Het RS-virus bij je baby: wat ik eerder had willen weten

Ik had de oude trainingsbroek van mijn man aan — je weet wel, die met dat genânte gat op de knie — en een T-shirt dat letterlijk rook naar zure melk en wanhoop. Het was 3:14 uur 's nachts op een ijskoude dinsdag in november. Maya was vier maanden oud en haar borstkas trok op een heel rare, schokkerige manier naar binnen bij elke ademhaling. Ik herinner me nog dat ik me vastklampte aan zo'n piepschuim bekertje met ronduit smerige, lauwe ziekenhuiskoffie. Ik trilde zowat van de stress, terwijl de triagist casual op haar toetsenbord zat te tikken alsof mijn hele wereld op dat moment niet volledig aan het instorten was daar in de wachtkamer van de spoedeisende hulp.

Ken je dat gevoel, dat je bij je tweede kind een soort van arrogante 'ik-heb-dit-allemaal-al-eens-gedaan' energie krijgt? Bij Leo, mijn oudste, kookte ik zijn spenen al uit als ze ook maar naar de vloer kékén. Maar toen Maya er eenmaal was en de hond over haar wang likte, veegde ik het er gewoon met mijn duim af en dacht ik dat dit goed was voor haar immuunsysteem. Ik dacht dat ik wist wat een verkoudheid was. Ik dacht dat ik wel wist hoe ik met winterkwaaltjes moest omgaan.

Ik had er werkelijk geen idee van hoe dat hele RS-virus er in het echt uitzag.

Wat ik dacht dat dit hele virus was versus de realiteit

Als je me voor die nacht op de SEH naar het RS-virus bij baby's had gevraagd, had ik je waarschijnlijk vol zelfvertrouwen verteld dat het gewoon een soort zware verkoudheid was die vooral te vroeg geboren baby's trof. Wat ergens misschien deels waar is? Maar mijn huisarts, dokter Jansen — die ik echt veel te vaak app op haar privételefoon, de schat — legde het me later op een manier uit waardoor mijn maag zich echt even omdraaide.

Ze vertelde me dat bijna elk kind ter wereld dit virus krijgt voordat ze twee jaar oud zijn. Maar het probleem is dat kleine baby's, vooral onder de zes maanden, piepkleine luchtwegen hebben. Ze vergeleek ze met cocktailrietjes. Dus als dit specifieke virus toeslaat, krijgen ze niet alleen een loopneus, maar vullen die minuscule cocktailrietjes zich eigenlijk met dik, plakkerig, cementachtig snot. En omdat hun longetjes zo klein zijn, of misschien omdat de afweerstoffen die ze tijdens de zwangerschap van ons meekrijgen uitwerken? Ik snap de hele celbiologie erachter niet helemaal, mijn brein bestaat op dit moment voor 90% uit cafeïne. Maar waar het op neerkomt: het escaleert angstaanjagend snel.

Eerst dachten we eigenlijk gewoon dat ze tandjes kreeg! Ze was vier maanden oud, stopte alles in haar mond en kwijlde hele rivieren over mijn schouder. Mijn man Dave zei: "Schat, het zijn gewoon tandjes, er is niks aan de hand." We hadden haar eerder die dag zelfs nog de Panda Bijtring van Siliconen en Bamboe gegeven. En eerlijk, het is een prima bijtring. Hij is schattig, gemaakt van veilige, voedselkwaliteit siliconen en supermakkelijk schoon te maken als hij tussen de hondenharen valt. Maar serieus? Ze kauwde er misschien vijf seconden op en begon toen te krijsen, omdat ze door haar verstopte neusje niet meer kon ademen terwijl ze hem in haar mond had. Dus ja, het is een fantastisch speeltje voor een normale dinsdag als er echt een tandje doorkomt, maar het was absoluut nutteloos toen ze aan het vechten was tegen een luchtweginfectie. Uiteindelijk gooide ik hem maar in de luiertas en begon te huilen.

