Waarom die plastic rammelaar misschien een heel slecht idee is

Mijn schoonmoeder nam een massief zilveren rammelaar mee, rechtstreeks van een juwelier in Delhi. Een moeder uit mijn zwangerschapsgroepje zwoer bij een afschuwelijk plastic wangedrocht met stroboscooplichten en goedkope technobeats. Mijn arts keek naar beide, haalde haar schouders op en mompelde dat ik mijn kind net zo goed een houten lepel uit de keuken kon geven.

Dat was mijn introductie in de verrassend agressieve wereld van het babyspeelgoed. Je denkt dat je gewoon iets koopt om een huilende baby drie minuten af te leiden zodat jij lauwe koffie kunt drinken, maar het is eigenlijk een mijnenveld van tegenstrijdige adviezen, twijfelachtige materialen en extreme geluidsoverlast.

Als je in een kinderkliniek werkt, ga je alles door de bril van triage bekijken. Je ziet duizenden van die plastic snufjes voorbijkomen in de wachtkamer, meestal bedekt met een bedenkelijk laagje kwijl en kruimels van biscuitjes. Vroeger dacht ik dat ouders gewoon te veel nadachten over de ongeschreven rammelaar-regel dat je twintig verschillende lawaaierige speeltjes in je luiertas moet hebben. Toen kreeg ik zelf een kind.

Ineens voelde alles heel anders. Maar de realiteit is dat het meeste van wat we kopen gewoon rommel is, ontworpen om ons als volwassenen aan te spreken, en niet wat een zich ontwikkelend brein daadwerkelijk nodig heeft om uit te vogelen hoe handjes werken.

Wat de hersenexperts er écht van zeggen

Luister, de eerste paar maanden draaien eigenlijk puur om overleven. Je pasgeboren baby is eigenlijk gewoon een aardappeltje dat huilt. Ze hebben de motoriek nog helemaal niet om iets vast te houden, laat staan om het ritmisch te schudden.

Mijn arts legde uit dat we in die eerste weken alleen maar bezig zijn met het visueel volgen. Je houdt een speeltje op ongeveer 25 centimeter van hun gezicht en beweegt het supertraag. Als ze het met hun ogen volgen, gefeliciteerd, dan doet hun neurologische systeem precies wat het hoort te doen. Daar heb je geen zwaar stuk plastic voor nodig. In de kliniek heb ik artsen precies dezelfde reflextest zien doen met een plastic medicijnbekertje met wat paperclips erin.

Rond een maand of drie, vier wordt het rommelig. Ze ontwikkelen wat in medische termen de 'palmaire greep' wordt genoemd. Het betekent dat ze zich realiseren dat ze handjes hebben en dingen willen vastgrijpen, maar ze hebben er nog absoluut geen finesse in. Vanaf dat moment begint het wel degelijk uit te maken welk soort speeltje je ze geeft.

Tegen de zes maanden beginnen ze voorwerpen van de ene naar de andere hand over te geven. Ik geloof dat mijn docent verpleegkunde dit bilaterale coördinatie of cross-hemisferische communicatie noemde, maar eerlijk gezegd is mijn hoofd tegenwoordig te wazig om me de exacte definitie uit de boeken te herinneren. Het betekent eigenlijk gewoon dat de linkerhelft van hun brein eindelijk met de rechterhelft praat. Ze hebben iets lichts nodig om deze overdracht te oefenen, anders laten ze het gewoon op hun eigen voorhoofd vallen en is het brullen geblazen.

Het probleem met zware plastic 'aanvalswapens'

Hier is iets waar niemand je voor waarschuwt als je babyspeelgoed op je verlanglijstje zet. Een baby heeft de motoriek van een dronken zeeman. Ze grijpen een speeltje vast, zwaaien wild met hun arm in het rond en slaan het zo keihard in hun eigen gezicht.

Ik kan je niet vertellen hoeveel in paniek geraakte ouders er wel niet met hun zes maanden oude baby de kliniek zijn binnengestormd vanwege een gekneusd jukbeen of een dikke rode bult op hun voorhoofd. We vragen altijd wat er is gebeurd, en in negentig procent van de gevallen heeft het kind zichzelf geslagen met een zware houten sambabal of een massief plastic blok.

