De eerste weken met je pasgeboren baby overleven zonder gek te worden

Ik zat op de bijrijdersstoel van onze Honda CR-V op een letterlijk icepack, starend in de spiegel die gericht was op het autostoeltje achterin. Mijn man reed vijftien kilometer onder de maximumsnelheid terwijl we werden ingehaald door boze busjes. De verpleegkundige had ons net in een rolstoel naar de stoeprand gereden, gezwaaid en ons helemaal alleen gelaten met een mensje van drie kilo dat voelde als een tikkende tijdbom.

De grootste leugen op het internet is dat de seconde dat je de drempel van je huis overstapt, er een soort oerinstinct activeert waardoor je precies weet wat je met ze aan moet. Dat is niet zo. Je bouwt eigenlijk gewoon een soort provisorische neonatale afdeling in je woonkamer en hoopt dat je niets kapotmaakt.

Als kinderverpleegkundige heb ik wel duizend van deze kleine aardappelmensen gezien, maar je eigen baby mee naar huis nemen is een compleet ander medisch fenomeen. Het is triage. Puur en simpel.

De situatie met lichaamsvloeistoffen

Luister, de eerste maand zijn het vooral gewoon input-output machines. Je giet er aan de ene kant melk in, en aan de andere kant komt er pure chaos uit. Mijn dokter vertelde me dat ik gewoon op verzoek moest voeden, wat klinkt als een zachte, natuurlijke filosofie totdat je je realiseert dat het betekent dat je eigenlijk een 24-uurs restaurant runt waar de enige klant altijd boos is.

Als je kunstvoeding geeft, rekken ze het misschien op tot drie uur tussen de maaltijden, maar eerlijk gezegd verliest tijd toch alle betekenis. Je voedt ze gewoon zodra ze beginnen te zoeken als een blinde mol.

Dan komt het verschonen. Ik dacht dat ik alles wist over luiers. Ik wist alleen niets van de hoeveelheid. Er gaan er zo'n tien per dag doorheen, wat betekent dat je zeventig luiers per week verschoont, meestal om drie uur 's nachts terwijl je probeert niet recht in het felle licht van de plafondlamp te kijken.

Billen vegen is een hele tactische operatie, vooral bij meisjes. Je moet altijd van voor naar achteren vegen, tenzij je op de eerste hulp wilt belanden met een urineweginfectie, wat een nachtmerrie is die ik mijn ergste vijand niet zou toewensen. Ik hield de eerste weken een klein bakje met warm water en zachte katoenen doekjes bij de hand, omdat gewone babydoekjes aanvoelden als schuurpapier op haar gloednieuwe huid. Smeer een flinke laag zinkzalf als de boel rood wordt, maar probeer ze vooral gewoon droog te houden.

Slaap is vooral een gerucht

De medische literatuur zegt dat baby's veertien tot zeventien uur per dag slapen. Ik ben ervan overtuigd dat degene die dit heeft gemeten, de microslaapjes van vijf minuten heeft meegeteld terwijl ze aan je borst vastzitten. Want zodra je ze probeert neer te leggen, springen hun ogen open alsof je hun voorouders zwaar hebt beledigd.

Als het je dan toch lukt om ze in bed te leggen, zijn de regels voor veilig slapen ronduit angstaanjagend, maar wel noodzakelijk. De richtlijnen van de kinderartsen zijn streng als het gaat om de 'rugslaap'-regel: plat op hun rug, op een matras dat aanvoelt als een blok beton. Geen dekens. Geen kussens. Geen schattige kleine knuffelberen of zachte bedranden. Het voelt ongelooflijk hard om een klein, zacht wezentje op een stevige, platte ondergrond in een kaal ledikant te leggen, maar het is de enige manier om ze de hele nacht veilig te laten ademen.

Om te voorkomen dat ze zichzelf wakker maken, ga je ze inbakeren. Over inbakeren zou ik dagen kunnen praten.

De schrikreflex is een wrede biologische grap waarbij een slapende baby ineens zijn armen wijd gooit, alsof hij van een gebouw valt, en zichzelf direct wakker maakt. Om dit tegen te gaan, moet je ze inwikkelen als een burrito. Je trekt één kant strak over ze heen, stopt die onder hun rug, haalt de onderkant omhoog, en trekt de andere kant er zo stevig overheen dat ze op een kleine rups lijken.

Maar ze zullen ertegen vechten. Oh, en hoe ze vechten. Mijn dochter wist altijd wel één minuscuul vuistje uit de bovenkant van de deken te wurmen, alsof ze demonstreerde tegen een regime. Als de inbakerdoek te los zit rond de heupen, zeggen ze dat het heupdysplasie kan veroorzaken. Je zit dus met een technisch ontwerpprobleem: de bovenkant strak houden en de onderkant los, en dat alles terwijl je functioneert op twee uur slaap.