Dat ding met haar ademhaling waar ik helemaal van in paniek raakte

Het engste van dit hele drama was niet eens de koorts, hoewel dat ook verschrikkelijk was. Het was de manier waarop ze probeerde te ademen.

Dokter Jansen had er eerder die week al op gehamerd dat ik haar ribben in de gaten moest houden. Ze zei dat als de huid onder haar nek of tussen haar ribben diep naar binnen trok — intrekkingen noemde ze dat, wat klinkt als een saaie medische term, maar oprecht het meest angstaanjagende is wat je als moeder ooit zult zien — je niet tot de ochtend wacht, maar direct naar het ziekenhuis gaat. Het vormt een soort rare omgekeerde 'V' onder hun ribben wanneer ze inademen. Als je het eenmaal hebt gezien, vergeet je het nooit meer.

En dat gekreun. Oh mijn god, de geluiden die ze maakte. Ze klonk als een piepkleine, snotterige mopshond. Elke keer als ze uitademde, maakte ze een kort, scherp, kreunend geluid. Bovendien bewogen haar neusvleugels enorm mee bij elke ademhaling. Ik leerde later dat jonge baby's verplicht door hun neus ademen, wat eigenlijk gewoon betekent dat ze letterlijk nog te jong zijn om te beseffen dat ze hun mond kunnen openen als hun neus verstopt zit. Dus raken ze in paniek. En dan raak jij in paniek. En niemand slaapt.

Soms pauzeerde ze gewoon even... Alsof ze stopte met ademen voor wat voelde als een eeuwigheid. Dan zat ik in de schommelstoel, in het donker naar haar borstkas te staren, en maar tellen. Eénentwintig, tweeëntwintig. De artsen zeiden dat als de pauze langer dan 10 seconden duurt, dat apneu is, en dat is een gigantische rode vlag. Ik geloof dat ik die nacht zó intens naar haar borstkas heb gestaard dat mijn eigen zicht permanent beschadigd is.

Mijn absolute haat voor luchtbevochtigers op dit moment

Oké, ik moet even mijn gal spuwen, want niemand waarschuwt je voor de absolute hel die 'het managen van een ziekenboeg' heet.

Elke dokter zal je aanraden om een koudwaterbevochtiger te gebruiken, omdat de vochtige lucht dat plakkerige 'cocktailrietjes-snot' zou helpen verdunnen. (Gebruik trouwens geen warme stoom, volgens mij kweekt dat vreemde bacteriën of is het een risico op brandwonden? Ik weet het niet, hou het maar gewoon bij koude mist). Dus Dave ging om middernacht naar de apotheek, kocht zo'n gigantisch, lelijk plastic apparaat en we zetten het naast het ledikantje.

Wat ze er echter niet bij vertellen: als je zo'n luchtbevochtiger drie dagen lang aan laat staan in een dichte babykamer, wordt álles klam. De gordijnen voelen nat aan. Het vloerkleed voelt nat aan. En het waterreservoir? Oh mijn god. Op dag drie leek de binnenkant op een petrischaaltje uit de biologieles. Er groeide van dat vieze roze slijm in piepkleine kiertjes waar je met normale mensenhanden fysiek onmogelijk bij kunt komen.

Ik heb letterlijk de helft van Maya's ergste ziektedag aan het aanrecht gestaan, met nul uur slaap, en terwijl ik stond te huilen woest de binnenkant van die stomme plastic tank proberen schoon te boenen met een wattenstaafje en natuurazijn. Het is ronduit frustrerend dat ze in het jaar 2024 nog geen luchtbevochtiger hebben uitgevonden die zichzelf gewoon schoonmaakt. Of in ieder geval eentje waarvoor je geen diploma bouwkunde nodig hebt om hem uit elkaar te halen. Ik haat ze zo ontzettend erg. Maar je moet ze wel gebruiken, want ze helpen je baby echt om beter te ademen. Het is gewoon een slechte grap.

