Wanneer de Little Nightmares 3-trend jullie nachtrust verstoort

Laat je zestienjarige neefje nooit zijn console aansluiten op de televisie in de woonkamer. Dat is regel één voor familiebijeenkomsten, en ik ben er door schade en schande achter gekomen. Ik had net mijn dienst in de kliniek erop zitten, had mijn peuter opgehaald en liep de huiskamer binnen. Daar zag ik een gigantische, angstaanjagende baby met een porseleinen gezicht door een digitale muur op een zeventig inch scherm breken. Mijn neefje probeerde het nog te pauzeren. Maar hij was te laat.

Mijn kind wierp één blik op het scherm, wees met een trillend vingertje en begon onbedaarlijk te huilen. Dat was mijn kennismaking met een videogameserie waar ik eigenlijk helemaal niets van wilde weten.

Luister, als je oudere kinderen laat oppassen of in de buurt van je peuter laat hangen, moet je echt in de gaten houden wat ze spelen. Je denkt dat je gewoon te maken hebt met de normale ontwikkelingsfases, en ineens ben je bezig met crisismanagement omdat je jongste iets heeft gezien wat voor tieners is bedoeld. We hebben het hele weekend de kasten gecheckt op monsters.

Een gigantische horrorbaby op mijn televisiescherm

Mijn neefje probeerde me het achtergrondverhaal van de game uit te leggen terwijl ik de gepureerde doperwtjes van de muur stond te poetsen. Blijkbaar is de slechterik gewoon een enorme, dreigende baby. Spelers moeten zich ervoor verstoppen om niet verpletterd te worden. Ik keek hem alleen maar wezenloos aan.

De artistieke waarde van psychologische horror kan me gestolen worden. Het boeit me niet dat de belichting cinematografisch is. Het enige wat me bezighoudt, is dat deze enge e-baby me in één week meer ellende heeft bezorgd dan een volle maand doorkomende tandjes.

Het internet smult van dit soort dingen. Virale filmpjes zie je overal. Je kunt amper door je tijdlijn scrollen of je ziet die baby wel ergens door een gang sjokken. En als je peuter net even over je schouder meekijkt, is het kwaad al geschied. Ze snappen de grens van een beeldscherm nog niet. Voor hen is een gigantische monsterbaby net zo echt als de hond van de buren.

Mijn kinderarts over de vraag of baby's echt over monsters dromen

Nadat mijn kind drie nachten op rij gillend wakker werd, raakte ik een beetje in paniek. Ik ben dan wel kinderverpleegkundige, maar als het je eigen kind is, verdwijnt alle klinische objectiviteit als sneeuw voor de zon. Ik betrapte mezelf erop dat ik aan onze kinderarts vroeg of een jonge baby eigenlijk wel een videogamepersonage kan verwerken en erover kan dromen.

Mijn kinderarts legde uit dat ze daar de 'hardware' simpelweg nog niet voor hebben. De prefrontale cortex, die zorgt voor verhalende, visuele dromen, staat in het eerste levensjaar eigenlijk nog in de steigers. Een baby mist de capaciteit om een verhaal in elkaar te knutselen over een porseleinen monster dat hem achtervolgt. Ze dromen puur over zintuiglijke dingen. Melk. Warmte. De geur van wasmiddel.

Eerlijk gezegd vind ik de wetenschap hierachter nog wat vaag. We kunnen een baby van zes maanden natuurlijk niet aan een monitor leggen en hun dromen als een film afspelen. Maar de algemene consensus is dat echte, cinematografische nachtmerries pas beginnen in de peutertijd, rond een jaar of twee à drie, wanneer hun fantasie ineens op volle toeren draait en besluit zich tegen hen te keren.

Peuters daarentegen hebben veel te veel fantasie en zullen dus zonder twijfel wél dromen over een gigantische videogame-baby.

Wat er écht aan de hand is om twee uur 's nachts

Als je jonge baby midden in de nacht ligt te woelen en begint te huilen, is het waarschijnlijk geen nare droom. Ik heb al talloze van dit soort nachtelijke paniekmomentjes gezien op de kinderafdeling. Een ouder drukt op de bel, overtuigd dat de baby last heeft van nachtangst, maar het kind zit gewoon vast in een vreemde overgang tussen twee slaapcycli.