Mijn dokter zei dat we onmiddellijk moesten stoppen met inbakeren zodra ze tekenen van omrollen vertoonde, om verstikkingsgevaar te voorkomen. Dit klinkt als een duidelijke medische richtlijn, totdat je drie nachten lang om 2 uur 's nachts naar het korrelige beeld van de babyfoon staart, proberend uit te vogelen of die vreemde stuiptrekking die ze net deed een voorbode was van het omrollen, of gewoon een scheetje.

Stop alsjeblieft met het kopen van lawaaierig plastic

Vanaf de seconde dat je aankondigt dat je zwanger bent, beginnen de pakketjes binnen te stromen. Mensen verliezen compleet hun verstand als het om kraamcadeaus gaat. Ze willen dingen sturen die schattig of grappig zijn, of van een bekend merk, waarbij ze volledig voorbijgaan aan de realiteit van hoe het is om met een baby in huis te leven.

Mijn tante stuurde ons een luidruchtige, op batterijen werkende Peppa Pig-speelset die zowat begon te gillen zodra je ernaar keek. Mijn kind kon haar eigen hoofd nog niet eens rechtop houden, laat staan spelen met een Brits varken. We kregen ook een bizar, plastic merk-apparaat voor baby's dat oplichtte als een discobal en een gesynthetiseerde versie van Mozart speelde waarvan mijn tanden pijn gingen doen. Deze dingen verdwenen regelrecht de kast in.

Als vrienden me vragen wat voor kraamcadeaus ze nu eigenlijk moeten kopen voor iemand, zeg ik dat ze dingen moeten kopen die vloeistoffen absorberen, het kind stilhouden, of de ouders voeden. Dat is de hele lijst.

Als je iets wilt kopen dat ze ook echt gaan gebruiken, kijk dan naar de kleding. De Biologisch Katoenen Baby Romper van Kianao is in wezen mijn uniform voor haar. Luister, je hebt kleding nodig die een categorie-vier spuitluier midden in de nacht kan overleven. De envelophals van dit kledingstuk betekent dat je de hele romper naar beneden over hun lichaam kunt trekken, in plaats van een met poep bedekte halslijn over hun gezicht te moeten slepen. Hij is gemaakt van biologisch katoen dat haar eczeem niet verergert, en ik heb hem vast al veertig keer gewassen zonder dat hij uit elkaar valt. Hij is niet spectaculair, maar hij doet z'n werk.

Voor speeltijd willen mensen altijd die gigantische activity centers kopen. Wij kwamen uiteindelijk uit bij de Houten Babygym met van die bungelende dierenspeeltjes eraan. Het staat prachtig in onze woonkamer, veel beter dan die in primaire kleuren uitgevoerde plastic doornen in het oog. Maar ik zal doodeerlijk tegen je zijn: de eerste maand zijn baby's eigenlijk gewoon stekenblind. Ze staren hooguit naar de plafondventilator. Pas rond drie maanden begon ze eindelijk tegen de houten olifant te meppen. Het is een mooi stuk babyspul en het bezorgt me geen migraine, maar verwacht niet dat ze er op dag één ook maar enige interesse in tonen.

Als je op dit moment een survival-kit aan het samenstellen bent, neem dan even de tijd om onze collectie biologische dekentjes te bekijken voor die ultiem zachte stofjes die daadwerkelijk bestand zijn tegen eindeloos wassen.

Verzorging van de huid en de navelstreng

Het restje van de navelstreng is walgelijk. Niemand bereidt je daarop voor. Ze zeggen dat het er in tien tot eenentwintig dagen afvalt, maar meestal hangt het daar gewoon te bungelen als een uitgedroogd stukje fusilli-pasta.

Je mag ze eigenlijk niet in een echt bad stoppen totdat het er op natuurlijke wijze afvalt. Wij wasten haar gewoon aan de wastafel met een washandje, en veegden de melk uit haar nekplooitjes waar het gaat fermenteren en naar oude kaas gaat ruiken. Zodra het navelstrengstompje eindelijk loslaat, vind je het op een dag los in hun romper, probeer je niet te kokhalzen, en gooi je het in de prullenbak.

Hun huid is ook een chaos. Baby-acne is een echt ding. Op een dag werd mijn beeldschone, zachte baby wakker en zag ze eruit als een puberende tiener. Het zijn gewoon moederlijke hormonen die haar lichaam verlaten, maar het ziet er vreselijk uit. Blijf er gewoon vanaf. Smeer er geen rare volwassen lotions op.

