In paniek 's nachts zoeken naar borstbalsem voor je zieke baby

Daar zat ik dan, om twee uur 's nachts, met een baby van zes maanden oud die klonk als een kapot koffiezetapparaat. Ik zat agressief met mijn ene vrije duim op mijn telefoonscherm te tikken, allemaal omdat de peuter drie dagen eerder recht in de open mond van de baby had geniesd. Ik had slaaptekort en was wanhopig op zoek naar die verzachtende borstzalf die mijn moeder in de jaren negentig altijd bij me opsmeerde. Dus typte ik "baby ruby" in de zoekbalk in plaats van "baby rub", me er totaal niet van bewust dat ik op het punt stond in een angstaanjagend konijnenhol te vallen.

Lieve mensen, als je momenteel een verkouden baby vasthoudt in een donkere babykamer en je maakt precies deze typefout, leg dan alsjeblieft je telefoon weg en sluit de zoekresultaten. Ik zal eerlijk tegen je zijn: het internet denkt dat je op zoek bent naar een psychologische horrorfilm uit 2023 over een vrouw die volledig gek wordt van een post-partum depressie en slaapgebrek. Dat is letterlijk het laatste waar een gestreste moeder van een zieke baby om 2 uur 's nachts over wil lezen. Ik was al zeker tien minuten een plot-samenvatting over moederlijke hallucinaties en krijsende baby's aan het lezen, voordat ik me realiseerde dat ik niet naar een Kruidvat-productreview keek. Serieus, degene die besloot om een thriller over een angstaanjagende baby zo te noemen, heeft duidelijk nog nooit in de loopgraven van het winterse griepseizoen gestaan, wanhopig proberend om kamfervrije zalf te bestellen via een gebarsten iPhone-scherm.

Hoe dan ook, toen ik eindelijk ontdekte hoe ik normale woorden moest typen, belandde ik in een heel andere nachtmerrie: proberen uit te zoeken wat tegenwoordig eigenlijk veilig is om op de borst van een ziek kind te smeren.

Waarom oma het helemaal mis had over dat muntachtige spul

Als je aan mijn moeder of grootmoeder vraagt hoe je de verkoudheid van een baby geneest, is hun antwoord steevast diezelfde dikke, op vaseline gebaseerde, tranentrekkende mentholpasta die ze al tien jaar in het medicijnkastje hadden staan. Ik zweer het, mijn oma overwoog waarschijnlijk om het spul op haar boterham te smeren. Dus toen mijn oudste – die in feite mijn levende handleiding is voor hoe het niet moet bij een eerste kind – zijn eerste flinke verkoudheid opliep, belde ik vol vertrouwen de huisarts om te vragen hoe dik ik de dampo voor volwassenen op zijn piepkleine borstkas moest smeren.

Onze huisarts sprong nog net niet door de telefoon om me tegen te houden. Ze vertelde me dat de ouderwetse kamferzalven eigenlijk levensgevaarlijk zijn voor kleintjes. Dat bracht me even van mijn stuk, aangezien ik er vroeger haast in gemarineerd werd. Blijkbaar is kamfer giftig als het wordt geabsorbeerd door hun flinterdunne huid of als ze het per ongeluk in hun mond krijgen. Ze zei zelfs dat het toevallen kan veroorzaken bij baby's jonger dan twee jaar, hoewel ik niet doe alsof ik de chemische samenstelling snap van hoe een borstzalf de neurologie in de war schopt.

En die supersterke menthol die je het gevoel geeft dat je weer kunt ademen? Dokter Miller zei dat het je hersenen eigenlijk voor de gek houdt door een koude sensatie te creëren, waardoor je denkt dat de luchtwegen open zijn. Maar bij kleine baby's irriteert die intense explosie van munt hun delicate luchtweggetjes zo erg, dat hun lichaam in paniek raakt en juist extra slijm produceert om zichzelf tegen de dampen te beschermen.

Dus het aanbrengen van precies datgene waarvan we dachten dat het ze zou helpen, verdrinkt ze alleen maar in meer snot. Dat voelt als een erg wrede biologische grap.

De instinker van doorkomende tandjes die me altijd voor de gek houdt

Voordat je tien verschillende kruidenbalsems gaat kopen, moet je er eigenlijk eerst achter komen of ze echt ziek zijn of dat er gewoon een tandje doorkomt. Ik heb namelijk wel eens twintig euro uitgegeven aan biologische borstzalven om er vervolgens achter te komen dat er bij de baby gewoon een tandje doorbrak. Het kwijlen veroorzaakt een hoestje, de pijn zorgt voor wat verhoging, en ineens ben je een verkoudheid aan het behandelen die helemaal niet bestaat.

