Hoe je verstopping bij een pasgeboren baby snel verhelpt

Lieve Sarah van zes maanden geleden,

Het is 03:14 uur op een dinsdagnacht. Je zit op de rand van het logeerbed in die vreselijke, met bleek bevlekte grijze trui uit je studententijd, met Liam, het vier weken oude zoontje van je zus, in je armen. Zij ligt in het ziekenhuis te herstellen van een spoedoperatie aan haar galblaas, en jij hebt zo lief aangeboden om de baby op te vangen. Je hebt zelf twee kinderen, Leo en Maya, die nu 4 en 7 zijn. Je dacht dat je dit wel even zou fixen. Je bent verdorie praktisch een opvoedingsjournalist!

Maar op dit moment klem je een lauwe mok koffie van gisteren vast en typ je met één slapende duim krampachtig "gekonstipeerde babby" in je telefoon, omdat Liams gezicht de kleur heeft van een overrijpe tomaat en hij sinds zondag niet meer gepoept heeft. Je man, Dave, werd net wakker, keek over je schouder mee naar het oplichtende scherm en mompelde: "Heb je dat nou als babby gespeld? Net als... babi pangang?" voordat hij zich omdraaide en verder sliep. Compleet nutteloos.

Maar goed, mijn punt is: ik schrijf je dit omdat ik precies weet hoe in paniek je nu bent, proberend om uit te zoeken hoe je een klein, gillend mensje zo snel mogelijk kunt 'ontstoppen'. Als pasgeboren baby's pijn hebben, of zelfs als het er maar op líjkt dat ze pijn hebben, schakelt ons rationele brein volledig uit en veranderen we in wanhopige internet-rechercheurs.

De grote poeppaniek

Het punt is, ik was één ding he-le-maal vergeten sinds Leo en Maya klein waren: baby's maken echt zo, zó veel geluid als ze poepen. Ik dacht serieus dat Liam doodging. Hij was aan het kreunen, trok zijn beentjes op, met van die gebalde knuistjes, en klonk als een piepklein, boos geitje dat een rotsblok een heuvel op probeerde te duwen. Ik stond op het punt om hem in mijn pyjama naar de eerste hulp te rijden.

Maar mijn huisarts, dr. Miller — die ik letterlijk om 4 uur 's nachts een appje stuurde, wat een heldin — vertelde me dat het meestal helemaal geen obstipatie is. Het is iets wat dyschezia infantilis wordt genoemd, wat eigenlijk gewoon een chique medische term is voor 'je baby snapt nog niet helemaal hoe zijn achterste werkt'.

Denk er maar eens over na. Ze liggen plat op hun rug, wat een vreselijke hoek is voor de zwaartekracht, en ze weten niet hoe ze hun bekkenbodem kunnen ontspannen en tegelijkertijd met hun buikspieren moeten persen. Het is alsof je een slok water naar buiten probeert te persen terwijl je lippen met secondelijm op elkaar zitten. Dus ze persen, gillen en lopen paars aan, maar als de poep er uiteindelijk zacht en smeuïg uitkomt, zijn ze helemaal niet verstopt. Echte obstipatie is wanneer de poep eruitziet als harde, droge keuteltjes. Als de structuur op pindakaas of mosterd lijkt, hoef je je nergens zorgen om te maken.

Toen Liam de volgende ochtend eindelijk wél poepte, waren het geen harde keutels. Oh god, nee. Het was een explosie van bijbelse proporties, tot halverwege zijn rug. Godzijdank had ik hem het Baby Rompertje van Biologisch Katoen van Kianao aangetrokken. Ik ben helemaal weg van dit rompertje omdat het zo'n envelophals heeft. Als een baby tot aan zijn oksels onder het radioactieve afval zit, wil je dat kledingstuk ECHT NIET over zijn hoofdje trekken. Je trekt het gewoon recht naar beneden over zijn lichaam uit. Het is gemaakt van superzacht biologisch katoen dat heerlijk meerekt, maar niet uitlubbert. Wat echt een wonder is als je aan het worstelen bent met een glibberige, ondergepoepte baby.

Bewegingstrucjes die wél werken

Oké, maar wat als ze wel echt verstopt zitten en harde, kleine keutels poepen? Dan wil je het snel oplossen. Ik snap het. Probeer ze alleen geen dwingende routines op te leggen.