Dit noemen ze ontwakingsverwardheid (confusional arousal). Het brein is als het ware wakker, maar het lichaam slaapt nog, of misschien is het wel andersom. Het ziet er ontzettend naar uit. De baby huilt, overstrekt de rug of jammert, allemaal met de ogen stijf dicht. Ze hebben er zelf helemaal geen weet van en zullen het zich de volgende ochtend niet herinneren. Het is gewoon een klein foutje in hun systeem.

Soms is het gewoon actieve REM-slaap. Baby's brengen een enorm groot deel van hun slaap door in de REM-fase, de periode waarin de hersenen druk bezig zijn met het aanleggen van nieuwe verbindingen. Ze kreunen. Ze trekken met hun beentjes. Het lijkt alsof ze tegen onzichtbare demonen vechten. Maar het is allemaal volkomen normaal.

De triage-aanpak bij nachtelijk ontwaken

Echt, in plaats van bij het eerste snikje de kamer in te stormen, de grote lampen aan te knippen en je kind wakker te schudden om te vragen of het wel goed gaat: haal even diep adem en geef ze een minuutje om zelf weer tot rust te komen.

Als je een baby oppakt tijdens zo'n verwarde ontwaking, maak je hem pas écht helemaal wakker. En dan zit je opeens met een oprecht boze, oververmoeide baby, een probleem dat je helemaal zelf hebt veroorzaakt. Geef het zestig seconden. Tel ze af in je hoofd. Meestal rollen ze gewoon weer om en slapen ze verder.

Als het gaat om een peuter die net een heel levensechte nachtmerrie over een digitaal monster heeft gehad, is dat natuurlijk een ander verhaal. Dan ga je naar binnen. Je stelt ze gerust. Maar je bevestigt de angst niet. Mijn stagebegeleider leerde me dit jaren geleden: ga niet op handen en knieën met een zaklamp onder het bedje zoeken. Als je dat doet, vertel je je kind eigenlijk dat er daar misschien wél een monster zit. Vertel ze gewoon rustig dat ze veilig zijn, de deuren op slot zitten en dromen niet echt zijn.

Fysieke ongemakken verhuld als angst

Meestal heeft een huilende baby gewoon last van iets fysieks. Doorkomende tandjes zijn de bekende boosdoener. Het vermomt zich als een slaapregressie, maar in werkelijkheid doet hun kaak gewoon pijn. Wij zaten echt even met de handen in het haar toen bij mijn kind de buitenste snijtanden doorkwamen. Dat was erger dan welke horrorgame dan ook.

Uiteindelijk was ik zo slim om de Panda Bijtring van Siliconen en Bamboe – Verzachtend Kauwspeeltje in de koelkast te leggen. Dit ding is echt mijn redding geweest. Het is mijn favoriete plasticvrije aankoop ooit. Zodra mijn peuter om drie uur 's nachts huilend wakker werd, gaf ik simpelweg deze koude siliconen panda. De platte vorm is perfect op maat zodat ze er op hun achterste kiezen op kunnen kauwen zonder te kokhalzen. Het is voedselveilig materiaal, makkelijk af te wassen en het gaf mij tien minuten rust zodat ik zelf ook nog even mijn ogen dicht kon doen.

Temperatuur is ook zo'n grote boosdoener. Baby's worden vaak wakker omdat ze het koud hebben of juist zweten, en we gaan er dan direct vanuit dat ze een nare droom hadden. Ze kunnen hun lichaamstemperatuur gewoon nog niet zo goed zelf reguleren.

Mijn schoonmoeder kocht voor ons het Babyrompertje met Vlindermouwtjes en Ruches van Biologisch Katoen. Ik zal eerlijk zijn, ik heb een hekel aan ruches. Ik vind ze onpraktisch. Maar het biologisch katoen van dit rompertje ademt wel fantastisch. Qua persoonlijke stijl is het misschien niet helemaal mijn ding, maar het voorkomt dat mijn kind badend in het zweet wakker wordt, dus we blijven 'm met plezier gebruiken.

Wil je liever wat praktischere opties bekijken zónder al die franjes? Neem dan eens een kijkje in de biologische kledingcollectie van Kianao.

Hoe ga je om met oudere kinderen en hun beeldschermen?

We hebben thuis echt even een spoedberaad moeten houden over de console. Ik heb toen de regels aangescherpt. Geen horrorgames in de gedeelde woonkamer zolang de peuter wakker is. Punt uit.