Bij mijn derde baby stopte ik eindelijk met twijfelen en begon ik gewoon de Panda Bijtring in haar bedje te gooien zodra ze jengelig werd. Ik zal niet liegen, het is maar een siliconen speeltje, maar het is goedkoop genoeg zodat het me niet uitmaakt als de hond er even mee vandoor gaat. En omdat het vaatwasserbestendig is, kan ik de ziektekiemen er gewoon afwassen zonder er te veel bij na te denken. Als ze erop kauwt alsof haar leven ervan afhangt, weet ik dat we waarschijnlijk te maken hebben met een tandje in plaats van een luchtweginfectie, en kan ik mijn dure borstzalfjes bewaren voor een echt virus.

Als je precies in het midden van dit raadspelletje zit, wil je misschien even een kijkje nemen bij Kianao's bijtringen-collectie, puur om jezelf een nachtelijk ritje naar de apotheek te besparen.

Wat we écht op hun borstkas smeren

Dus als dat oude spul in principe vergif is, wat doen we dan wel? Mijn dokter vertelde me dat ik op zoek moest gaan naar producten waarop specifiek "kamfervrij" staat en die bedoeld zijn voor baby's van drie maanden en ouder. Vaak zijn deze gemaakt van ingrediënten als bijenwas, sheaboter en sterk verdunde eucalyptus- of lavendelolie.

Je moet trouwens ook oppassen met essentiële oliën. Tegenwoordig denkt elke moeder op Facebook plotseling dat ze een aromatherapeut is en zal ze je vertellen dat je gewoon pure pepermuntolie op het kussen van je kind moet druppelen. Doe dat niet. Dokter Miller waarschuwde me dat onverdunde etherische oliën de huid letterlijk kunnen verbranden. Ik gebruik dus alleen nog maar een vooraf gemengde, sterk verdunde babybalsem uit de winkel, waar echte apothekers de verhoudingen hebben berekend.

Eerlijk gezegd pak ik meestal gewoon welk biologisch babymediamerk dan ook dat in de aanbieding is bij de drogist. Zolang op het etiket uitdrukkelijk staat dat het speciaal voor baby's is geformuleerd en absoluut geen kamfer bevat, vind ik het best. Ik ga echt geen veertig euro betalen voor een potje ambachtelijke bijenwas dat door een monnik is gezegend, als een tube van tien euro prima werkt en nog steeds ruikt als een luxe spa.

Waar we het spul eigenlijk smeren

Je zou denken dat het opbrengen van borstzalf bij een baby simpel is, maar het wordt echt een logistieke nachtmerrie als je ze niet goed aankleedt. Het is de bedoeling dat je een klein beetje, ter grootte van een muntje, op hun borst en hals smeert. Daarna moet je het goed bedekken zodat ze het niet in hun eigen ogen wrijven.

Luister, als mijn kinderen ziek zijn en koorts hebben, zweten ze als kleine bouwvakkers in juli. Als je zware, op vaseline gebaseerde balsems onder synthetische fleece pyjama's smeert, worden ze boos, plakkerig en onder de zweetuitslag wakker. Dat heb ik door schade en schande geleerd met mijn oudste. Zijn gevoelige huid reageerde er zo heftig op, dat ik dacht dat hij bovenop zijn verkoudheid ook nog de mazelen had.

Tegenwoordig trek ik ze uitsluitend ademende kleding aan als ze ziek zijn. Mijn absolute favoriet voor ziektedagen is het Rompertje van Biologisch Katoen van Kianao. Het is echt een redding in nood omdat het biologische katoen daadwerkelijk ademt. Het absorbeert de extra oliën van de borstzalf zodat je mooie ledikantlakens niet verpest worden, en het is mouwloos, zodat hun kleine okseltjes de koortswarmte kwijt kunnen. En een groot pluspunt: dankzij de envelophals kan ik, wanneer ze de onvermijdelijke spuitluier hebben, het hele kledingstuk naar beneden trekken over hun voeten in plaats van een vies rompertje over hun gezichtje te slepen.

Mijn moeder zwoer ook bij het gekste trucje ooit: de overgebleven zalf op de onderkant van hun voetjes smeren en er dan dikke sokken overheen trekken. Ik dacht dat ze he-le-maal gek geworden was toen ze dat voor het eerst voorstelde. Ze vertelde me dat de poriën onder de voeten de oliën beter absorberen, wat voor mij klinkt als pure pseudowetenschap. Maar verdorie, het lijkt hun nachtelijke hoestbuien toch echt een klein beetje te verminderen. Misschien is het gewoon het placebo-effect, maar als het 3 uur 's nachts is, omarm ik met liefde een placebo als het betekent dat we allemaal weer kunnen slapen.