Toen ik Liam wanhopig probeerde te helpen, legde ik hem op de grond en begon ik die fietsoefeningetjes met zijn beentjes te doen. Gewoon zachtjes zijn knietjes naar zijn borst duwen terwijl ik een of ander gek verzonnen liedje over poep zong. Dit brengt de boel daaronder echt op gang, in tegenstelling tot de buikmassage die ik altijd verpest omdat ik, als ik slaaptekort heb, vergeet welke kant 'met de klok mee' is en uiteindelijk maar een beetje nutteloos over zijn buikje sta te wrijven terwijl hij huilt.

Dit is wat oprecht helpt om de boel een beetje te versnellen, zonder ze helemaal te overprikkelen:

• De Tour de France: Zo noemt Dave dat fietsen met de beentjes. Je legt ze gewoon neer en 'fietst' zachtjes met hun beentjes heen en weer. Het geeft precies genoeg druk op hun buikje om vastzittend gas te laten ontsnappen en de boel fysiek door de leidingen te duwen.
• De diepe squat: Houd ze vast met hun rug tegen jouw borst en ondersteun hun bovenbeentjes zodat hun knietjes goed omhoog opgetrokken zijn. De zwaartekracht plus deze hurkhouding trekt hun endeldarm recht, zodat de drol een duidelijke 'uitgangsstrategie' heeft.
• Een echt warm bad: Ik heb het niet over een lauw sponsbadje. Doe ze in een lekker, warm bad. Het warme water dwingt hun aangespannen bekkenspiertjes om eindelijk te ontspannen. En heel eerlijk, wees erop voorbereid dat je een drol moet vangen met een washandje, want het werkt bijna té goed.

Terwijl ik verwoed die fietsbewegingen aan het maken was, lag Liam onder de Houten Speelgym Regenboog van mijn zus. Ik zal heel eerlijk zijn — het is prachtig babyspul, perfect voor de 'aesthetics' van een minimalistische babykamer, maar toen Maya een soortgelijke houten babygym had, vond ze er helemaal niks aan. Ze staarde die houten figuurtjes altijd aan alsof ze haar diep beledigd hadden. Maar Liam? Liam werd er oprecht rustig van. Hij vond het heerlijk om tegen de kleine houten ringen te tikken terwijl ik fanatiek zijn beentjes ronddraaide. Mijn zus heeft trouwens ook de Panda Speelgym, met een piepklein, gehaakt pandaatje dat onweerstaanbaar schattig is. Maar als een baby verstopt is en woedend, helpt élke houten afleiding om te voorkomen dat ze zich volledig focussen op hun eigen krampjes.

Als je een voorraadje inslaat voor de onvermijdelijke poepexplosie erna — want geloof me, zodra de boel ontstopt is, gaan de sluizen open — moet je zeker even de biologische babykledingcollectie van Kianao bekijken. Je gaat namelijk véél meer schone reserve-outfits nodig hebben dan je denkt.

De thermometer-truc is een verschrikkelijk idee

Ik wil echt dat je goed luistert naar het volgende, want die nachtelijke mamapagina's en forums staan vol met absoluut waardeloos advies.

Iemand in een Facebookgroep — ik geloof dat ze Chantal heette of zo — zwoer bij hoog en bij laag dat, als je baby obstipatie heeft, je gewoon een klodder vaseline op een rectale thermometer moet doen en die in hun achterste moet steken om ze te "stimuleren". Oh mijn god. Doe dit alsjeblieft niet. Ik bracht het ter sprake bij dr. Miller en ze begon nog net niet tegen me te schreeuwen door de telefoon. Ze zei dat het inbrengen van vreemde voorwerpen, terwijl een baby gespannen is en aanspant, kleine micro-scheurtjes in de endeldarm kan veroorzaken. Dat doet gigantisch veel pijn en maakt ze nog bánger om te poepen.

Bovendien, als je er een gewoonte van maakt, wordt hun lichaam lui en vergeten ze letterlijk hoe ze uit zichzelf een stoelgang op gang moeten brengen, zonder dat een stukje plastic het triggert. Het is echt een ding. Gewoon niet doen.

Dr. Miller noemde ook nog dat, als hij ouder dan een maand was, ik misschien een klein slokje (zo'n 30 ml) perensap kon proberen. Maar hij was amper vier weken oud, dus dat heb ik volledig genegeerd.

Leg je telefoon weg en kijk gewoon naar je kind

We maken alles te ingewikkeld. Ik heb die nacht twee uur lang zitten lezen over complexe wetenschappelijke studies over hoe de wei-caseïne verhouding in kunstvoeding de darmdoorlooptijd beïnvloedt. Alsof ik een of andere maag-darm-leverarts ben? Blijkbaar zitten er natuurlijke laxeermiddelen in moedermelk, en is kunstvoeding gewoon dikker, waardoor het er langer over doet om door de darmen te passeren. Ik ken de exacte wetenschap erachter niet, maar ik weet wel dat stressen de boel echt niet sneller op gang brengt.