Die traditionele, zware speeltjes zijn eigenlijk gewoon stompe wapens in de handen van een baby. Ze doen het niet expres, hun zenuwstelsel vuurt gewoon de verkeerde signalen af en ineens moeten ze huilen, terwijl jij je de slechtste ouder op aarde voelt omdat je ze een klein wapentje in handen hebt gegeven.

Koop trouwens ook niks met linten of touwtjes die langer zijn dan een potlood, tenzij je je de hele avond zorgen wilt maken over verstikkingsgevaar.

Wanneer ze alles in hun mond beginnen te stoppen

Rond de tijd dat je eindelijk gewend bent aan het slaaptekort, beginnen de tandjes door te komen. Elk voorwerp dat ze vast weten te houden, verdwijnt rechtstreeks in hun mondje. Vanaf dat moment moet een standaard rammelaar ook dienst kunnen doen als bijtspeeltje.

Mijn arts hield ooit een heel luchtig praatje over de testcilinder voor verstikkingsgevaar. Ze hield zo'n klein plastic kokertje omhoog en zei dat als een speeltje erin past, het in de prullenbak hoort. De officiële regel is dat onderdelen groter moeten zijn dan ruim 3 centimeter in doorsnede, maar voor baby's zei ze dat we op minimaal 5 centimeter moeten mikken, omdat ze letterlijk alles proberen door te slikken wat hun lippen passeert.

Dit is het punt waarop ik ongelooflijk kieskeurig word over materialen. Tweedehands plastic speelgoed van je neefje of nichtje lijkt misschien een geweldige manier om geld te besparen, maar oud plastic degradeert. Er ontstaan microscheurtjes waar bacteriën zich in nestelen, en oudere verf kan afbladderen. Je wilt echt niet dat je kind vintage stukjes plastic zit te verteren.

Toen het eerste tandje van mijn zoontje doorkwam, was de Beren Bijtrammelaar het enige wat hem ervan weerhield om op mijn sleutelbeen te kauwen. Het heeft een gladde ring van beukenhout die precies genoeg harde tegendruk gaf voor zijn pijnlijke tandvlees. Dankzij het gehaakte beertje bovenop bleef hij gespaard van een flinke afdruk als hij zichzelf er (uiteraard) weer mee in het gezicht sloeg. Het is gewoon katoengaren en onbehandeld hout. Geen mysterieuze chemicaliën, geen lekkende batterijen en geen agressieve zwaailichten die hem overprikkelen voor zijn dutje.

We hadden ook de Konijnen Bijtrammelaar uit dezelfde serie. Die is helemaal prima en doet precies hetzelfde werk. Het blauwe vlinderdasje is schattig, maar eerlijk gezegd werden die lange konijnenoren sneller klef als hij erop kauwde. Ik greep dus toch sneller naar de beer. Ze zijn allebei veilig, en dat is eerlijk gezegd het enige waar ik echt om geef.

Als je er wel klaar mee bent om naar al dat neonplastic te staren dat je woonkamer overneemt, kun je eens bladeren door het subtielere en prachtige houten speelgoed en de zintuiglijke materialen in onze volledige speelgoedcollectie.

De 'vloeraardappel'-fase

Voordat ze kunnen zitten, brengen baby's onredelijk veel tijd door met plat op hun rug liggen en naar het plafond staren. Dat is het moment waarop je je realiseert dat je een tactiek nodig hebt om ze veilig op hun plek te houden, die tegelijkertijd telt als een activiteit.

Wij gebruikten hiervoor de Leaf & Rattle Babygym Set. Je legt ze gewoon op een kleedje en schuift het houten A-frame over ze heen. Er hangen kleine houten hangertjes aan die een heel zacht, organisch klikkend geluidje maken wanneer de baby ertegenaan slaat.

Het was fascinerend om naar te kijken. Eerst staarde hij alleen maar naar de pastelkleuren. Een paar weken later raakte hij per ongeluk een houten ring, hoorde hij het geluidje en keek hij verrast. Uiteindelijk snapte hij het verband tussen oorzaak en gevolg en lag hij daar agressief tegen de hangertjes te trappen om zijn eigen kleine akoestische concert te geven. Het leverde mij precies genoeg tijd op om de vaatwasser in te ruimen, en dat is toch wel het maximale wat je van een rammelaar mag verwachten.

De realiteit over schoonmaken

Mensen doen soms vreemd neurotisch over het desinfecteren van babyspullen. Ik geef sociale media de schuld; die laten ons denken dat alles uitgekookt en gebleekt moet worden.

