De waarheid over bijtringen voor pasgeborenen en eindeloos gekwijl

"Wrijf gewoon een beetje whisky op haar tandvlees, dat deden we bij jou ook," stelde mijn vader voor, terwijl hij keek hoe Mabel tijdens het zondagse familiediner woest op haar eigen vuistje lag te kauwen. "Nee, je hebt een ketting van Baltisch barnsteen nodig, maar alleen als de kristallen zijn gereinigd in zout water," wierp een vrouw uit mijn zwangerschapsgroepje tegen, die haar eigen deodorant maakt en de moderne geneeskunde met grote argwaan bekijkt. De man van de buurtsuper, die zich ermee bemoeide toen ik om 6 uur 's ochtends melk kwam halen, vertelde me vol vertrouwen dat ik haar gewoon op een bevroren wortel moest laten kauwen.

Ik had slaaptekort, zat onder de onverklaarbare plakkerige vlekken en was wanhopig op zoek naar een oplossing. Als je een tweeling van twee maanden oud hebt die plotseling is veranderd in een stel prikkelbare kauwmachines, luister je naar iedereen. Drie nachten achter elkaar speurde ik paniekerig het internet af naar de ultieme bijtring voor pasgeborenen, ervan overtuigd dat mijn dochters medische wonderen waren die op het punt stonden een volledig gebit aan kiezen te krijgen nog voordat ze hun eigen hoofdje rechtop konden houden.

Onze jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau, een wonderbaarlijk geduldige vrouw die eruitzag alsof ze sinds 1998 geen fatsoenlijk weekend meer had gehad, zuchtte alleen maar diep toen ik mijn theorieën op tafel legde. "Tom, ze zijn acht weken oud," zei ze, terwijl ze op haar klembord tikte. "Ze hebben zojuist ontdekt dat ze handjes hebben."

Die keer dat ik dacht dat mijn baby van acht weken hoektanden kreeg

Als je je momenteel in de overlevingsstand van het prille ouderschap bevindt, heb je vast al gemerkt hoe je baby transformeert van een slapende aardappel in een wild, kwijlend wezentje. Ik was er heilig van overtuigd dat dit het begin van doorkomende tandjes was. Ik bedoel, alle signalen waren er, als je met 'signalen' die drie vage symptomen bedoelt die ik om drie uur 's nachts vluchtig had gelezen op een ouderschapsforum.

Onze huisarts legde me vriendelijk uit dat hoewel de tandjes al vrij vroeg beginnen te schuiven onder het tandvlees, het daadwerkelijk doorbreken van een tandje bij pasgeborenen ontzettend zeldzaam is. Ik weet vrij zeker dat hij zei dat het eerste echte tandje meestal ergens tussen de vier en zeven maanden doorkomt, hoewel mijn besef van tijd gedurende dat eerste jaar eerlijk gezegd op z'n zachtst gezegd nogal troebel is.

Dat woeste gekauw op die vuistjes en die plotselinge liters kwijl? Dat blijken gewoon de speekselklieren te zijn die voor het eerst op gang komen, gecombineerd met het verbazingwekkende besef in hun ontwikkeling dat hun handjes aan hun lichaam vastzitten en perfect in hun mondje passen. De realiteit van doorkomende tandjes bij pasgeborenen is dus vooral een mythe, een ingebeeld probleem dat ervoor zorgt dat je dingen koopt die je nog helemaal niet nodig hebt.

Een stortvloed van bijbelse proporties

We moeten het even over het kwijl hebben. Niemand bereidt je voor op de onvoorstelbare hoeveelheid vocht die een heel klein mensje kan produceren wanneer dat tandvlees begint te werken. Het tart alle wetten van de natuurkunde. Ik droogde Mabels kinnetje af, draaide me om om een hydrofieldoek te pakken, en tegen de tijd dat ik me weer omdraaide, was ze alweer doorweekt tot aan haar sleutelbeenderen.

Het komt overal. Het verpest het tapijt, het zorgt ervoor dat de kinderwagen vaag ruikt naar zure melk en spijt, en het veroorzaakt een vreselijke, vuurrode uitslag over hun hele nek en kin. Je probeert ze droog te houden, maar het is alsof je een zinkende kano probeert leeg te scheppen met een theelepeltje. Ik was de halve dag bezig met het verwisselen van shirtjes, totdat ik het opgaf en begon af te wisselen met een stapel Mouwvloze Rompertjes van Biologisch Katoen van Kianao. Vooral omdat de biologische stof tenminste ademde en mijn meisjes er daardoor niet uitzagen alsof ze door een veld met brandnetels waren gesleept.

