De harde waarheid over het kiezen van flesvoeding

De grootste fabel over het moderne ouderschap is dat het prijskaartje van een blik babymelkpoeder direct laat zien hoeveel je van je kind houdt. Dat dacht ik vroeger ook. Voordat de tweeling kwam, ging ik ervan uit dat als een baby geen exclusieve, kleinschalig geproduceerde lactose-emulsie dronk, afkomstig van grasgevoerde koeien die persoonlijk door een klassieke tenor in slaap waren gezongen, de hersentjes zich simpelweg niet zouden ontwikkelen. Ik had het helemaal mis, maar dat besefte ik pas nadat ik de waarde van een kleine auto had uitgegeven aan geïmporteerde Europese melkpoeders.

Wanneer je om drie uur 's middags naar de schappen in de supermarkt staart met een krijsende pasgeborene op je borst gebonden, voelt de enorme hoeveelheid keuzes als een persoonlijke aanval. Er zijn gouden blikken, paarse blikken, blikken die beweren het IQ te verhogen en blikken die een volledige nacht doorslapen beloven (een brutale, keiharde leugen). De folder van het consultatiebureau stelde voor om "je voedingsopties bewust te overwegen", wat ik totaal nutteloos vond toen de meiden er elke drie dagen een blik doorheen jaagden en ik bedekt was met een indrukwekkende laag zuur ruikende spuug.

Het grote ingrediëntencomplot dat er geen is

Ik heb me wekenlang het hoofd gebroken over de vraag of ik mijn dochters niet vergiftigde door ook maar naar de huismerken van de supermarkt te kíjkén. Toen legde onze kinderarts, een uiterst geduldige vrouw genaamd dr. Sarah die er altijd uitziet alsof ze dringend een sterke kop thee nodig heeft, rustig uit dat strenge gezondheidsautoriteiten dit soort producten met ijzeren vuist reguleren.

Ze vertelde me over de strenge eisen voor voedingsstoffen. Dat betekent dat élke goedgekeurde flesvoeding die legaal in de schappen ligt, exact dezelfde basis aan vitamines, mineralen, eiwitten, koolhydraten en vetten moet bevatten die een klein mensje nodig heeft om te groeien. Ik weet vrij zeker dat ze zei dat de overgrote meerderheid van de huismerken eigenlijk in precies dezelfde fabriek door één en dezelfde fabrikant wordt gemaakt; ze krijgen gewoon een ander etiket en worden voor de helft van de prijs verkocht.

Je betaalt niet voor betere voeding als je een A-merk koopt. Je betaalt voor de kerstborrel van de marketingafdeling. Toen die informatie eenmaal tot me doordrong, voelde ik me eerst enorm bedrogen, maar direct daarna volgde een immense financiële opluchting.

Zo lees je de achterkant van het blik zonder scheikundediploma

Flesvoeding is ontworpen om moedermelk na te bootsen. Blijkbaar is dat een ongelooflijk complexe biologische vloeistof, hoewel ik het vooral ken als datgene wat mijn vrouw produceerde waardoor beide baby's op magische wijze direct stopten met huilen. Als je naar de achterkant van een blik kijkt, bestaat het eigenlijk voor 98 procent uit macronutriënten, verpakt in een hoop wetenschappelijk klinkende marketingtermen. Hier is mijn nogal gebrekkige, amateuristische begrip van wat er écht toe doet:

• De zoetigheid: Lactose wordt gezien als de gouden standaard, omdat dit het belangrijkste koolhydraat in moedermelk is. Sommige merken gebruiken glucosestroop om de bittere smaak van afgebroken eiwitten te maskeren. Dat klinkt me enigszins luguber in de oren, maar aan de andere kant voelen al die observationele onderzoeken die het aan van alles en nog wat koppelen, voor mijn oververmoeide brein altijd wat vaag aan.
• De eiwitpuzzel: Moedermelk heeft blijkbaar een heel specifieke verhouding tussen wei en caseïne van 60:40. Goede flesvoeding probeert dit te evenaren, zodat de baby niet geobstipeerd raakt en om twee uur 's nachts de boel bij elkaar schreeuwt.
• De gladde vetten: Ze mengen plantaardige oliën om het vetprofiel na te bootsen. Je leest online misschien angstaanjagende verhalen over hoe palmolie de calciumopname zou verlagen. Dat heeft me een week lang doodsbang gemaakt, totdat ik me realiseerde dat palmolie tegenwoordig bijna overal in zit.

En dan zijn er nog de 'extraatjes' zoals MFGM en DHA. Die kosten je een paar euro extra per blik en maken van je kind misschien wel een genie, maar waarschijnlijk zorgen ze er alleen maar voor dat de luiers net even wat anders ruiken.

Over dingen in de mond stoppen gesproken: als je krampachtig met één hand een fles probeert te mixen terwijl een baby je schouder eraf probeert te kauwen, heb je afleiding nodig. Ik ben helemaal weg van de Maleisische Tapir Bijtring. Ik stop hem bij de helft van de tweeling in handen die op dat moment een luchtalarmsirene imiteert. Omdat er een grappige hartvormige uitsparing in zit waar hun kleine duimpje precies in haakt, houden ze hem ook echt vast. Het levert me exact vijfenveertig seconden relatieve rust op, wat precies genoeg tijd is om de schepjes poeder te tellen zonder gek te worden. Bovendien is het een bedreigde diersoort, dus heb ik het gevoel dat ik mijn steentje bijdraag aan natuurbescherming, gewoon in de joggingbroek van gisteren.

