De eerste nacht met een klompvoetje overleven (en wat daarna komt)

Het was precies 02:14 uur 's nachts op een dinsdag. Ik droeg een zwangerschapslegging die letterlijk bij de dijen uit elkaar viel en Dave's oude universiteitshoodie die vaag naar zure melk en wanhoop rook. We waren inmiddels drie maanden bezig met dit hele 'een tweede kind opvoeden'-ding, en ik zat op de vloer van de babykamer te huilen boven een lauwwarme mok filterkoffie terwijl mijn zoon Leo in zijn ledikantje tekeerging als een kleine, boze gevangene.

Klak. Klak. Klak.

Dat was het geluid van de zware metalen stang die zijn twee piepkleine witte laarsjes met elkaar verbond, en die herhaaldelijk tegen de houten spijlen van het ledikant sloeg. Hij krijste. Ik huilde. Dave drentelde nerveus in de deuropening met een piepklein inbussleuteltje in zijn hand en fluisterde luid of we dat rotding niet gewoon voor één nachtje af moesten doen.

NEE DAVE, WE KUNNEN HEM NIET AFDOEN.

Want als je de brace afdoet, gaat het voetje weer terug naar hoe het was, en dan moet je weer helemaal opnieuw beginnen met het gips. En als ik nog één keer een afspraak van een uur moest uitzitten, de geur van nat glasvezel opsnuivend terwijl mijn kind de boel bij elkaar krijste tegen een kinderorthopeed, zou ik de zee in lopen.

Dus zaten we daar, in het donker.

De gevreesde echokamer

Laat me even terugspoelen, want als je dit leest, heb je waarschijnlijk net je 20-wekenecho gehad en zit je nu ergens op de parkeerplaats van een ziekenhuis helemaal in paniek te raken. Ik zie je. Ik was jou. Ik herinner me nog precies hoe het koude, blauwe papier op de onderzoekstafel voelde toen de echoscopiste ineens heel erg stil werd en honderd keer per minuut begon te klikken met haar muis. Wat ongeveer het universele teken is dat je leven op het punt staat heel erg stressvol te worden.

Dave zat in de hoek Wordle te spelen op zijn telefoon, zich totaal nergens van bewust, terwijl mijn brein direct naar de ergst mogelijke scenario's sprong.

Onze arts kwam binnen en gebruikte een heleboel Latijnse woorden, maar waar het op neerkwam was dat Leo's linkervoetje scherp naar binnen en naar beneden wees. Het zag er een beetje uit als een golfclub – vandaar de Engelse medische term 'clubfoot' – wat overigens een vreselijke vergelijking is voor een klompvoetje, maar goed. Blijkbaar waren de pezen die zijn beenspieren met zijn voetbotjes verbonden veel te strak, een beetje als een elastiekje dat verkeerd is aangetrokken tijdens het montageproces in mijn baarmoeder.

Ik gaf natuurlijk meteen mezelf de schuld. Ik had te veel koffie gedronken in het eerste trimester. Ik at niet genoeg boerenkool. Ik had te dicht bij een draaiende magnetron gestaan. Maar mijn arts, dr. Miller – die een heilige is en me al vaak van de rand van de afgrond heeft gered – liet me zitten en legde uit dat het gewoon een gekke mix is van genetica en pure pech. Jongens krijgen het twee keer zo vaak als meisjes, en eerlijk gezegd snappen ze nog steeds niet helemaal waarom het gebeurt.

Onzekerheid.

Maar goed, waar het om gaat is dat dr. Miller me recht in de ogen aankeek en zei: "Sarah, stop met het lezen van vage internetfora uit 2004, want dit is helemaal te verhelpen en hij gaat straks rennen en springen en waarschijnlijk net als zijn grote zus de meubels in de woonkamer slopen." Ze vertelde me zelfs dat er bekende topsporters zijn die ermee geboren zijn, wat best cool is denk ik, al geef ik niet echt om sport; ik wilde gewoon dat mijn kind in orde zou zijn.

Gips en absolute chaos

Ze gebruiken hiervoor de zogenaamde Ponseti-methode. Het klinkt als een snelle Italiaanse sportwagen, maar eigenlijk is het gewoon een heel lang en uitputtend proces waarbij het voetje van de baby zachtjes wordt opgerekt en in het gips wordt gezet, van de teentjes helemaal tot aan het bovenbeen.

Ja, het bovenbeen.

En dat doen ze elke week. Je gaat ernaartoe, ze weken het gips eraf in een klein babybadje in de gootsteen, de arts rekt het voetje weer een piepklein beetje verder op richting normaal, en er gaat weer nieuw gips omheen. Leo zag eruit als een piepkleine, extreem chagrijnige skiër.