Smeer deze zalfjes alleen nooit, onder geen enkele voorwaarde, direct onder hun neusgaten. De huid daar is waarschijnlijk gewoon te dun, en de dampen zijn veel te geconcentreerd direct bij hun luchtwegen. Dat kan leiden tot allerlei ademhalingsproblemen waar je op een dinsdagavond absoluut niet mee te maken wilt krijgen.

De wakkere uurtjes overleven

Het moeilijkste van een verkouden baby is overigens niet de nacht; het is de dag. Je zit opgescheept met een chagrijnig, snotterig klein wezentje dat zich verschrikkelijk voelt maar nog steeds weigert een dutje te doen. En als je oudere kinderen hebt, moet je ze op de een of andere manier uit de buurt van de besmette baby zien te houden.

Meestal zet ik mijn peuter in een hoekje met de Zachte Baby Bouwblokken Set. Het zijn gewoon zachte rubberen blokken, niks wereldschokkends, maar er staan kleine diertjes en cijfers op. En het allerbelangrijkste: ze zijn zacht genoeg dat, wanneer mijn peuter gefrustreerd raakt en er eentje naar mijn hoofd gooit terwijl ik de neus van de baby probeer leeg te zuigen, ik geen hersenschudding oploop. Ze houden hem precies veertien minuten bezig, wat voor mij nét genoeg tijd is om de hete douche aan te zetten om de badkamer vol stoom te krijgen voor de longetjes van de baby.

Je moet de dag gewoon uitzitten met fysiologische zoutoplossing, een luchtbevochtiger (die je gegarandeerd vergeet schoon te maken totdat er een gekke roze schimmel in groeit), en heel veel geduld.

Ziektejaren zijn een rommelige, uitputtende waas, maar het hebben van de juiste ademende laagjes en het weten welke zalfjes je niet per ongeluk naar de Eerste Hulp sturen, maakt het net een klein beetje makkelijker. Wil je kleding inslaan die koortszweet niet vasthoudt en écht schoon wordt na een virusmarathon van drie dagen? Neem dan een kijkje bij de biologische kledinglijn van Kianao, voordat de volgende opvang-epidemie je huis treft.

Vragen die vermoeide ouders stellen om 3 uur 's nachts

Kan ik niet gewoon een beetje dampo voor volwassenen gebruiken als ik maar heel weinig neem?
Alsjeblieft, doe het niet. Mijn dokter was hier echt ontzettend stellig in. Het spul voor volwassenen bevat kamfer, wat extreem giftig is voor baby's en voor hele enge neurologische reacties kan zorgen. Geef gewoon die paar euro uit aan de speciale babyversie en bewaar het sterke spul voor jezelf wanneer je (onvermijdelijk) hun verkoudheid overneemt.

Hoe weet ik of de borstzalf echt werkt?
Eerlijk gezegd is het geen wondermiddel. Het stopt een loopneus niet en het geneest geen virus. Het gebruikt voornamelijk milde geuren zoals lavendel of kamille om ze te kalmeren, zodat ze zich makkelijker overgeven aan de slaap. En misschien opent de eucalyptus hun verstopte neus even voor een paar minuutjes terwijl ze wegdommelen. Als ze minder onrustig lijken en net iets makkelijker ademen, doet het z'n werk.

Hoe krijg ik die vette balsem uit hun pyjama's?
Dit is absoluut het vreselijkste deel. Ik behandel het borstgedeelte van hun rompertjes voor met Dreft afwasmiddel — die blauwe — en wrijf het erin voordat ik het in de warme was gooi. Als je een vet shirt zomaar rechtstreeks in de droger gooit, overleeft die olievlek jou waarschijnlijk nog.

Werkt dat trucje op de voeten met die sokken echt?
Mijn oma denkt dat het een medisch wonder is; ik denk dat het gewoon een onschuldig bakerpraatje is dat op de een of andere manier hun zenuwstelsel afleidt van het hoesten. Hoe dan ook, babybalsem op hun voetjes smeren en sokken eroverheen trekken kan in elk geval geen kwaad, en het houdt hun teentjes warm. Dus ik doe het elke keer.

Wat als mijn baby per ongeluk de kamfervrije babyzalf opeet?
Zelfs de natuurlijke varianten zijn niet bedoeld om te eten. Als ze een handvol bijenwas en eucalyptus in hun mond stoppen, moet je alsnog direct je dokter of de huisartsenpost bellen. Daarom moet je het altijd veilig opbergen en hun rompertje direct aantrekken nadat je de borst hebt ingesmeerd, zodat hun kleine vingertjes er niet bij kunnen.