Geitenmelk en andere dure vloeistoffen

De marketing rondom de verschillende soorten melk is agressief genoeg om je te laten twijfelen aan je eigen verstand. Standaard koemelk is voor de meesten prima, maar ineens zie je overal geitenmelk opduiken. Volgens mij heeft het iets te maken met de A2 bèta-caseïne die zachtere vlokken in de maag vormt. Dat klinkt overigens meer als iets wat je bestelt in een sterrenrestaurant dan iets wat je aan een baby voert. We hebben het een week geprobeerd. Het rook lichtjes naar kinderboerderij en de meiden dronken het met exact hetzelfde uitzinnige enthousiasme als de koemelk, dus zijn we snel weer overgestapt op de goedkopere optie.

Maar de echte schurk in het schap is alles met het label 'mild' of 'gentle'. Die term is totaal onbeschermd. Ik heb een fortuin uitgegeven aan deels gehydrolyseerde 'milde' poeders omdat een van de tweeling wat last had van darmkrampjes, om er vervolgens achter te komen dat mild eigenlijk gewoon betekent dat ze de eiwitten alvast een beetje hebben voorgekauwd. Ik kan uren doorgaan over hoe misleidend het is om een rustgevend pastelkleurig etiket op een blik te plakken en uitgeputte, wanhopige ouders de hoofdprijs te laten betalen, alleen maar omdat hun baby een keer een normaal boertje liet. Als je kind echt een koemelkeiwitallergie heeft, heb je de sterk gehydrolyseerde voeding nodig die op agressieve wijze naar aardappelchips ruikt, niet dat pastelkleurige blik.

Peuter- of dreumesmelk is een compleet verzonnen productcategorie, puur bedacht om het geld uit je zakken te kloppen zodra je kind één jaar wordt. Negeer dat dus alsjeblieft volkomen.

Als je op zoek bent naar iets om je kleintje af te leiden terwijl je koortsachtig een fles staat te schudden, neem dan gerust een kijkje in de bredere collectie duurzaam speelgoed en babyartikelen van Kianao. Al kan ik geen garanties geven over de effectiviteit ervan tijdens een regelrechte hongeraanval.

De complete chaos van de nachtvoeding

Niemand vertelt je van tevoren dat het poeder niet steriel is. Het brengt een ongelooflijk zeldzaam, maar angstaanjagend risico met zich mee op een bacterie genaamd Cronobacter. Dit betekent dat je het niet zomaar met lauwwarm kraanwater kunt mengen in de hoop dat het goedkomt.

De officiële richtlijnen schrijven voor dat je water moet koken, dan exact dertig minuten moet wachten zodat het water afkoelt tot 70 graden Celsius – heet genoeg om die fantoombacterie te doden, maar niet zo heet dat het de vitamines vernietigt – en vervolgens het hele brouwsel moet laten afkoelen, terwijl een klein mensje je behandelt als een vijandige gijzelnemer. Het is een onmogelijke tijdsplanning. Sta je dan, midden in de nacht, met een plastic flesje in een kan koud water, biddend dat het snel genoeg afkoelt voordat de buren de politie bellen wegens geluidsoverlast.

Er zijn ook regels voor hoe lang je de melk mag laten staan. Twee uur als het nog onaangeraakt is. Eén uur zodra het speeksel van de baby de speen raakt, omdat bacteriën zich blijkbaar met de snelheid van het licht vermenigvuldigen. Proberen te onthouden of je een fles nou om 01:15 of 02:15 uur hebt gemaakt, terwijl je functioneert op drie uur onderbroken slaap, vereist een niveau van mentale gymnastiek waar ik totaal niet op voorbereid was.

Tijdens deze duistere uurtjes gooi ik de meiden soms de Zachte Baby Bouwblokkenset toe. Ik kocht ze in de hoop dat ze in stilte een kathedraal zouden ontwerpen terwijl ik de flessen steriliseerde, maar meestal kauwen ze gewoon op het blauwe blokje of lanceren ze het richting de kat. Het zijn absoluut prima blokken – zacht, kneedbaar en ze gooien geen ramen in – maar verwacht niet dat ze je twintig minuten ononderbroken rust opleveren terwijl jij wacht tot de waterkoker kookt.

Financiële afgrond door duizend kleine schepjes

Ergens rond maand drie betrap je jezelf erop dat je om vier uur 's ochtends op de bank verwoed zit te googelen waar je babymelkpoeder kunt kopen zonder een tweede hypotheek op je huis te hoeven nemen. Het rekensommetje bij een tweeling is meedogenloos. Twee baby's betekent dubbel zoveel schepjes, dubbel zoveel flessen en een blik dat om de haverklap in het niets verdwijnt.