En in godsnaam, geef een jonge baby géén kraanwater om ze even 'door te spoelen'. Het verstoort hun elektrolytenbalans en kan supergevaarlijk zijn. Als je kunstvoeding klaarmaakt, zorg er dan gewoon voor dat je de maatschepjes echt goed afstrijkt. Dave schepte het poeder voor Leo altijd in alsof hij bruine suiker voor een appeltaart aan het aandrukken was. Dat betekende dus dat Leo niet genoeg water in zijn flessen kreeg, en DÁT veroorzaakt pas enorme obstipatie.

Ik was zó gestrest die nacht, zittend in het donker, terwijl ik spuug van mijn schouder veegde met de Babydeken van Biologisch Katoen met Eekhoornprint. Ik ga niet liegen, dat dekentje is zo zacht dat ik serieus overwoog om het van mijn zus te stelen. De kleine eekhoorntjes erop zijn belachelijk schattig, en het was het enige zachte ding dat me nog een beetje troost bood om 3 uur 's nachts, terwijl ik aan het wachten was tot er een baby ging poepen.

Dus, Sarah uit het verleden: adem in, adem uit. Stop met googelen. Blijf fietsen met die kleine beentjes. Zorg ervoor dat de kunstvoeding in de juiste verhouding is gemengd. En als je een voorraadje waanzinnig zachte, poepexplosie-vriendelijke kleertjes moet inslaan voordat de volgende ramp zich voltrekt, scoor dan nu wat biologisch katoenen essentials van Kianao.

De 'vieze' vragen die je waarschijnlijk nog hebt

Waarom loopt het gezichtje van mijn pasgeboren baby paars aan als ze persen?

Omdat ze in feite een sit-up doen terwijl ze hun adem inhouden! Dat is die dyschezia waar we het over hadden. Ze spannen hun buikspieren aan, maar vergeten hun achterste te ontspannen, waardoor al het bloed naar hun gezicht stijgt. Zolang ze niet urenlang het uitschreeuwen van de pijn en de poep uiteindelijk zacht is, is dat paarse hoofdje volkomen normaal, ook al ziet het er echt angstaanjagend uit.

Hoe lang is té lang om zonder vieze luier te zitten?

Het is bizar, maar baby's die borstvoeding krijgen, kunnen soms wel een hele week niet poepen. Moedermelk is namelijk de perfecte voeding en laat maar heel weinig afvalstoffen achter. Baby's die de fles krijgen poepen meestal elke dag of om de dag, maar soms kan er ook zomaar vier of vijf dagen tussen zitten. Mijn regel is: als hun buikje zacht is, ze normaal drinken en ze windjes laten, is er meestal niets aan de hand. Als hun buikje spijkerhard is of ze spugen groen spul, bel dan direct de huisarts.

Wacht, kan ik ze dan niet gewoon pruimensap geven?

Als ze net vers uit de oven, pardon, de buik komen? Nee. Onder de één maand houd je het uitsluitend bij borstvoeding of correct gemengde kunstvoeding. Zodra ze een paar maanden oud zijn, zei mijn dokter dat een klein beetje 100% vruchtensap zoals pruimen- of perensap ("P"-fruit... wacht, appel werkt ook, maar begint niet met een P, laat maar) oké is, omdat de suikers vocht naar de darmen trekken. Maar overleg dit wel altijd eerst even met je eigen consultatiebureau of huisarts, want de darmen van elk kind zijn weer anders.

Zorgt de kunstvoeding die ik geef ervoor dat mijn baby verstopt raakt?

Misschien? Sommige baby's zijn supergevoelig voor het ijzer in bepaalde kunstvoeding, of de eiwitten breken niet lekker af in hun maagje. Maar voordat je in paniek zes verschillende merken dure kunstvoeding gaat kopen: check eerst even hoe je het mengt. Het poeder in de fles doen vóórdat het water erin zit, of de schepjes te veel aandrukken, betekent dat ze niet genoeg vocht binnenkrijgen. Zorg eerst dat die water-verhouding klopt.

Kan ik een glycerinezetpil gebruiken als verder niets werkt?

Ik zou daar absoluut niet aan beginnen zonder dat een dokter dat expliciet heeft aangeraden. Ik weet dat ze gewoon bij de drogist liggen, pal naast de billencrème, maar iets daaronder naar binnen brengen kan hun natuurlijke reflexen in de war sturen. Laat de arts daar een beslissing over nemen. Houd het lekker bij warme badjes en beentjes-fietsen, totdat de professionals je iets anders vertellen.