Tieners denken nou eenmaal niet na over de zijdelingse schade van hun mediaconsumptie. Ze willen gewoon hun games spelen. Dan moet je als ouder de grens trekken. Koop een goede koptelefoon voor ze. Laat ze lekker op hun eigen kamer spelen met de deur dicht. En als ze klagen, herinner je ze er gewoon aan dat zíj niet degenen zijn die om drie uur 's nachts met de huilende brokstukken zitten.

Om de kleintjes af te leiden en helemaal weg te houden van schermen, leun ik zwaar op analoog speelgoed. We hebben de Houten Babygym | Regenboog Speelgym met Dierenspeeltjes in de hoek van de kamer staan. Hij staat daar gewoon. Je hebt er geen wifi voor nodig. Er zitten geen 'jump scares' in. Het is gewoon mooi, duurzaam hout en wat katoenen beestjes waar mijn baby twintig minuten lang vrolijk tegenaan kan meppen, terwijl ik geniet van een lauwe kop koffie.

De tablet is weggedaan. De afstandsbedieningen zijn verstopt. We laten de baby gewoon weer lekker baby zijn.

Heeft jouw gezin momenteel ook te maken met de naweeën van een onbedoeld eng schermmoment? Bekijk dan onze collectie rustgevende, biologische nachtkleding om jullie bedtijdroutine weer op de rit te krijgen.

Het nachtelijke vragenuurtje

Werken die 'witte ruis'-machines (white noise) nou echt?

Ik denk dat ze vooral ouders trainen om door de normale piepjes en kreuntjes van een pasgeborene heen te slapen. Maar ja, ze maskeren wél effectief het geluid van een tiener die in de andere kamer tegen de televisie staat te schreeuwen. Zet het geluid lekker zacht en plaats het apparaat aan de andere kant van de kamer, niet direct naast het oortje. Ik heb weleens ouders gezien die dat ding aanzetten alsof er een straaljager opstijgt, en dat kan nooit goed zijn voor het zich ontwikkelende gehoor.

Hoe leg ik aan een tweejarige uit dat een videogame niet echt is?

Dat is bijna niet te doen, echt. Hun hersentjes draaien op dit moment puur op magisch denken. Een hond kan praten, de maan volgt ze mee naar huis, en een gigantische baby op een scherm kan zich zonder twijfel in de wasmand verstoppen. Houd het simpel. Zeg gewoon: "Dat is maar een nepplaatje op de tv." Herhaal dit tot je een ons weegt. Uiteindelijk stappen ze eroverheen en worden ze weer doodsbang voor iets anders, zoals de stofzuiger.

Moet ik mijn baby wakker maken als hij in zijn slaap huilt?

Niet doen. Tenzij ze fysiek in gevaar zijn of ergens in verstrikt zitten, kun je het het beste even aanzien. Vroeger maakte ik mijn kind telkens wakker bij elk snikje, en dat zorgde er alleen maar voor dat we vervolgens samen twee uur lang klaarwakker waren. Een baby die huilt in de slaap, slaapt meestal gewoon nog. Ga gewoon even in het donker staan en kijk er een minuutje naar. Het is misschien wat luguber, maar ze worden vanzelf wel weer rustig.

Op welke leeftijd piekt nachtangst meestal?

Uit mijn klinische ervaring blijkt dat dit meestal gebeurt tussen de drie en zes jaar. Het centrale zenuwstelsel is in die periode volop in ontwikkeling en af en toe hapert het tijdens slaapovergangen. Het is verschrikkelijk om te zien. Ze kunnen gillen, wild om zich heen slaan en dwars door je heen kijken. Zorg er gewoon voor dat ze veilig zijn en niet uit bed kunnen vallen, en wacht tot het overwaait. Voor jou is het zwaarder dan voor henzelf.

Slaap je echt beter in biologisch katoen?

Ik ben enorm nuchter als het om de meeste marketingclaims gaat, maar synthetische stoffen houden echt warmte vast. En een baby die het bloedheet krijgt, wordt nogal chagrijnig wakker. Katoen ademt. Zeker als je in een huis woont waar de radiatoren een eigen willetje lijken te hebben, zijn natuurlijke vezels je allerbeste verdediging tegen een bezwete, boze baby om twee uur 's nachts.