En over dingen die hun huid aanraken gesproken, het Bamboe Baby Dekentje met Kleurrijke Blaadjes was een redder in nood voor ons. Je mag het natuurlijk niet bij ze in het ledikant leggen, maar ik gebruikte het voor al het andere. Ik drapeerde het over mezelf heen tijdens het voeden, legde het op het tapijt voor die twee minuten buiktijd die we doorstonden voordat ze begon te krijsen, en gebruikte het om mijn schouder te beschermen tegen spuug. Bamboe ademt echt enorm goed, waardoor ze niet die vuurrode warmte-uitslag kreeg die ze wél kreeg van die goedkope synthetische dekens.

Jij bent ook een patiënt

We besteden zoveel tijd aan het bijhouden van hun milliliters en luiers, dat we vergeten dat de moeder net een zwaar medisch trauma heeft doorgemaakt. Of je nu vaginaal bent bevallen of een keizersnede hebt gehad, je lichaam is een wrak. Je vloeit, je hormonen kelderen, en je probeert te functioneren op gebroken nachten.

Stel je verwachtingen voor het huishouden bij tot het absolute nulpunt. Als zowel jij als de baby nog ademen, eerlijk, dan was het een geslaagde dag.

Zet kleine stations door je huis heen, zodat je niet telkens de trap op en af hoeft te lopen. Ik had een mandje in de woonkamer met luiers, billendoekjes, een waterfles voor mezelf, en wat mueslirepen. Wanneer er familie op kraamvisite komt, duw ze dan een stofzuiger in de hand of vraag ze de baby vast te houden, zodat jij een hete douche kunt nemen. Ga niet voor gastvrouw spelen. Echt waar, jij bent de patiënt.

Leg ze gewoon even op hun buik voor buiktijd tot ze huilen en vind het dan wel welletjes.

Het vierde trimester is donker, rommelig en meedogenloos. Maar je komt er doorheen door de meningen van anderen te negeren, het luidruchtige speelgoed de deur uit te doen, en je te focussen op de basis. Zorg dat ze gevoed en droog zijn, en probeer hier en daar tien minuten rust te pakken waar je maar kunt.

Als je een voorraadje wilt inslaan van die paar dingen die deze fase daadwerkelijk makkelijker maken, shop dan onze biologische essentials voordat het slaaptekort genadeloos toeslaat.

Vragen die vermoeide ouders zich écht stellen

Is het normaal dat mijn baby klinkt als een hijgende mopshond in zijn slaap?

Ja. Pasgeborenen zijn ongelooflijk luidruchtige slapers. Ze kreunen, ze knorren, ze zuchten, en ze maken van die rare, hoge piepgeluidjes. Hun ademhalingssysteem is piepklein en ze brengen veel tijd door in de actieve REM-slaap. Tenzij ze blauw aanlopen of hun borstkas zich sterk intrekt onder hun ribben, is dat gekreun meestal gewoon een teken dat ze aan het uitvogelen zijn hoe ze lucht moeten inademen.

Hoe vaak moet ik hun kleding écht wassen?

Je zult elke dag wassen. Tussen het spugen en de lekkende luiers door gaat een outfit zelden langer dan vier uur mee. Dit is precies de reden waarom je geen kleren moet kopen met twintig drukknoopjes of ingewikkelde laagjes. Hou het gewoon bij basic katoenen rompertjes die tegen een hete wasbeurt kunnen.

Wanneer houden ze op eruit te zien als een gerimpelde alien?

Eerlijk gezegd, rond week drie of vier. Dat punthoofdje van de bevalling trekt bij, ze kweken wat babyvetjes waardoor hun huidje strakker trekt, en ze kijken minder scheel. Tegen de tweede maand beginnen ze er oprecht uit te zien als die schattige baby's uit de reclames, maar de eerste paar weken zijn vooral nog een soort eerste schets.

Mijn schoonmoeder zegt dat ik de baby te veel vasthoud. Verwen ik hem te veel?

Je kunt een pasgeboren baby niet verwennen. Dat is compleet achterhaald advies. Ze hebben net negen maanden in een warme, donkere, lawaaierige baarmoeder gezeten waar ze constant werden vastgehouden. Ze zomaar alleen in een koud ledikantje leggen is doodeng voor ze. Hou ze vast, draag ze in een draagzak, doe aan huid-op-huidcontact. Dat huishouden kan wel wachten.

Wat moet ik doen als ze maar niet stoppen met huilen?

Soms huilen ze om absoluut niets en werkt er ook niets. Als je hun luier hebt gecheckt, ze hebt gevoed, hebt laten boeren, en hebt gecontroleerd op strakke haartjes rondom hun teentjes, dan zijn ze misschien gewoon overprikkeld. Als je je eigen paniek voelt stijgen, leg ze dan veilig in hun ledikant, loop de gang op, doe de deur dicht en haal vijf minuten lang diep adem. Een huilende baby is een ademende baby. Het is oké om even weg te lopen om je eigen verstand te behouden.