Tijdens deze afspraken moet de baby relatief stil liggen, wat natuurlijk lachwekkend is, want baby's doen dat niet. De truc is om ze rammelend van de honger mee te nemen, zodat je een fles in hun mond kunt duwen op de seconde dat het gipsen begint. Ook leunden we heel erg op het Panda Bijtspeeltje van Siliconen en Bamboe. Dave wapperde dit ding zowat als een torero in Leo's gezicht om hem af te leiden terwijl de arts bezig was. Eerlijk is eerlijk, dat panda-bijtspeeltje is geweldig omdat het plat genoeg is voor kleine pasgeboren handjes om daadwerkelijk vast te pakken, en je wast er supermakkelijk de onvermijdelijke ziekenhuisvloerbacteriën vanaf als je het voor de vierde keer laat vallen in één afspraak.

Oh, en vlak voor het laatste gips doen ze een zogenaamde achillespees-tenotomie, waarbij ze in de behandelkamer het hielkoordje even doorknippen terwijl de baby op suikerwater sabbelt. Ik stond letterlijk in de gang te huilen terwijl Dave hem vasthield, maar het duurde nog geen tien seconden en toen was het klaar. Door met ons leven.

Een piepkleine doelpaal aankleden

Hier is iets wat niemand je vertelt over de gipsfase: je kunt je kind geen broek meer aantrekken.

Het is fysiek onmogelijk om een babyjeans over dik gips met een gebogen knie te proppen. Dave dacht – de schat – dat we gewoon een grotere maat broek moesten kopen, dus ging hij naar de HEMA en kocht joggingbroeken in maat 86 voor onze baby van twee maanden oud. Het resultaat was dat Leo eruitzag alsof hij een hele trieste, leeggelopen parachute droeg.

Je bent vanaf nu veroordeeld tot rompertjes. Je hebt kleding nodig die enorm kan oprekken en makkelijk over de luier en het gips vastklikt. Ik heb in deze fase ontzettend veel van de Mouwloze Rompertjes van Biologisch Katoen van Kianao gekocht. Er zit een beetje elastaan in waardoor ze bizar goed meerekken, en dat is precies wat je nodig hebt als je stof om een keihard gipsbeen probeert te manoeuvreren. Bovendien hebben ze geen mouwen, wat essentieel was omdat die zware gipsbenen ervoor zorgen dat baby's zweten als mannen van middelbare leeftijd op een loopband. En het biologische katoen voorkwam dat hij uitslag kreeg.

Als je wanhopig op zoek bent naar kleding die je leven op dit moment niet nóg zwaarder maakt, bekijk dan zeker de biologische babykleding van Kianao, want van gewone smalle broekjes ga je letterlijk doordraaien.

De nachtmerrie van de schoentjes met stang

Oké, terug naar 02:14 uur 's nachts.

Na een paar maanden in het gips is het voetje gecorrigeerd. Het ziet er perfect uit! Het is recht! Je maakt wel een miljoen foto's! En dan geven ze je de brace.

Omdat het voetje ontzettend koppig is en telkens weer naar binnen wil draaien, moet je baby 23 uur per dag een middeleeuws aandoend gevaarte dragen – schoentjes met een stang eraan vast – en dat drie maanden lang. Daarna hoeft het alleen nog maar tijdens het slapen, tot ze een jaar of vier, vijf zijn.

De eerste 48 uur met deze brace komen rechtstreeks uit de hel.

Baby's haten het. Ze zijn gewend om onafhankelijk met hun beentjes te trappelen, en plotseling zitten hun voetjes vast in schoenen op schouderbreedte, verbonden door een massieve metalen stang. Als ze met hun ene been proberen te trappen, wordt het andere been meegetrokken. Ze worden woest.

En jij bent doodsbang voor blaren. De dokters prenten het je maar al te goed in: als het hieltje ook maar een millimeter omhoog schuift in de schoen, zal dat een blaar op de huid schuren. Als ze een blaar krijgen, kun je de schoentjes niet aandoen. Als je de schoentjes niet aan kunt doen, valt het voetje terug. Als het voetje terugvalt, moet je weer terug naar het gips.

Dus werd ik een totale controlfreak als het om sokken ging. Je moet perfect gladde, naadloze, hoge sokken vinden. En wat je ook doet, als je er ook maar over nadenkt om babylotion onder die schoentjes te smeren, gooi die hele fles dan nu direct weg! De crème maakt hun huidje zachter, waardoor de wrijving erger wordt en voor je het weet sta je weer huilend bij de dokter met bloedende hieltjes.

Mijn beste truc? Dubbele sokken. Trek een dun sokje aan, en dan nog een iets dikkere sok eroverheen om alle lege ruimte in de schoen op te vullen, zodat het hieltje niet wegglijdt. En trek altijd eerst het middelste bandje aan. Altijd het middelste bandje.

