjes als je erin knijpt. Ze blijven zelfs drijven in bad, wat een enorme overwinning was, aangezien badtijd ineens was veranderd in een spetterend slagveld.

Hoe dan ook, ik zat daar op de badmat te kijken hoe Leo twee van die blokken oppakte. Hij staarde er heel strak naar, met zijn wenkbrauwtjes gefronst van uiterste concentratie, en toen stapelde hij er heel bewust eentje bovenop de andere. Het was de allereerste keer dat hij iets bouwde in plaats van het te slopen. Ik hapte letterlijk naar adem, greep Dave's arm en fluisterde dat we een architecturaal wonderkind op de wereld hadden gezet. Dave rolde alleen maar met zijn ogen en gaf me een handdoek aan.

Maar dat moment was zo groot voor mij. Het ging er niet om dat die blokken hem wiskunde leerden of iets anders onzinnigs. Het was gewoon een veilig, tastbaar object dat hem in staat stelde om zwaartekracht en zijn eigen fijne motoriek te ontdekken, helemaal in zijn eigen tempo.

De middenweg vinden in de speelkamer

Ik heb veel te veel tijd in Maya's eerste jaar besteed aan me zorgen maken of ze wel genoeg prikkels kreeg, en veel te veel tijd in Leo's eerste jaar aan piekeren of hij de mijlpalen wel haalde die op de doos van dat speelgoed stonden. Als ik terug kon gaan en mijn 2017-zelf door elkaar kon schudden, daar in het donker met die blèrende plastic octopus, zou ik zeggen: stop hiermee.

Je hoeft je niet druk te maken over de leeftijden op de dozen, gooi de verpakking gewoon bij het oud papier. Kijk in plaats daarvan naar wat je baby op dat moment écht wil doen, en koop dingen die passen bij die fase. Als ze een hekel hebben aan tummy time, koop dan een laag speeltje dat plat op de grond ligt. Als ze agressief proberen te gaan staan, zoek dan naar een stevig houten speelmeubel dat niet omvalt.

Ik heb voor Leo's eerste maanden uiteindelijk de Houten Regenboog Babygym gekocht. Het is een mooi, natuurlijk houten A-frame met ontzettend schattige, hangende diertjes die niet piepen of knipperen. Het was gewoon simpele actie-reactie: hij gaf de kleine olifant een mep, het diertje bewoog, en hij lachte. Het paste perfect bij zijn ontwikkeling, zonder hem compleet overprikkeld te maken of de sfeer van onze woonkamer te verpesten.

Eerlijk gezegd ben jíj het belangrijkste speelgoed in de kamer. Al die hippe spullen, of het nu een dure tweetalige speeltafel is of een prachtig houten puzzel, het zijn slechts hulpmiddelen om jou de dag door te helpen en om af en toe contact te maken met je kind. Als het tweetalige speelgoed "Red! Rojo!" roept, en jij herhaalt het tegen je baby terwijl je een gek gezicht trekt, dan is het die verbinding die hun brein écht in zich opneemt.

Het speelgoed is alleen maar de tussenpersoon. Rommelige, soms irritant luide, soms prachtig vormgegeven tussenpersonen.

Voordat je weer in paniek een of ander knipperend plastic apparaat koopt omdat iemand op Instagram zei dat je baby dat nodig heeft voor de hersenontwikkeling, haal even diep adem. Vertrouw op je onderbuikgevoel, pak nog een kop koffie en bekijk wat doordacht ontworpen basics waar je in ieder geval niet gek van wordt.

De rommelige waarheid over spelen (FAQ)

Zijn die educatieve babyvideo's oprecht slecht voor mijn kind?
Luister, ik ben hier niet om moeders te mom-shamen die gewoon 20 minuten willen douchen, maar mijn arts was hier vrij direct in. Het officiële advies is in feite nul beeldschermtijd voor baby's onder de 18 maanden, simpelweg omdat hun hersenen 2D-beelden niet op dezelfde manier verwerken als de echte wereld. Ze moeten dingen aanraken en laten vallen om te begrijpen hoe de wereld werkt. Maar heel eerlijk: als jij een video van 10 minuten opzet zodat je veilig het avondeten uit de oven kunt halen zonder een peuter aan je been, dan ben je aan het overleven, en dat is helemaal oké.

Kan mijn baby veilig slapen in het wipstoeltje als het rustgevende muziek afspeelt?
Oh god, nee. Doe dit alsjeblieft niet. Ik weet hoe hartverscheurend het is als ze eindelijk in slaap vallen in de schommelstoel en je wéét dat verplaatsen ze wakker gaat maken, maar je móét ze verplaatsen. Baby's hebben zware hoofdjes en zwakke nekjes. Als ze schuin slapen, kan hun kinnetje op hun borst zakken en letterlijk hun luchtweg blokkeren. Het is eng, ik weet het. Verplaats ze altijd naar een platte, stevige wieg of ledikant, zelfs als dat betekent dat je het slaapje verpest.

Hoe weet ik welk mijlpaal-speelgoed ik moet kopen?
Negeer de leeftijdsindicatie op de doos. Serieus, het is gewoon marketing. Kijk naar waar je kind op dit moment moeite mee heeft of juist door geobsedeerd is. Als je vier maanden oude baby alles bij elkaar schreeuwt tijdens tummy time, zoek dan iets leuks dat plat op de vloer ligt. Als je tien maanden oude baby zich aan de salontafel optrekt en de hond terroriseert, koop dan iets stevigs waar ze bij kunnen staan. Koop iets voor het gedrag dat ze je vandaag laten zien, niet voor de leeftijd die ze gisteren hebben bereikt.

Waarom hebben sommige ouders zo'n hekel aan elektronisch speelgoed?
Omdat het luid is, het vreet batterijen alsof het een topsport is en het kan een vermoeide baby heel makkelijk overprikkelen. Daarnaast is er de filosofie dat speelgoed alleen iets zou moeten doen wanneer het kínd ervoor zorgt dat het iets doet. Als een speeltje maar blijft knipperen en zingen terwijl de baby er alleen maar naar kijkt, is het speelgoed aan het spelen, niet de baby. Ik probeer hierin een balans te vinden: we hebben een paar irritante elektronische dingen voor wanhopige momenten, maar houden het verder voornamelijk bij tastbare, fysieke spullen zoals bouwblokken en houten ringen.

Leert tweetalig speelgoed baby's oprecht een tweede taal?
Mijn arts moest lachen toen ik dit vroeg. Een plastic knop die "Azul!" roept, gaat er niet voor zorgen dat je kind vloeiend Spaans spreekt. Baby's leren taal door menselijk contact, door naar onze bewegende monden te kijken en door woorden in hun echte context te horen. Het speelgoed is leuk, en blootstelling aan verschillende klanken is mooi meegenomen, maar je moet er echt zelf bij gaan zitten en interactie hebben met hen én het speelgoed als je wil dat die neurale verbindingen ontstaan. Het is uitputtend, maar dat is nou eenmaal het ouderschap.