Het kwijlen is constant, een meedogenloos onderdeel van je leven voor het komende jaar. Het bepaalt hoeveel setjes kleding je in de luiertas stopt en zorgt ervoor dat je nooit, maar dan ook nóóit meer representatief de deur uitgaat.

Onze arts vertelde ook dat als ze hoge koorts of spuitluiers krijgen, dat gewoon een crèche-virusje is en helemaal niets met hun tandjes te maken heeft. Daarmee was mijn makkelijkste excuus voor werkelijk elk kwaaltje dat ze hadden, in één klap briljant onderuitgehaald.

Dingen die blijkbaar alles verpesten

Zodra je accepteert dat er écht tandjes op komst zijn, slaat de paniek toe over hoe je ze kunt verzachten zonder per ongeluk een ramp te veroorzaken. Want als je het internet mag geloven, is letterlijk alles levensgevaarlijk.

Ik wees een hoop adviezen dan ook heel snel naar de prullenbak. Je moet die ouderwetse verdovende gels die onze ouders gebruikten weggooien, want de GGD en het consultatiebureau waarschuwen dat ze het zuurstofgehalte van een baby op een nogal angstaanjagende manier kunnen verstoren. En in vredesnaam: leg de bijtring in de koelkast, níét in de vriezer, tenzij je je kind vrieswonden wilt bezorgen en hun ongelooflijk gevoelige tandvlees wilt kneuzen. De barnstenen kettinkjes gingen ook direct in de virtuele prullenbak. Een snoer van piepkleine, makkelijk in te slikken kraaltjes om de nek van een onvoorspelbare baby binden, klinkt namelijk als een idee dat je alleen maar kunt verzinnen als je de basisprincipes van hoe een baby werkt totaal niet hebt begrepen.

Kauwen op bosdieren en andere wondermiddeltjes

Een bijtring vinden die geen schreeuwerig stuk giftig plastic is, is nog verbazingwekkend lastig. Je wilt iets dat ze daadwerkelijk kunnen vasthouden, maar ook iets dat er niet uitziet alsof het rechtstreeks van een neon-rave komt.

Uiteindelijk kocht ik de Vos Rammelaar Bijtring, en ik moet toegeven: deze werkte echt. Al was dat vooral omdat de onbehandelde beukenhouten ring hard genoeg was om precies die intense tegendruk te geven waar het tandvlees van mijn dochter om schreeuwde. Mabel klemde haar kaken eromheen met de intensiteit van een kleine buldog. Er zit een klein gehaakt vossenhoofdje met een rammelaar aan vast, en ze bracht dagelijks zeker een half uur door met het woest heen en weer schudden van dat ding naar de kat. Het is één massief stuk hout, wat mijn paranoïde brein wel kon waarderen; er waren tenminste geen gekke met vloeistof gevulde plastic onderdelen die kapot konden gaan en een vreemde blauwe vloeistof in haar mondje konden lekken.

Als je op dit moment verdrinkt in een zee van kwijl en op zoek bent naar iets veiligs om op te kauwen, is het misschien een goed idee om Kianao's collectie van bijtspeelgoed eens te bekijken, voordat de kussens van je bank compleet geruïneerd zijn.

Aan de andere kant kregen we van iemand de Baby Panda Bijtring cadeau, en die is... prima. Hij doet wat hij moet doen. Hij is gemaakt van veilige, voedselkwaliteit siliconen, dus je kunt hem in de koelkast gooien om hem lekker koud te laten worden. Iets wat mijn andere helft van de tweeling, Edith, af en toe best kon waarderen. Maar omdat hij van siliconen is, heeft hij de ontzettend irritante gewoonte om elk microscopisch pluisje en elke dierenhaar van ons vloerkleed aan te trekken zodra hij uit de kinderwagen valt. Edith kauwde er telkens hooguit een minuut of drie op, om vervolgens te besluiten dat mijn linkerduim toch een véél betere optie was.

De ontdekking van het vochtige washandje

Als je met spoed een bijtring nodig hebt maar de bezorging laat nog twee dagen op zich wachten, moet je improviseren. Het allerbeste advies dat ik ooit heb gekregen kwam niet uit een opvoedboek (op pagina 47 van mijn boek stond dat ik 'door de frustratie heen moest ademen', wat ik om 3 uur 's nachts bijzonder nutteloos vond). Het kwam van een uitgeputte verpleegkundige op de huisartsenpost.