Oh, en koop een foamrol voor op een fietsstuur. Je kent ze wel, van die goedkope dingen die op het stuur van een BMX-fiets zitten. Wikkel dat om de metalen stang tussen hun voetjes. Anders zal je baby bij het verschonen van een luier om 3 uur 's nachts gegarandeerd zijn beide beentjes omhoog zwaaien en je vol op je kaak raken met een massief stuk aluminium.

Proberen normale babydingen te doen

Het zwaarste deel, emotioneel gezien, zijn niet de doktersafspraken. Het is toekijken hoe de andere baby's in je moedergroepje hun mijlpalen bereiken, terwijl jouw kind letterlijk verzwaard wordt door een medisch hulpmiddel.

'Tummy time' (op het buikje liggen) was één grote grap. Leo kon onmogelijk zijn knietjes makkelijk onder zich trekken met die stang. Hij lag daar gewoon als een parachutist in een vrije val, krijsend in het vloerkleed.

Maya, die toen drie was, probeerde hem telkens te "helpen" door speelgoed aan te geven waar hij niet bij kon. Uiteindelijk hebben we de Houten Babygym aangeschaft zodat hij in ieder geval op zijn rug kon liggen en tegen dingen aan kon tikken. Eerlijk? Het was oké voor ons. Hij is prachtig gemaakt en vloekte tenminste niet bij het vloerkleed in de woonkamer, maar Leo lag voornamelijk op zijn rug wat agressief te staren naar de kleine houten olifant, zonder er echt lang mee te spelen. Misschien was hij te veel afgeleid door zijn zware voeten, of misschien is hij gewoon niet zo'n babygym-type. Maar het gaf me wel tien minuutjes om mijn koffie op te drinken voordat hij weer begon te huilen.

Maar uiteindelijk krijgen ze het door.

Ze leren om te rollen door de zware stang als een soort slinger te gebruiken voor momentum. Ze leren kruipen, wat soms resulteert in een hilarische soort tijger-sleep-techniek. En dan, op een dag, hoeft de brace alleen nog maar 's nachts om, en huil je daadwerkelijke tranen van blijdschap in de spreekkamer van de dokter.

Leo is inmiddels vier. Hij slaapt nog elke nacht met zijn schoentjes en stang. Hij klikt ze zelf vast in de pedaaltjes. Hij rent, hij springt van de bank als ik hem specifiek zeg dat hij dat niet mag doen, en zijn voeten zien er helemaal, 100% normaal uit.

Het voelt als het einde van de wereld wanneer je in die echokamer zit, maar ik beloof je, het is gewoon een ontzettend vervelende omweg.

Ontdek meer door ouders geteste babyspullen en duurzame essentials bij Kianao om die rare, rommelige dagen nét een stukje makkelijker te maken.

De rommelige, eerlijke vragen die je écht hebt

Doet het pijn aan hun voetjes?
Nee. De dokter bezwoer ons dat het niet pijnlijk is voor baby's, het trekt alleen. Wat pijn doet, is de frustratie dat ze vrijuit willen trappen en dat niet kunnen, of als ze een blaar krijgen van de schoentjes. Houd die hieltjes goed naar beneden gedrukt, trek de sokken strak aan, en ze voelen zich oprecht prima.

Hoe verschoon je in vredesnaam een luier met die stang eraan?
Je doet de brace niet af om te verschonen! Je tilt gewoon hun billetjes omhoog door de metalen stang vast te pakken – het is eigenlijk een heel handig handvat. In het begin voelt het even gek, maar binnen een week verschoon je luiers met één hand, half slapend, simpelweg door de stang vast te pakken.

Kan ik de brace niet voor één uurtje afdoen voor familiefoto's?
Tijdens de 23-uur-fase? Mijn arts zei resoluut van niet. We kregen één uur per dag om hem te wassen en de huid te laten ademen, en dat was het. Wikkel ze voor de foto's gewoon leuk in of leg een dekentje over de beentjes. Het risico op een terugval is veel te groot om te gaan rommelen voor "maar één uurtje".

Wat als het hieltje maar uit de schoen blijft glijden?
Meteen uitdoen. Controleer op rode plekken. Probeer de truc met de dubbele sokken die ik noemde, zorg ervoor dat je het hieltje stevig naar beneden duwt voordat je de boel vastgespt, en trek de middelste band zo strak aan dat je denkt dat het overdreven is. Blijft het wegglijden? Bel dan je arts. Wacht niet af. Blaren zijn je grootste vijand.

Gaan ze wel op tijd lopen?
Misschien iets later dan gemiddeld, maar niet extreem laat. Leo liep met 15 maanden. De brace maakt ze absoluut een beetje topzwaar als ze leren staan, maar zodra ze hun zwaartepunt vinden, merk je er niets meer van dat ze ooit een voetprobleem hadden. Eerlijk gezegd is mijn grootste probleem op dit moment om hem bij te kunnen houden.