Natuurlijk, was gewoon constant je handen en laat vreemden in de supermarkt niet in het gezicht van je baby ademen.

Hoe we de bergen wasgoed en de totale chaos overleefden

Als een baby virale koorts heeft, zweten ze. Ze zweten, ze lekken snot, ze huilen en ze poepen hun luiers helemaal vol omdat het virus ook hun spijsvertering overhoopgooit. Het is echt ontzettend goor.

Eerst had ik Maya in van die dikke, synthetische fleece pyjama's met voetjes gedaan, omdat het november was en ik bang was dat ze het koud had. Enorme fout. Ze werd kletsnat wakker, haar huid was helemaal rood en geïrriteerd door de vastgehouden warmte, en het uittrekken van die strakke, zweterige pyjama bij haar gillende lijfje voelde alsof je een nat wetsuit van een boze kat probeerde te pellen.

Ik spitte door haar lades en vond eindelijk haar Mouwloze Romper van Biologisch Katoen. Eerlijk waar, dit ding heeft mijn verstand gered die week. Het biologische katoen ademt zoveel beter dan de plastic vezels waar die goedkope pyjama's van gemaakt zijn, dus haar koortszweet bleef niet tegen haar huid plakken. Bovendien heeft hij van die handige envelop-vouwen bij de schouders. Dus toen ze om vier uur 's nachts onvermijdelijk een gigantische, vieze virus-spuitluier had die tot halverwege haar rug zat, hoefde ik die vieze stof niet over haar hoofdje te trekken. Ik kon het hele ding gewoon via haar schouders naar beneden schuiven. Het is superzacht en het irriteerde haar toch al gevoelige, vlekkerige huidje niet verder.

Als je nog bezig bent met de baby-uitzet en op zoek bent naar fijne, ademende kledinglaagjes voor als die onvermijdelijke kinderopvang-virussen langskomen, moet je echt even kijken naar de biologische kledingcollectie van Kianao, want de juiste stoffen maken een wereld van verschil als je kindje zich ellendig voelt.

En dan was er nog Leo. Mijn lieve, chaotische driejarige die al dagen binnen zat terwijl ik vastzat onder een zieke baby. Hij stuiterde door het huis, hyper van de afleveringen van Daniel Tiger en zoute crackertjes. Uiteindelijk kieperde ik zijn Zachte Baby Bouwblokken Set maar leeg op het vloerkleed in de woonkamer, en bad ik dat het me twintig minuten rust zou opleveren.

Het geniale aan deze specifieke blokken is dat ze van zacht rubber zijn gemaakt. Normaal gesproken bouwt Leo enorme torens met zware houten blokken om ze vervolgens als een ware Godzilla omver te trappen, wat klinkt alsof er een bom ontploft. Maar bij deze zachte blokken hoorde je alleen een zachte, doffe plof toen hij eindelijk zijn meesterwerk vernietigde. Het maakte Maya, die na uren huilen *eindelijk* op mijn borst in slaap was gevallen, niet wakker. Soms is het beste speelgoed gewoon het speelgoed dat geen lawaai maakt, toch?

Hoe de nachten er eerlijk gezegd uitzagen

Omdat het een virus is, doen antibiotica helemaal niks. Je kunt ze ook geen hoestdrank of verkoudheidsmedicijnen geven, want dat is supergevaarlijk voor baby's. Dus zit je eigenlijk gewoon in het donker naar ze te staren, terwijl je probeert om kleine, wanhopige beetjes moedermelk of kunstvoeding in hun mondje te druppelen met een spuitje of een flesje met een langzame speen, simpelweg omdat ze te uitgeput raken om nog goed te kunnen drinken.