Je zult onvermijdelijk in een diep internet-konijnenhol vallen, zoekend naar kortingscodes voor flesvoeding, waarbij je je inschrijft voor nieuwsbrieven met steeds waanzinnigere aliassen om maar een paar euro te besparen. Er is een heel specifiek soort triomf in het ontvangen van een fysieke kortingsbon voor melkpoeder in de brievenbus – het voelt alsof je op de een of andere manier het systeem te slim af bent geweest, ook al heb je zojuist je persoonlijke gegevens overhandigd aan een gigantisch conglomeraat.

Mijn tante zweert dat ze een vrouw kent die haar hele baby-uitzet financiert met gratis melkpoedercoupons. Dat is ongetwijfeld een broodjeaapverhaal, in stand gehouden door 'Big Milk' om ons allemaal geabonneerd te houden op hun nieuwsbrieven. De realiteit is dat de allerbeste manier om geld te besparen is door gewoon het huismerk van de supermarkt te kopen. Het is best wel eng de eerste keer dat je het doet, maar je baby zal het overleven, en misschien kun je dan deze winter wél gewoon de verwarming betalen.

Je zult ook geld voor kleding over moeten houden, want een stevige dertig procent van die dure vloeistof komt rechtstreeks weer terug op jouw schouder. Wij jagen er een belachelijk aantal van de Biologisch Katoenen Baby Rompertjes doorheen. Ze hebben een zogenoemde envelophals. Dat betekent dat wanneer een luierexplosie onvermijdelijk samenvalt met een voedingssessie, je het hele ding naar beneden over hun beentjes kunt trekken in plaats van het over hun hoofd te moeten sjorren. Het is een klein ontwerpaccent dat me er vaker van heeft gered om huilend op de badkamervloer te zitten dan ik wil toegeven.

De waarheid is: hoe je je baby ook voedt, het wordt sowieso een kliederboel, het is uitputtend en het kost klauwen met geld. Maar op een dag zitten ze gewoon in een kinderstoel een stukje geroosterd brood te eten. Dan kijk je terug op die melkpoederpaniek en vraag je je af waarom je je ooit zo druk maakte om vetbolletjesmembranen (MFGM).

Voordat je eropuit trekt om weer een pallet melkpoeder in te slaan, neem even de tijd om onze collectie bijtspeeltjes te ontdekken, om zo ook het andere uiteinde van het spijsverteringsproces te verzachten.

Veelgestelde vragen

Kan ik zomaar ineens van merk flesvoeding wisselen?
Ik maakte me urenlang druk over het langzaam 'laten wennen' van de tweeling en zat als een gekke wetenschapper verhoudingen te mengen. Dr. Sarah vertelde me dat de meeste baby's het letterlijk niks uitmaakt als je in één klap overstapt, zolang het maar dezelfde basissoort is. Soms hebben ze een dag of twee wat meer last van krampjes terwijl hun kleine darmpjes de boel uitvogelen. Maar over het algemeen geldt: als de winkel jouw vaste merk niet meer heeft, pak dan gewoon het huismerkalternatief en raak niet in paniek.

Hoe krijg ik de klontjes uit de fles?
Schudden alsof je leven er vanaf hangt. Serieus, rond maand twee ontwikkel je hier een hele specifieke polsbeweging voor. Sommige mensen zweren bij het zachtjes walsen van de fles om luchtbelletjes te voorkomen. Maar met twee gillende baby's is zachtjes walsen een luxe die je je niet kunt veroorloven. Schud het lekker hard, en laat de bubbels dan tien seconden rusten (als je de zelfbeheersing hebt).

Waarom ruikt de flesvoeding van mijn baby metaalachtig?
Omdat het bomvol ijzer zit. Voor ons ruikt het raar, want wij zijn gewend aan koemelk uit de koelkast, maar je baby heeft nog geen enkel referentiekader van hoe een drankje zou moeten ruiken. Zolang het poeder niet over de datum is en niet al twee maanden open en bloot in een vochtige keuken staat, is die gekke, ietwat metaalachtige geur vol vitamines helemaal normaal.

Kan ik alvast flessen klaarmaken voor de nachtvoedingen?
De officiële richtlijnen zeggen dat je ze kunt bereiden en tot 24 uur helemaal achterin de koelkast (niet in de deur) mag bewaren. Wij hebben dit geprobeerd, maar dan moet je naar een huilende baby luisteren terwijl je wacht tot een kan met warm water langzaam de kou van die ijskoude melk afhaalt. Uiteindelijk begonnen we maar met het klaarzetten van afgemeten poeder in kleine bakjes naast flesjes met steriel water; dat voelde om 3 uur 's nachts nét iets minder geestdodend.

Zijn die dure flessenmakers (apparaten) het geld waard?
Als je het geld kunt missen en de ruimte op het aanrecht hebt: absoluut. Mensen behandelen die flesvoeding-apparaten alsof het volwaardige gezinsleden zijn. Ik heb er nooit één gekocht omdat ik te gierig was, maar ik heb vrienden op een knop zien drukken om in tien seconden een perfecte fles op lichaamstemperatuur te krijgen... De jaloezie die ik toen voelde, was intens en nogal verontrustend.