Luister, je kind gaat op een dag de vloer van een wachtkamer likken. Je hoeft jezelf echt niet gek te maken met het steriliseren van een gehaakte babyrammelaar, elke keer als hij het tapijt raakt.

In plaats van dure schoonmaakdoekjes vol chemicaliën te kopen en als een havik boven ze te hangen tijdens het spelen om elke druppel spuug op te vangen, kun je de houten ringen ook gewoon afnemen met een vochtige doek en een beetje milde zeep. Laat de gehaakte delen vervolgens volledig aan de lucht drogen voordat je het speeltje weer aan je huilende kind teruggeeft.

Hout heeft van nature overigens al bacteriedodende eigenschappen. Dompel de houten ringen alleen niet onder in de gootsteen of stop ze in de vaatwasser, tenzij je wilt dat het hout barst en versplintert, wat weer een heel nieuw gevaar oplevert.

Kies gewoon voor iets stils

Het beste advies dat mijn mentor in de kliniek me ooit gaf, was om speelgoed te kopen waar geen batterijen in hoeven. Het geluid van zacht tikkend hout of een zacht belletje in een gehaakt diertje is al meer dan genoeg voor de gevoelige oortjes van een baby.

Ze hebben geen speelgoed nodig dat drie talen spreekt en knippert in primaire kleuren. Dat is gewoon overprikkeling vermomd als educatie. Het maakt hen chagrijnig en, nog belangrijker, het maakt jou chagrijnig.

Voordat we overgaan op de vragen die iedereen me altijd stelt in de speeltuin, neem even de tijd om een kijkje te nemen in onze biologische bijtspeelgoedcollectie, zodat je dat gekregen plastic ding van je tante eindelijk in de prullenbak kunt gooien.

De vragen die ik altijd krijg

Hoe maak ik een gehaakt speeltje schoon zonder het te verpesten?

Met een vlekkenbehandeling. Ik neem gewoon wat warm water en een beetje mild afwasmiddel op een washandje en dep op welke mysterieuze vlek er dan ook op het katoengaren is verschenen. Daarna laat je het een nachtje op het aanrecht aan de lucht drogen. Gooi het niet in de droger, tenzij je wilt dat het krimpt tot een vreemd, massief propje.

Zijn houten ringen echt veilig voor pijnlijk tandvlees?

Ja, zolang het onbehandeld hardhout is, zoals beukenhout. Eerlijk gezegd geven baby's de voorkeur aan harde oppervlakken als hun tandjes doorkomen, omdat het een diepe tegendruk geeft die zachte siliconen gewoon niet kunnen bieden. Controleer het alleen wel om de paar weken om er zeker van te zijn dat het hout niet versplintert omdat ze erop hebben lopen knagen als een kleine bever.

Waarom blijft mijn baby zichzelf steeds in het gezicht slaan met speeltjes?

Omdat hun zenuwstelsel nog in aanbouw is. Het ontbreekt ze aan ruimtelijk inzicht en fijne motoriek. Ze geven hun arm de opdracht om iets naar links te bewegen, en hun hersenen vertalen dat als een agressieve zwaai richting hun eigen neus. Het is volkomen normaal, en daarom ben ik ook zo stellig over zachte, lichte speeltjes voor de eerste zes maanden.

Wanneer gaan ze echt iets om het geluid geven?

Rond een maand of drie, vier beginnen ze de fysieke actie van het schudden met hun handje te koppelen aan het geluid dat het speeltje maakt. Daarvoor ben jij degene die voor ze moet schudden. Zodra ze oorzaak en gevolg doorkrijgen, zullen ze onophoudelijk schudden totdat je je het liefst in de kledingkast wilt verstoppen.

Mag ik deze bijtspeeltjes in de vriezer leggen?

Doe dat alsjeblieft niet. Veel ouderwetse adviezen zeggen dat je speelgoed moet invriezen, maar invriezen maakt dingen veel te hard en kan zelfs kleine vrieswondjes veroorzaken op dat kwetsbare baby-tandvlees. Als je een siliconen speeltje hebt, leg het dan twintig minuten in de gewone koelkast. Als het van hout en gehaakt is, laat het dan gewoon op kamertemperatuur; dat werkt prima zonder risico op vriesbrand.