Je pakt gewoon een schoon hydrofiel washandje of spuugdoekje, maakt het nat, wringt het helemaal uit zodat het alleen nog maar vochtig is, en legt het even in de koelkast of vriezer tot het stijf en koud is. De textuur van de badstof is blijkbaar de absolute hemel voor zere tandvleesjes, en omdat het gewoon een doekje is, kunnen ze het heel makkelijk vasthouden in hun onhandige knuistjes. Het enige nadeel is dat je wekelijks zo'n vierhonderd extra wasjes draait, maar als het je twintig minuten stilte oplevert, betaal je die waterrekening met liefde.

Ik heb er ook een belachelijke hoeveelheid tijd aan besteed om ze gewoon op mijn knokkels te laten kauwen. Als je je handen goed wast, geeft het masseren van hun tandvlees met je blote vinger onmiddellijke verlichting. Al moet ik je wel waarschuwen: de dag dat ze écht een tandje krijgen, bijten ze erin met de kracht van een hydraulische pers, en roep je een woord dat je niet in het bijzijn van kinderen zou moeten zeggen.

Wat betreft het schoonhouden van de speeltjes zelf: denk er niet te moeilijk over na en kook de houten speeltjes absoluut niet uit, tenzij je ze wilt verpesten. Je hoeft het ding alleen maar even in de gootsteen af te wassen met een beetje warm zeepsop en aan de lucht te laten drogen, voordat ze het onvermijdelijk wéér achter de verwarming laten vallen.

Voordat we overgaan naar de vragen die ik normaal gesproken krijg van in paniek geraakte vrienden in de kroeg, neem eerst even een kijkje bij de babyverzorgingscollectie van Kianao. Daar vind je misschien iets dat je écht kan helpen om deze specifieke fase van het ouderschap te overleven.

Veelgestelde vragen van doodsbange kersverse ouders

Zijn bijtringen voor pasgeborenen echt een ding?

Niet echt, nee. Je kunt ze kopen en ouders zoeken er zeker naar, maar je baby van vier weken oud krijgt echt nog geen tandjes. Ze zijn simpelweg hun handjes aan het ontdekken en hun speekselproductie komt op gang. Je hebt eigenlijk pas een echte bijtring nodig als ze de drie of vier maanden aantikken, al kan het absoluut geen kwaad om er alvast een in de la te hebben liggen voor de dag dat ze woest op hun eigen mondje wakker worden.

Waarom kwijlt mijn baby van twee maanden zoveel als het geen tandjes zijn?

Omdat hun speekselklieren zojuist in de hoogste versnelling zijn gegaan en ze de zeer complexe kunst van het doorslikken nog niet helemaal onder de knie hebben. Het druipt gewoon uit hun mondje. Het is volkomen normaal, ontzettend kliederig en het vereist vooral dat je flink investeert in slabbetjes en rompertjes van biologisch katoen die het aankunnen om twee keer per dag gewassen te worden.

Mag je een bijtring in de vriezer leggen?

Ik dacht altijd dat dit een geweldig idee was, totdat de verpleegkundige van het consultatiebureau me corrigeerde. Leg ze in de koelkast. Als je een massieve bijtring invriest, wordt het letterlijk ijs, wat het toch al pijnlijke tandvlees kan kneuzen of lichte vrieswondjes op de lippen kan veroorzaken. Een gekoelde houten of siliconen ring uit de koelkast is koud genoeg om de zwelling te verminderen zonder schade aan te richten.

Hoe maak je een houten bijtring schoon?

Houd het simpel en ga het niet uitkoken of in de vaatwasser gooien, want door extreme hitte en het laten weken trekt het hout krom en gaat het kapot. Ik neem onze houten vossenring gewoon af met een vochtige doek en een klein beetje milde zeep, spoel hem snel af en laat hem op het afdruiprek drogen.

Helpt kinderparacetamol tegen doorkomende tandjes?

Niets 'geneest' doorkomende tandjes behalve tijd en het uiteindelijke doorbreken van de tand, maar kinderparacetamol is soms het enige wat tussen jou en een complete zenuwinzinking om 2 uur 's nachts in staat. Overleg natuurlijk wel even met je huisarts of het consultatiebureau over de dosering, maar als de ijskoude bijtringen en de natte washandjes niet werkten, was een beetje medicatie de enige manier waarop we überhaupt nog aan slapen toekwamen.