Je zuigt het snot eruit met zo'n neuszuigertje met een slangetje — ja, die dingen waarbij je letterlijk je eigen mond gebruikt om de snotjes in een buisje te zuigen. Voordat ik kinderen had, zou ik zijn gaan kokhalzen als je me vertelde dat ik dat ging doen. Nu? Nu ben ik een doorgedraaide, slaapdepriverende stofzuiger. Ik wíl dat snot hebben. Kom maar op.

Dokter Jansen vertelde me ook dat als een baby onder de drie maanden de 38 graden aantikt, je niet eens de moeite neemt om de praktijk te bellen, maar direct naar de huisartsenpost of spoedeisende hulp gaat. Maya was vier maanden, dus we hadden iets meer speling, maar we belandden alsnog op de SEH vanwege dat inzakken van haar borstkas. Ze hebben ons godzijdank niet opgenomen, maar ze hebben haar zuurstofgehalte wel een paar uur in de gaten gehouden en gecontroleerd of ze niet gevaarlijk uitgedroogd raakte.

Als je de winter ingaat met een pasgeboren baby, doe jezelf dan een plezier en bereid je fysiek en mentaal voor vóórdat de paniek toeslaat. Zoek je goede thermometer op, sla extra zoutoplossing in, bereid je mentaal voor op een week lang niet slapen, en bekijk Kianao's baby essentials zodat je alles wat je nodig hebt in huis hebt vóórdat je om drie uur 's nachts vastzit in een donkere slaapkamer.

Vragen die ik mijn huisarts letterlijk huilend heb gesteld

Hoelang duurt deze nachtmerrie nou eerlijk gezegd?

In mijn ervaring lijken de eerste paar dagen op een gewone verkoudheid, maar dag 3 tot en met 5 zijn echt een regelrechte afdaling naar de hel. Dan is de ademhaling op z'n engst en is het slijm niet te stoppen. Na die piek begon Maya iets beter te drinken, maar ik ga er niet omheen draaien: die vieze, natte hoest bleef nog zeker drie volle weken hangen. Elke keer als we naar de supermarkt gingen, keken mensen me aan alsof ik de builenpest bij me droeg.

Kunnen baby's het meer dan eens krijgen?

Helaas wel, en dat voelt diep oneerlijk. Leo neemt vanuit de opvang elke mutatie van elk denkbaar virus mee naar huis, dus Maya is er inmiddels zeker opnieuw aan blootgesteld. Ze bouwen geen levenslange immuniteit op, maar dokter Jansen gaf aan dat, hoe ouder ze worden en hoe groter hun longetjes groeien, des te minder ernstig de infecties vaak verlopen. Het is gewoon echt dat eerste levensjaar dat zo ontzettend beangstigend is.

Hoe zit het met die nieuwe prikjes waar ik steeds over hoor?

Oké, de medische wereld is echt veranderd sinds Maya een baby was! Van wat ik vaag begrijp via mijn moederschaps-appgroepen en de huisarts, zijn er nu echt preventieve opties. Er is een vaccin dat je tijdens de zwangerschap kunt krijgen om antistoffen aan je baby door te geven, of er is een antistoffenprik die ze de baby vlak voor de winter kunnen geven. Ik weet de exacte namen er niet van, maar vraag er zeker naar bij je arts of verloskundige, want als ik dat ritje naar de spoedeisende hulp met een prikje had kunnen voorkomen, had ik dat zonder twijfel direct gedaan.

Hoe houd je ze gehydrateerd als ze niet willen drinken?

Dit was mijn grootste paniekmoment. Maya nam één slokje uit haar fles, realiseerde zich dat ze niet door haar neus kon ademen, liet los en begon te krijsen. Je moet gewoon meedogenloos geduldig zijn. Ik bood de fles elke dertig minuten aan, en we namen gewoon heel veel kleine pauzes. Als ze 8 uur lang geen natte luier hebben gehad, of als ze huilen zonder tranen, moet je onmiddellijk de dokter bellen, want uitdroging gaat razendsnel bij die kleine lichaampjes.